Πόλεμος Ιράν–ΗΠΑ: Τα τρία σενάρια για την επόμενη μέρα στη Μέση Ανατολή
-
Η εξέλιξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή δημιουργεί μεγάλη αβεβαιότητα για αγορές και κυβερνήσεις.
-
Η πορεία του πολέμου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις αποφάσεις των ηγεσιών των ΗΠΑ και του Ιράν.
-
Ανάλυση του CNN παρουσιάζει τρία βασικά σενάρια για την επόμενη μέρα.
Η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή έχει δημιουργήσει ένα ιδιαίτερα ρευστό γεωπολιτικό περιβάλλον, καθώς οι στρατιωτικές επιχειρήσεις, οι ενεργειακές αγορές και οι διεθνείς ισορροπίες επηρεάζονται άμεσα από την πορεία των εξελίξεων.
Σύμφωνα με ανάλυση του CNN, η στρατιωτική εκστρατεία που βρίσκεται σε εξέλιξη ενδέχεται να διαρκέσει αρκετές εβδομάδες, καθώς βασικός στόχος είναι η σημαντική αποδυνάμωση των στρατιωτικών δυνατοτήτων του Ιράν εκτός των συνόρων του.
Τα πλήγματα επικεντρώνονται σε πυραυλικά συστήματα, εγκαταστάσεις παραγωγής drones, ναυτικές και αεροπορικές υποδομές, καθώς και σε στοιχεία του πυρηνικού προγράμματος της χώρας.
Παράλληλα, η οικονομική διάσταση της κρίσης παραμένει κρίσιμη, καθώς η ένταση γύρω από τον Περσικό Κόλπο και τα Στενά του Ορμούζ επηρεάζει τις ενεργειακές αγορές και αυξάνει το οικονομικό κόστος της σύγκρουσης.
Σε αυτό το περιβάλλον, η πορεία του πολέμου φαίνεται να διαμορφώνεται γύρω από τρία βασικά σενάρια.
1. Το βασικό σενάριο: «Περιορισμένο Ιράν»
Το πιθανότερο σενάριο, στο οποίο αποδίδεται πιθανότητα περίπου 60%, προβλέπει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεχίσουν τη στρατιωτική επιχείρηση μέχρι να επιτευχθεί ο στόχος της σημαντικής αποδυνάμωσης των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Τεχεράνης.
Σε μια τέτοια εξέλιξη:
-
οι στρατιωτικές δομές του Ιράν θα υποστούν σοβαρό πλήγμα
-
το καθεστώς θα παραμείνει στην εξουσία
-
οι διεθνείς κυρώσεις θα συνεχιστούν.
Το αποτέλεσμα θα μπορούσε να θυμίζει το Ιράκ της δεκαετίας του 1990, δηλαδή μια χώρα στρατιωτικά περιορισμένη και υπό συνεχή διεθνή επιτήρηση.
Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους θα μπορούσαν να διατηρούν παρουσία στην περιοχή και να πλήττουν εγκαταστάσεις εάν το Ιράν επιχειρούσε να επανεκκινήσει προγράμματα πυραύλων ή πυρηνικών όπλων.
2. Το χειρότερο σενάριο: Μεγαλύτερη αστάθεια στην περιοχή
Το δεύτερο σενάριο, με πιθανότητα περίπου 30%, προβλέπει πρόωρο τερματισμό της στρατιωτικής εκστρατείας λόγω οικονομικών πιέσεων ή πολιτικών υπολογισμών.
Σε μια τέτοια περίπτωση:
-
το Ιράν θα μπορούσε να ανασυγκροτήσει τις στρατιωτικές του δυνατότητες
-
η ένταση στην περιοχή θα αυξηθεί
-
οι χώρες του Κόλπου θα παραμείνουν εκτεθειμένες σε απειλές από πυραύλους και drones.
Το αποτέλεσμα θα ήταν μια πιο ασταθής Μέση Ανατολή, με αυξημένο κόστος για την ασφάλεια, τη ναυσιπλοΐα και τις επενδύσεις στην περιοχή.
Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να χρειαστεί να ενισχύσουν ακόμη περισσότερο την άμυνα των συμμάχων τους στον Κόλπο.
3. Το πιο αισιόδοξο σενάριο: Πολιτική αλλαγή στο Ιράν
Το τρίτο σενάριο, στο οποίο αποδίδεται πιθανότητα μόλις 10%, προβλέπει ότι η στρατιωτική πίεση θα μπορούσε να οδηγήσει σε βαθύτερη πολιτική κρίση στο εσωτερικό του Ιράν.
Σε αυτό το ενδεχόμενο:
-
οι κοινωνικές αντιδράσεις θα ενισχυθούν
-
το καθεστώς θα αποδυναμωθεί
-
θα μπορούσε να ανοίξει ο δρόμος για πολιτικές αλλαγές.
Ωστόσο, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι η ιστορία δείχνει πως η εξωτερική στρατιωτική πίεση σπάνια οδηγεί από μόνη της σε ανατροπή ενός καθεστώτος, χωρίς ισχυρή εσωτερική αντιπολίτευση.
Τα σενάρια μπορεί να συνδυαστούν
Η ανάλυση επισημαίνει ότι τα τρία αυτά σενάρια δεν είναι απαραίτητα αμοιβαία αποκλειόμενα.
Η κατάσταση μπορεί να εξελιχθεί σε συνδυασμό διαφορετικών εξελίξεων, ανάλογα με:
-
τη διάρκεια της στρατιωτικής εκστρατείας
-
την οικονομική πίεση στις εμπλεκόμενες χώρες
-
τις πολιτικές εξελίξεις στο εσωτερικό του Ιράν.
Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και μετά το τέλος των κύριων στρατιωτικών επιχειρήσεων, η αμερικανική εμπλοκή στο ιρανικό ζήτημα αναμένεται να συνεχιστεί.
Το πιθανότερο αποτέλεσμα, σύμφωνα με την ανάλυση, είναι ένα πιο αδύναμο αλλά όχι κατεστραμμένο Ιράν, με νέες ισορροπίες ισχύος στη Μέση Ανατολή και σημαντική γεωπολιτική αβεβαιότητα τα επόμενα χρόνια.
