Πιέσεις στις παγκόσμιες αγορές μετά το μήνυμα Τραμπ για κλιμάκωση στο Ιράν
- Τραμπ: Νέες απειλές για κλιμάκωση στο Ιράν – Πώς επηρεάζονται αγορές και ενέργεια
- Πετρέλαιο και diesel σε άνοδο λόγω πολέμου – Κρίσιμο το Στενό του Ορμούζ
- Φόβοι για στασιμοπληθωρισμό καθώς αυξάνονται οι γεωπολιτικές εντάσεις
Ο Ντόναλντ Τραμπ προκάλεσε αναταράξεις στις διεθνείς αγορές με μια τηλεοπτική ομιλία υψηλών τόνων, αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν θα ενταθούν, διαψεύδοντας τις προσδοκίες για γρήγορη αποκλιμάκωση της σύγκρουσης.
Όπως είπε, νέες επιχειρήσεις αναμένεται να εξελιχθούν μέσα στις επόμενες δύο έως τρεις εβδομάδες, προειδοποιώντας ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να πλήξουν κρίσιμες ενεργειακές υποδομές, εάν η Τεχεράνη δεν συμμορφωθεί με τα αμερικανικά αιτήματα για τερματισμό των εχθροπραξιών.
Μακριά ακόμη η αποκλιμάκωση
Την ίδια στιγμή, τίποτα δεν δείχνει ότι το Ιράν βρίσκεται κοντά σε διαπραγματεύσεις ειρήνης ή σε κάποια μορφή υποχώρησης. Η ένταση συνεχίζεται, με επιθέσεις και αντεπιθέσεις στον Περσικό Κόλπο και το Ισραήλ, ενώ ο πόλεμος πλησιάζει την ολοκλήρωση της πέμπτης εβδομάδας.
Παράλληλα, η Τεχεράνη φέρεται να έλαβε μηνύματα από τις ΗΠΑ μέσω διαμεσολαβητών, όπως το Πακιστάν, χαρακτηρίζοντας ωστόσο τις αμερικανικές απαιτήσεις «ακραίες και παράλογες». Εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ υπογράμμισε ότι η χώρα «είναι προετοιμασμένη για κάθε ενδεχόμενο».
Ενέργεια και αγορές σε αναταραχή
Οι εξελίξεις έχουν ήδη αρχίσει να αποτυπώνονται στις αγορές:
- Το πετρέλαιο σημείωσε άνοδο περίπου 7%, με το Brent να ξεπερνά τα 108 δολάρια το βαρέλι.
- Τα ευρωπαϊκά συμβόλαια diesel εκτοξεύθηκαν σε επίπεδα που είχαν να καταγραφούν από το 2022.
- Οι αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων ενισχύθηκαν, ενώ οι διεθνείς μετοχές υποχώρησαν, εντείνοντας τους φόβους για στασιμοπληθωρισμό.
Καθοριστικός παράγοντας παραμένει το Στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται μεγάλο μέρος της παγκόσμιας ενεργειακής τροφοδοσίας και το οποίο παραμένει ουσιαστικά κλειστό, εντείνοντας τις πιέσεις στην προσφορά.
Διπλωματικός πυρετός χωρίς ΗΠΑ
Στο διπλωματικό πεδίο, το Ηνωμένο Βασίλειο συγκαλεί σύνοδο με τη συμμετοχή περίπου 35 χωρών —μεταξύ αυτών η Γαλλία, η Γερμανία και η Ιαπωνία— με στόχο την αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στην περιοχή. Οι ΗΠΑ δεν αναμένεται να συμμετάσχουν.
Οι συζητήσεις κινούνται σε τρία επίπεδα:
- διπλωματικό,
- οικονομικό
- και στρατιωτικό, με αρχική έμφαση στη διπλωματία.
Εάν αυτή αποτύχει, εξετάζονται κυρώσεις στον ενεργειακό και ναυτιλιακό τομέα του Ιράν, ακόμη και πιο παρεμβατικά μέτρα.
Πολιτικό ρίσκο και εσωτερικές πιέσεις
Η παρατεταμένη σύγκρουση ενέχει και πολιτικό κόστος για τον Ντόναλντ Τραμπ, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ, καθώς σημαντικό ποσοστό των Αμερικανών εμφανίζεται ήδη επιφυλακτικό απέναντι στον πόλεμο.
Την ίδια ώρα, η αύξηση της τιμής της βενζίνης —που ξεπέρασε τα 4 δολάρια ανά γαλόνι— εντείνει τις πιέσεις στο εσωτερικό, με τον ίδιο να επιχειρεί να καθησυχάσει ότι η ενεργειακή κρίση θα αποκλιμακωθεί όταν τερματιστούν οι συγκρούσεις.
Ένας πόλεμος χωρίς σαφή έξοδο
Παρά τις κατά καιρούς δηλώσεις περί επικείμενης λήξης, τα μηνύματα από την Ουάσιγκτον παραμένουν αντιφατικά, ενώ οι απώλειες αυξάνονται: περισσότεροι από 5.000 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους μέχρι στιγμής, με τη συντριπτική πλειονότητα στο Ιράν.
Σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, το βασικό ερώτημα πλέον δεν είναι πότε θα τελειώσει η σύγκρουση — αλλά πόσο θα επεκταθεί και ποιες θα είναι οι πραγματικές επιπτώσεις της στην παγκόσμια οικονομία.
