ΗΠΑ: Το Ανώτατο Δικαστήριο ακυρώνει τους δασμούς Τραμπ – Παγκόσμιο σοκ και νέα εμπορική αβεβαιότητα
Από τους Ευρωπαίους οινοπαραγωγούς μέχρι τις εταιρείες χημικών προϊόντων και τους ποτοποιούς, η απόφαση του Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ να ακυρώσει μεγάλο μέρος των δασμών του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ συνιστά μια απρόσμενη και δυσάρεστη ανατροπή, δημιουργώντας ένα ακόμη πιο αβέβαιο τοπίο στο παγκόσμιο εμπόριο.
Σε μια απόφαση με έντονες επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία, το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι μεγάλο μέρος των δασμών που επιβλήθηκαν μετά την επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο είναι παράνομοι, καταρρίπτοντας έναν βασικό πυλώνα της εμπορικής του πολιτικής. Η ετυμηγορία ακυρώνει τους λεγόμενους «ανταποδοτικούς δασμούς», που είχαν επιβληθεί σε σχεδόν όλα τα εισαγόμενα προϊόντα στις ΗΠΑ, χωρίς όμως να επηρεάζει τους τομεακούς δασμούς σε αυτοκίνητα, χάλυβα, αλουμίνιο και φαρμακευτικά προϊόντα.
Παρά τους αρχικούς πανηγυρισμούς μετά από χρονοβόρες νομικές μάχες, ευρωπαϊκοί εμπορικοί όμιλοι και αναλυτές εκφράζουν έντονη ανησυχία ότι η απόφαση μπορεί να οδηγήσει σε νέο κύμα εμπορικής αβεβαιότητας. Ο Πάολο Καστελέτι από την Unione Italiana Vini προειδοποίησε ότι η εξέλιξη αυτή κινδυνεύει να λειτουργήσει ως «μπούμερανγκ», προκαλώντας πάγωμα παραγγελιών μέχρι να διαμορφωθεί σαφέστερο κανονιστικό πλαίσιο. Οι ΗΠΑ αποτελούν τη μεγαλύτερη αγορά για τα ιταλικά κρασιά, με εξαγωγές 1,9 δισ. ευρώ το 2024, γεγονός που καθιστά κάθε αναταραχή ιδιαίτερα κρίσιμη για τον κλάδο.
Αντιδρώντας στην απόφαση, ο Τραμπ ανακοίνωσε νέους παγκόσμιους δασμούς 10% για 150 ημέρες, εντείνοντας τις ανησυχίες ότι θα αναζητήσει εναλλακτικές νομικές βάσεις για να διατηρήσει προστατευτικά μέτρα. Σε ερώτηση για ενδεχόμενες αποζημιώσεις σε περίπτωση επιστροφής χρημάτων που εισπράχθηκαν από δασμούς, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο πολυετών δικαστικών προσφυγών, ενισχύοντας το κλίμα αστάθειας.
Ο Στιβ Οβάρα από τη δικηγορική εταιρεία King & Spalding εκτίμησε ότι οποιαδήποτε ανακούφιση θα είναι πιθανότατα βραχύβια, με το βασικό πρόβλημα να παραμένει η πρόσθετη αβεβαιότητα για τις επιχειρήσεις. Αντίστοιχη θέση εξέφρασε ο Βόλφγκανγκ Γκρόσε Εντρουπ από τον γερμανικό σύνδεσμο Verband der Chemischen Industrie, ο οποίος εκπροσωπεί εταιρείες όπως η BASF, η Bayer και η Evonik, τονίζοντας ότι δεν πρόκειται για αρχή σταθερότητας αλλά για έναν νέο γύρο αβεβαιότητας.
Ο Πίτερ Σάντ από την πλατφόρμα Xeneta υπογράμμισε ότι ο πολιτικός κίνδυνος παραμένει υψηλός και ότι η ζημιά στις αλυσίδες εφοδιασμού έχει σε μεγάλο βαθμό ήδη συντελεστεί. Η τάση μείωσης ρίσκου στις εφοδιαστικές αλυσίδες, όπως σημείωσε, δύσκολα θα αντιστραφεί.
Η γαλλική ένωση καλλυντικών FEBEA, στην οποία συμμετέχει και η L’Oréal, δήλωσε επιφυλακτική, επισημαίνοντας ότι όλα θα εξαρτηθούν από τις επόμενες κινήσεις της αμερικανικής κυβέρνησης. Παρόμοια στάση τήρησε και η ιταλική αγροτική ένωση Confagricoltura, σημειώνοντας ότι η απόφαση περιπλέκει την κατάσταση για τους εξαγωγείς ακριβώς τη στιγμή που είχαν αρχίσει να προσαρμόζονται στο νέο περιβάλλον. Στην Ιρλανδία, η Irish Whiskey Association εκτιμά ότι μόνο μέσω πολιτικών διαπραγματεύσεων και αποκλιμάκωσης μπορεί να υπάρξει ουσιαστική λύση.
Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου, αντί να σημάνει το τέλος της δασμολογικής σύγκρουσης, φαίνεται να εγκαινιάζει έναν νέο κύκλο γεωοικονομικής αβεβαιότητας, με επιχειρήσεις και αγορές να κινούνται πλέον σε ένα περιβάλλον αυξημένου ρίσκου και μεταβλητότητας.
