«Ψηφιακή ασπίδα» για ανηλίκους: Σε πλήρη εφαρμογή το 2027 ο περιορισμός στα social media κάτω των 15 ετών
- Από 1η Ιανουαρίου 2027 απαγορεύεται η χρήση social media σε παιδιά κάτω των 15 ετών
- Υποχρεωτική επαλήθευση ηλικίας από τις πλατφόρμες και νέα εργαλεία όπως το KidsWallet
- Πρόστιμα έως 6% του παγκόσμιου τζίρου για εταιρείες που δεν συμμορφώνονται
Σε τροχιά πλήρους εφαρμογής εισέρχεται η νέα «ψηφιακή ασπίδα» για την προστασία των ανηλίκων στην Ελλάδα, με ορίζοντα την 1η Ιανουαρίου 2027, οπότε και τίθενται σε ισχύ αυστηροί περιορισμοί στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από παιδιά κάτω των 15 ετών.
Η πρωτοβουλία, που παρουσιάστηκε από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, αποτελεί μία από τις πιο φιλόδοξες παρεμβάσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την ασφάλεια των παιδιών στο ψηφιακό περιβάλλον.
Τι αλλάζει από το 2027
Με τη νέα ρύθμιση, ανήλικοι κάτω των 15 ετών δεν θα μπορούν να χρησιμοποιούν δημοφιλείς πλατφόρμες όπως το Facebook, το Instagram και το TikTok. Ωστόσο, η μετάβαση θα είναι σταδιακή, χωρίς αυτόματη διαγραφή υφιστάμενων λογαριασμών, δίνοντας χρόνο προσαρμογής σε χρήστες και εταιρείες.
Κεντρικός άξονας του πλαισίου είναι η υποχρεωτική εφαρμογή αξιόπιστων μηχανισμών επαλήθευσης ηλικίας (age verification), τους οποίους θα πρέπει να αναπτύξουν και να εφαρμόσουν οι ίδιες οι πλατφόρμες.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη διαδικασία επανεπαλήθευσης (re-verification), ώστε να εντοπίζονται λογαριασμοί με ψευδή στοιχεία και να αποκλείονται από τη χρήση.
Ο ρόλος των πλατφορμών και των αρχών
Η ευθύνη εφαρμογής μεταφέρεται σε μεγάλο βαθμό στις ίδιες τις ψηφιακές πλατφόρμες, οι οποίες καλούνται όχι μόνο να ελέγχουν αλλά και να αποτρέπουν την πρόσβαση ανηλίκων.
Παράλληλα, το κράτος διατηρεί εποπτικό και συντονιστικό ρόλο. Στην Ελλάδα, την εφαρμογή θα επιβλέπουν:
- η ΕΕΤΤ ως Συντονιστής Ψηφιακών Υπηρεσιών
- το ΕΣΡ
- η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα
Σε περιπτώσεις παραβάσεων, ενεργοποιείται ο ευρωπαϊκός μηχανισμός ελέγχου στο πλαίσιο του Digital Services Act (DSA).
KidsWallet και γονικός έλεγχος
Σημαντικό εργαλείο του νέου συστήματος αποτελεί το KidsWallet, μια εφαρμογή που λειτουργεί ως μηχανισμός επιβεβαίωσης ηλικίας αλλά και ως εργαλείο γονικού ελέγχου.
Η στρατηγική που προωθείται από το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης συνδυάζει τεχνολογία, ρυθμιστική παρέμβαση και ενεργό συμμετοχή των γονέων, ενισχύοντας τον ρόλο της οικογένειας στη διαμόρφωση υπεύθυνης ψηφιακής συμπεριφοράς.
Γιατί κρίθηκε αναγκαίο το μέτρο
Η παρέμβαση βασίζεται σε αυξανόμενο όγκο επιστημονικών δεδομένων που συνδέουν την υπερβολική χρήση των social media με:
- αυξημένο άγχος και κατάθλιψη
- διαταραχές ύπνου
- κοινωνική απομόνωση
- έκθεση σε διαδικτυακή παρενόχληση
Ο ψηφιακός εθισμός αναγνωρίζεται πλέον ως ζήτημα δημόσιας υγείας, ιδιαίτερα για τους ανηλίκους.
Αυστηρές κυρώσεις για τις εταιρείες
Το πλαίσιο συνοδεύεται από αυστηρό σύστημα κυρώσεων για τις πλατφόρμες που δεν συμμορφώνονται. Προβλέπονται:
- πρόστιμα έως και 6% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών
- ημερήσια πρόστιμα μέχρι την πλήρη συμμόρφωση
- πιθανές επιχειρησιακές κυρώσεις ή περιορισμοί λειτουργίας
Το χρονοδιάγραμμα
Η εφαρμογή του μέτρου θα εξελιχθεί σε τρία στάδια:
- Διαβούλευση σε ευρωπαϊκό επίπεδο εντός του 2026
- Νομοθέτηση του πλαισίου μέσα στο ίδιο έτος
- Περίοδος προσαρμογής για τις πλατφόρμες
Η πλήρης εφαρμογή από το 2027 αναμένεται να αλλάξει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο οι ανήλικοι αλληλεπιδρούν με το διαδίκτυο, περιορίζοντας το «scroll χωρίς όρια» και ενισχύοντας ένα πιο ασφαλές και ισορροπημένο ψηφιακό περιβάλλον.
Η ελληνική πρωτοβουλία φιλοδοξεί να αποτελέσει πρότυπο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση κοινών κανόνων για την προστασία των παιδιών στην ψηφιακή εποχή.
