Πυρηνικά, κυρώσεις, Ορμούζ: Το «παζλ» των διαφωνιών μπλοκάρει τη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν
Η πορεία προς μια ενδεχόμενη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν εξακολουθεί να είναι γεμάτη εμπόδια, καθώς βασικά ζητήματα παραμένουν άλυτα, διατηρώντας υψηλό το γεωπολιτικό ρίσκο και την αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές.
Το πυρηνικό πρόγραμμα στο επίκεντρο
Κεντρικό σημείο τριβής αποτελεί το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Η Ουάσινγκτον επιδιώκει τον πλήρη τερματισμό του, ενώ η ιρανική πλευρά απορρίπτει κατηγορηματικά ένα τέτοιο ενδεχόμενο, προτείνοντας αντ’ αυτού περιορισμούς με συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα.
Η απόσταση μεταξύ των δύο θέσεων καταδεικνύει το βάθος της στρατηγικής διαφωνίας, καθώς το ζήτημα δεν αφορά μόνο την ασφάλεια, αλλά και την κυριαρχία και τη γεωπολιτική επιρροή της Τεχεράνης.
Το «αγκάθι» του εμπλουτισμένου ουρανίου
Ένα ακόμη κρίσιμο μέτωπο αφορά τα αποθέματα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ζητήσει τον έλεγχο περίπου 400 κιλών από τις ΗΠΑ — απαίτηση που η ιρανική πλευρά απορρίπτει, θεωρώντας την παραβίαση της εθνικής της κυριαρχίας.
Στενά του Ορμούζ: Η γεωοικονομική πίεση
Οι εντάσεις επεκτείνονται και στα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους παγκοσμίως.
Το Ιράν επιμένει στη διατήρηση περιορισμών στη ναυσιπλοΐα έως ότου αρθούν οι αμερικανικές πιέσεις στα λιμάνια του, ενώ η Ουάσινγκτον ξεκαθαρίζει ότι τα μέτρα θα παραμείνουν σε ισχύ μέχρι να υπάρξει συνολική συμφωνία. Το αποτέλεσμα είναι μια αμοιβαία «ομηρία» που επηρεάζει άμεσα την παγκόσμια ενεργειακή αγορά.
Κυρώσεις και «παγωμένα» κεφάλαια
Η άρση των κυρώσεων αποτελεί βασική προϋπόθεση για την Τεχεράνη, η οποία ζητά την αποδέσμευση περιουσιακών στοιχείων ύψους περίπου 20 δισ. δολαρίων. Το αίτημα αυτό αποτελεί προαπαιτούμενο για οποιαδήποτε πρόοδο στις συνομιλίες.
Αποζημιώσεις-μαμούθ περιπλέκουν το σκηνικό
Στο τραπέζι έχει τεθεί και ένα ιδιαίτερα βαρύ ζήτημα: η διεκδίκηση αποζημιώσεων από το Ιράν ύψους περίπου 270 δισ. δολαρίων για ζημιές που αποδίδονται σε αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις.
Το αίτημα αυτό ανεβάζει περαιτέρω το διαπραγματευτικό κόστος και προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο δυσκολίας σε μια ήδη σύνθετη διαδικασία.
