Μακρόν – Τουσκ: Νέα ευρωπαϊκή συμμαχία με φόντο τη Ρωσία και τις ΗΠΑ
- Νέα στρατηγική σύγκλιση: Παρίσι και Βαρσοβία επιδιώκουν εμβάθυνση συνεργασίας, επανατοποθετώντας την Πολωνία στον πυρήνα των ευρωπαϊκών συμμαχιών
- Άμυνα στο επίκεντρο: συζητείται ακόμη και διεύρυνση της γαλλικής πυρηνικής αποτροπής, με συμμετοχή της Πολωνίας σε επιχειρησιακό επίπεδο
- Διπλό γεωπολιτικό στοίχημα: η Πολωνία ενισχύει τη σχέση με τη Γαλλία, χωρίς να απομακρύνεται από τη στρατηγική της σύνδεση με τις ΗΠΑ
Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν και ο πρωθυπουργός της Πολωνίας Ντόναλντ Τουσκ θα δεσμευθούν σήμερα Δευτέρα από το Γκντανσκ της Πολωνίας υπέρ της ενίσχυσης της γαλλοπολωνικής συνεργασίας, με στόχο μια «πιο ισχυρή και πιο κυρίαρχη» Ευρώπη απέναντι στη Ρωσία και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αμέσως μετά την άφιξή του, ο Γάλλος πρόεδρος επισκέφθηκε το κοιμητήριο της πόλης της Βαλτικής, όπου αναπαύονται Γάλλοι στρατιώτες που σκοτώθηκαν στην Πολωνία, κυρίως στον πόλεμο του 1870 και στους δύο Παγκόσμιους Πολέμους, ακολουθώντας την παράδοση των Σαρλ ντε Γκωλ και Φρανσουά Μιτεράν.
Η συνάντηση πραγματοποιείται σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών αναταράξεων, με φόντο τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις νέες εντάσεις μεταξύ Ευρώπης και Ουάσινγκτον.
Νέα στρατηγική σχέση Παρισιού – Βαρσοβίας
Η σημερινή συνάντηση κορυφής βασίζεται στη Συνθήκη Φιλίας και Ενισχυμένης Συνεργασίας του Νανσύ, που υπογράφηκε στις 9 Μαΐου 2025 και επανέφερε την Πολωνία στον πυρήνα των βασικών συμμάχων της Γαλλίας, δίπλα στη Γερμανία.
Ο Ντόναλντ Τουσκ δήλωσε ότι Παρίσι και Βαρσοβία έχουν πολύ κοντινές απόψεις για τον τρόπο ενίσχυσης της ισχύος και της κυριαρχίας της Πολωνίας, της Γαλλίας αλλά και συνολικά της Ευρώπης.
Στο τραπέζι η πυρηνική αποτροπή
Στο επίκεντρο των συνομιλιών βρίσκεται η πρόταση Μακρόν για «προωθημένη» πυρηνική αποτροπή, που είχε παρουσιάσει στις αρχές Μαρτίου σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, με βασικούς αποδέκτες τη Γερμανία και την Πολωνία.
Σύμφωνα με το Παρίσι, θα εξεταστεί ακόμη και πιθανή συμβατική συμμετοχή της Πολωνίας στη γαλλική αποτρεπτική στρατηγική, χωρίς να αλλάζει ο αποκλειστικός γαλλικός έλεγχος στη χρήση πυρηνικής ισχύος.
Οι πολωνικές ένοπλες δυνάμεις θα μπορούσαν να συμβάλουν σε τομείς όπως η έγκαιρη προειδοποίηση, η αντιαεροπορική άμυνα ή πλήγματα μεγάλης εμβέλειας.
Ο Μακρόν ενθαρρύνει την «ευρωπαϊκή προτίμηση»
Η γαλλική προεδρία έκανε επίσης λόγο για συνεργασία σε πρόγραμμα στρατιωτικών δορυφορικών επικοινωνιών, με συμμετοχή γαλλικών, πολωνικών και άλλων ευρωπαϊκών φορέων.
Παράλληλα, ο Μακρόν επιμένει στην «ευρωπαϊκή προτίμηση» για την αγορά αμυντικού εξοπλισμού, δηλαδή στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας αντί της εξάρτησης από εξωευρωπαϊκούς προμηθευτές.
Η Πολωνία δεν εγκαταλείπει τις ΗΠΑ
Παρά τη στενότερη συνεργασία με τη Γαλλία και την επιστροφή της στον ευρωπαϊκό προσανατολισμό επί κυβέρνησης Τουσκ, η Πολωνία παραμένει βαθιά δεμένη με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Βαρσοβία έχει επενδύσει μαζικά στον εκσυγχρονισμό των ενόπλων δυνάμεών της, με παραγγελίες αμερικανικών F-35, επιθετικών ελικοπτέρων Apache, πυραύλων Patriot και αρμάτων Abrams. Το 2026 οι αμυντικές δαπάνες της χώρας αναμένεται να ξεπεράσουν το 4,4% του ΑΕΠ.
Ο πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι εμφανίζεται αντίθετος στη συμμετοχή της Πολωνίας στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE, που χρηματοδοτεί αμυντικές επενδύσεις, επικαλούμενος κινδύνους για την ανεξαρτησία της χώρας. Αντίθετα, η κυβέρνηση Τουσκ βλέπει το πρόγραμμα ως ευκαιρία ενίσχυσης του στρατού και της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας.
Το δίλημμα της Βαρσοβίας
Ο Ντόναλντ Τουσκ παραδέχεται ότι η στρατηγική της Ουάσινγκτον απέναντι στην Ευρώπη έχει αλλάξει, όμως επιμένει ότι τόσο οι αμερικανοπολωνικές όσο και οι ευρωπολωνικές σχέσεις παραμένουν εξίσου σημαντικές για τη χώρα του.
