ΕΕ: Μικροί πυρηνικοί αντιδραστήρες και επενδύσεις 75 δισ. για φθηνότερη ενέργεια
- ΕΕ: Νέα στρατηγική επενδύσεων για καθαρή ενέργεια και χαμηλότερους λογαριασμούς ρεύματος
- Χρηματοδότηση άνω των 75 δισ. ευρώ για ενεργειακές υποδομές και πράσινες τεχνολογίες
- Στόχος η ενεργειακή ανεξαρτησία της Ευρώπης και η μείωση της εξάρτησης από ορυκτά καύσιμα
Τις βασικές κατευθύνσεις μιας νέας επενδυτικής στρατηγικής για την επιτάχυνση της μετάβασης στην καθαρή ενέργεια και τη μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας για πολίτες και επιχειρήσεις παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οι πρωτοβουλίες εντάσσονται σε μια ευρύτερη προσπάθεια ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας και της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας, σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας και υψηλών τιμών ενέργειας.
Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι το σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον αναδεικνύει τους κινδύνους που συνεπάγεται η εξάρτηση της Ευρώπης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, την ώρα που πολίτες και βιομηχανία εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν υψηλό ενεργειακό κόστος. Σύμφωνα με τις Βρυξέλλες, οι καθαρές πηγές ενέργειας αποτελούν πλέον τη φθηνότερη και ασφαλέστερη επιλογή μεσοπρόθεσμα για τη σταθεροποίηση των τιμών και τη μείωση της έκθεσης στις διεθνείς ενεργειακές κρίσεις.
«Η κατάσταση στο Ιράν μας θυμίζει μια απλή αλήθεια. Η εγχώρια καθαρή ενέργεια είναι η μόνη βιώσιμη λύση για να σπάσει η ΕΕ τον κύκλο της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και της αστάθειας των τιμών», δήλωσε η Αντιπρόεδρος της Επιτροπής, αρμόδια για μια καθαρή, δίκαιη και ανταγωνιστική μετάβαση, Τερέσα Ριμπέρα.
Όπως εξήγησε, η δέσμη μέτρων που εγκρίνει σήμερα η Επιτροπή έχει στόχο τη μείωση των λογαριασμών ενέργειας, δημιουργώντας τις κατάλληλες επενδυτικές συνθήκες για τη διοχέτευση ιδιωτικών κεφαλαίων σε καθαρά, οικονομικά προσιτά και εγχώρια ενεργειακά συστήματα.
Επενδύσεις δισεκατομμυρίων για ενεργειακές υποδομές
Κεντρικό στοιχείο των νέων πρωτοβουλιών αποτελεί η προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων σε ενεργειακές υποδομές, δίκτυα και καινοτόμες τεχνολογίες καθαρής ενέργειας. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θα συνεργαστεί στενά με τον όμιλο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, ο οποίος σχεδιάζει να διαθέσει χρηματοδότηση άνω των 75 δισ. ευρώ την επόμενη τριετία για έργα που στηρίζουν τη μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων αναμένεται να δεσμεύσει έως 500 εκατ. ευρώ για το Ταμείο Επενδύσεων Στρατηγικών Υποδομών, το οποίο θα λειτουργήσει ως βασικό κεφάλαιο για τη στήριξη συγκεκριμένων έργων ενεργειακών δικτύων και υποδομών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η Επιτροπή δίνει ιδιαίτερη έμφαση και στη μείωση των λογαριασμών ενέργειας για τους καταναλωτές. Στο πλαίσιο της λεγόμενης «δέσμης μέτρων για την ενέργεια των πολιτών», προτείνει δράσεις όπως ταχύτερη αλλαγή προμηθευτή ηλεκτρικής ενέργειας, χαμηλότερους φόρους και εισφορές στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος και πιο διαφανείς πληροφορίες σχετικά με τα συμβόλαια και τη χρέωση της ενέργειας.
Οι προτάσεις της Επιτροπής στοχεύουν επίσης στην ενίσχυση της δυνατότητας των πολιτών να παράγουν και να μοιράζονται τη δική τους καθαρή ενέργεια, καθώς και στην αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας, ιδίως για τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά.
Στροφή σε ευρωπαϊκές τεχνολογίες και μικρούς πυρηνικούς αντιδραστήρες
Σημαντική θέση στο σχέδιο της Επιτροπής κατέχει η ανάπτυξη εγχώριων ευρωπαϊκών τεχνολογιών καθαρής ενέργειας, με στόχο τη μείωση των εξαρτήσεων από εισαγωγές και την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτό παρουσιάστηκε και στρατηγική για την ανάπτυξη μικρών «δομοστοιχειωτών πυρηνικών αντιδραστήρων» (SMR), με στόχο την έναρξη λειτουργίας των πρώτων μονάδων στις αρχές της δεκαετίας του 2030.
Για τη στήριξη των αρχικών εμπορικών εφαρμογών καινοτόμων πυρηνικών τεχνολογιών, η Επιτροπή θα εξετάσει επιπλέον χρηματοδότηση έως 200 εκατ. ευρώ μέσω του προγράμματος InvestEU από το Ταμείο Καινοτομίας έως το 2028.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, τα προτεινόμενα μέτρα υλοποιούν το σχέδιο δράσης για οικονομικά προσιτή ενέργεια που εγκρίθηκε το 2025 και σηματοδοτούν μια νέα φάση στην ενεργειακή μετάβαση της Ευρώπης, στην οποία η ανάπτυξη της βιομηχανίας καθαρής ενέργειας και η μείωση του κόστους για καταναλωτές και επιχειρήσεις θα αποτελούν βασικούς πυλώνες της μελλοντικής ανταγωνιστικότητας της Ένωσης.
Ο Επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης, Νταν Γιόργκενσεν, από την πλευρά του, τόνισε ότι οι υψηλές τιμές της ενέργειας εξακολουθούν να επιβαρύνουν σε μεγάλο βαθμό τους πολίτες και τις επιχειρήσεις στην ΕΕ, ενώ η ανανεωμένη κρίση στη Μέση Ανατολή προσθέτει περαιτέρω αβεβαιότητα.
Υπογράμμισε ότι «όσο η Ευρώπη εξαρτάται από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, θα παραμείνουμε εκτεθειμένοι στην παγκόσμια αστάθεια» και γι’ αυτό, όπως είπε, «η ενίσχυση της ενεργειακής μας ανεξαρτησίας είναι απαραίτητη για την επίτευξη ενός καθαρότερου, ασφαλέστερου και πιο οικονομικά προσιτού ενεργειακού συστήματος».
