Μασκ εναντίον Μπέζος: Η μάχη για τη Σελήνη και το μέλλον της Τεχνητής Νοημοσύνης στο διάστημα

του Marco Quiroz-Gutierrez

Ο Έλον Μασκ και ο Τζεφ Μπέζος, δύο από τους τρεις πλουσιότερους ανθρώπους στον κόσμο, έχουν εμπλακεί σε μια κούρσα για την επικράτηση στο διάστημα, και το αποτέλεσμα θα μπορούσε να καθορίσει όχι μόνο το μέλλον των ταξιδιών στη Σελήνη, αλλά και την επόμενη γενιά υποδομών τεχνητής νοημοσύνης.

Με αφορμή την επιτυχημένη αποστολή Artemis II νωρίτερα μέσα στο μήνα, κατά την οποία αστροναύτες πέταξαν κοντά στη Σελήνη για πρώτη φορά μετά από μισό αιώνα, τόσο η SpaceX του Μασκ όσο και η Blue Origin του Μπέζος έχουν μετατοπίσει το επίκεντρο των δραστηριοτήτων τους επιταχύνοντας τις προετοιμασίες για μελλοντικές σεληνιακές αποστολές. Και οι δύο εταιρείες είχαν εξασφαλίσει πριν από χρόνια συμβάσεις πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων από τη NASA για την ανάπτυξη σεληνιακών σκαφών προσεδάφισης για δύο μελλοντικές αποστολές Artemis, με στόχο την προσελήνωση ανθρώπων έως το τέλος της δεκαετίας για πρώτη φορά από το 1972. 

SpaceX εναντίον Blue Origin

Η SpaceX του Μασκ αναπτύσσει το Human Landing System, ένα φιλόδοξο σκάφος ύψους 50 μέτρων – ή όσο ένα κτήριο 15 ορόφων – που ξεπερνά σε μέγεθος οποιοδήποτε άλλο έχει κατασκευαστεί μέχρι σήμερα και θα χρησιμοποιεί ανελκυστήρα για τη μεταφορά αστροναυτών και φορτίου από την καμπίνα του πληρώματος που βρίσκεται κοντά στην κορυφή του σκάφους, μέχρι την επιφάνεια της Σελήνης.

Από τη μεριά της, η Blue Origin του Μπέζος αναπτύσσει το Blue Moon, ένα σκάφος που μοιάζει περισσότερο με τα κλασικά, αλλά ενσωματώνει προηγμένες τεχνολογίες. Σύμφωνα με το Space.com, θα είναι διαθέτει αισθητήρες lidar για τη χαρτογράφηση της επιφάνειας της Σελήνης, επιτρέποντας την αποφυγή κινδύνων και τον εντοπισμό του πιο κατάλληλου σημείου προσεδάφισης. Τα σκάφη και των δύο εταιρειών έχουν σχεδιαστεί ως επαναχρησιμοποιήσιμα, με στόχο τη δραστική μείωση του κόστους μελλοντικών αποστολών στη Σελήνη.

Τα διακυβεύματα για τη SpaceX και τη Blue Origin είναι υψηλά. Το σκάφος που θα ολοκληρωθεί και θα δοκιμαστεί πρώτο με επιτυχία, θα δώσει προβάδισμα στις ΗΠΑ έναντι της Κίνας, η οποία σχεδιάζει επίσης αποστολή αστροναυτών στη Σελήνη. 

Η πρώτη δοκιμή αναμένεται με την αποστολή Artemis III, που έχει προγραμματιστεί για τα μέσα του 2027 και ενδέχεται να αξιοποιήσει τα σκάφη και των δύο εταιρειών, εφόσον είναι έτοιμα εγκαίρως. Στο πλαίσιο της αποστολής, οι αστροναύτες θα εκτοξευθούν σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη με πύραυλο που θα μεταφέρει την κάψουλα Orion της NASA, παρόμοια με εκείνη που χρησιμοποιήθηκε για την αποστολή Artemis II. Εφόσον όλα εξελιχθούν βάσει σχεδίου, τόσο η SpaceX όσο και η Blue Origin θα εκτοξεύσουν ξεχωριστά τα σκάφη τους στο διάστημα για να δοκιμάσουν την ικανότητα πρόσδεσης με το σκάφος Orion. Αυτή θα είναι η πρώτη δοκιμή μιας κρίσιμης διαδικασίας για τις σεληνιακές προσεδαφίσεις της Artemis που προγραμματίζονται για το 2028. Στο τελικό στάδιο, η κάψουλα Orion και το σκάφος προσεδάφισης στη Σελήνη θα εκτοξευθούν ξεχωριστά και θα προσδεθούν σε σεληνιακή τροχιά πριν οι αστροναύτες κατέβουν στην επιφάνεια της Σελήνης. 

Η αναμέτρηση αυτή θα φέρει επίσης τη NASA ένα βήμα πιο κοντά στην καθιέρωση μόνιμης ανθρώπινης παρουσίας στη Σελήνη.

Η NASA ανακοίνωσε πρόσφατα ένα σταδιακό σχέδιο για την κατασκευή μόνιμης σεληνιακής βάσης και περιέγραψε μια στρατηγική για επανδρωμένες αποστολές κάθε έξι μήνες, με σκοπό την ανάπτυξη υποδομών για μια σεληνιακή βάση μετά τις πρώτες προσεδαφίσεις το 2028, στο πλαίσιο μιας πρωτοβουλίας για την εγκατάσταση ανθρώπινης παρουσίας στον νότιο πόλο της Σελήνης, μια πρωτοβουλία η οποία, όπως σημειώνει η NASA, «θα ενισχύσει την αμερικανική ηγεσία στο διάστημα, θα οδηγήσει σε νέες επιστημονικές ανακαλύψεις και θα λειτουργήσει ως πεδίο δοκιμών για αποστολές στον Άρη». 

Παρά το γεγονός ότι η SpaceX του Μασκ ιδρύθηκε το 2002, δύο χρόνια μετά την Blue Origin, βρίσκεται, από πολλές απόψεις, έτη φωτός μπροστά από τους ανταγωνιστές της. Ήταν η πρώτη που ανέπτυξε έναν εμπορικά βιώσιμο επαναχρησιμοποιήσιμο πύραυλο, τον Falcon 9, ο οποίος από την πρώτη επιτυχημένη αποστολή του το 2010 έχει καθιερωθεί στον κλάδο. Μόνο πέρσι, η εταιρεία πραγματοποίησε 165 εκτοξεύσεις με τον Falcon 9, καταρρίπτοντας το δικό της ρεκόρ, ενώ σύμφωνα με το Space.com, αντιπροσώπευσε το 85% των αμερικανικών εκτοξεύσεων σε τροχιά. Χρησιμοποίησε, παράλληλα, τον Falcon 9 για να δημιουργήσει τον μεγαλύτερο στόλο δορυφόρων που έχει υπάρξει ποτέ, με περίπου 10.000 δορυφόρους που υποστηρίζουν την διαδικτυακή υπηρεσία Starlink.

Παρά την κυριαρχία της SpaceX, ο Μπέζος ποντάρει στη στρατηγική της σταθερής και μεθοδικής προόδου για την Blue Origin.

Η εταιρεία ολοκλήρωσε την πρώτη επιτυχημένη εκτόξευση σε τροχιά του πυραύλου New Glenn το 2025. Αν και ο προωθητήρας της δεν ανακτήθηκε αρχικά, τον Νοέμβριο, η εταιρεία προσγείωσε με επιτυχία τον προωθητήρα της πίσω στη Γη, μετά από αποστολή που περιλάμβανε την εκτόξευση δύο ανιχνευτών στον Άρη, στο πλαίσιο του προγράμματος Escape and Plasma Acceleration and Dynamics Explorers (Escapade) της NASA.

Υποδομές τεχνητής νοημοσύνης στο διάστημα 

Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται ραγδαία, τόσο η Blue Origin όσο και η SpaceX εξετάζουν το ριζοσπαστικό ενδεχόμενο της μεταφοράς των υποδομών τους στο διάστημα. Αν και η ιδέα βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, με πιο ισχυρά ηλιακά πάνελ στο μέλλον, τα διαστημικά κέντρα δεδομένων θα έχουν το πλεονέκτημα της αξιοποίησης καθαρότερης ηλιακής ενέργειας, όπως είχε δηλώσει προηγουμένως στο Fortune ο Jeff Thornburg, βετεράνος της SpaceX και διευθύνων σύμβουλος της Portal Space Systems. Πολύ ψηλά πάνω από τη Γη, αυτά τα μελλοντικά κέντρα δεδομένων θα είναι επίσης απαλλαγμένα από περιβαλλοντικούς περιορισμούς και αμέτρητες αντιδράσεις που συνοδεύουν την κατασκευή υποδομών στη Γη από εταιρείες κέντρων δεδομένων. 

Ωστόσο, δεν είναι σαφές αν είναι εφικτό να τοποθετηθούν κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης στο διάστημα. Οι τεχνικές και οικονομικές προκλήσεις είναι τεράστιες, ειδικά όταν η εκτόξευση υλικού σε τροχιά είναι πολύ πιο δαπανηρή από την κατασκευή υποδομών τεχνητής νοημοσύνης στη Γη. Και όμως, τόσο η SpaceX όσο και η Blue Origin έχουν ήδη αρχίσει να κάνουν κινήσεις για να προετοιμαστούν, για κάθε ενδεχόμενο. 

Η SpaceX έχει ήδη υποβάλει σχέδια στην Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών (FCC) για την εκτόξευση έως και 1 εκατομμυρίου δορυφόρων με υπολογιστική ικανότητα τεχνητής νοημοσύνης (AI) στο διάστημα. Αντίστοιχα, η Blue Origin αιτήθηκε τον περασμένο μήνα από την FCC άδεια για την εκτόξευση σχεδόν 52.000 δορυφόρων στο διάστημα με παρόμοιες δυνατότητες.

«Τα τροχιακά κέντρα δεδομένων αποτελούν τον πιο αποδοτικό τρόπο για την κάλυψη της αυξανόμενης ζήτησης για υπολογιστική ισχύ τεχνητής νοημοσύνης», ανέφερε η SpaceX στην αίτησή της. 

Όπως προέβλεψε ο Μπέζος σε ένα τεχνολογικό συνέδριο στο Τορίνο της Ιταλίας πέρυσι, το επόμενο μεγάλο βήμα για την τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να βρίσκεται εκτός του πλανήτη μας.

«Το διάστημα θα εξελιχθεί σε έναν από τους βασικούς παράγοντες που συνεχίζουν να βελτιώνουν τη ζωή στη Γη. Αυτό έχει ήδη συμβεί με τους μετεωρολογικούς και τους τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους», ανέφερε. «Το επόμενο βήμα θα είναι τα κέντρα δεδομένων και άλλα είδη παραγωγής».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• «Μάθετε AI»: Η ανάρτηση της Ρις Γουίδερσπουν που δίχασε το internet
• Ο CEO της Indeed δεν φοβάται την τεχνητή νοημοσύνη: Ποια είναι η «σιωπηλή κρίση» που απειλεί την αγορά εργασίας
• «Μη φοβάσαι τους νεκρούς»: Το trailer που «ανασταίνει» τον Βαλ Κίλμερ εξόργισε το internet