ΗΠΑ–Ιράν: Το deal που «γράφτηκε» στα social media και… κατέρρευσε

Καθώς οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης έδειχναν να οδηγούνται προς συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, μια απρόσμενη παράμετρος ανέτρεψε το κλίμα: η δημόσια επικοινωνιακή στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος επέλεξε να τοποθετηθεί ανοιχτά μέσω social media και δηλώσεων στα ΜΜΕ, περιγράφοντας πρόοδο και όρους συμφωνίας που, σύμφωνα με πηγές, δεν είχαν ακόμη οριστικοποιηθεί.

Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν άμεση αντίδραση από την ιρανική πλευρά, η οποία διέψευσε βασικά σημεία, όπως η αποδοχή παράδοσης εμπλουτισμένου ουρανίου ή η συμφωνία σε πλήρη αναστολή του πυρηνικού προγράμματος. Το αποτέλεσμα ήταν η γρήγορη αποδόμηση της αισιοδοξίας και η επιστροφή σε κλίμα αβεβαιότητας, σύμφωνα με το CNN.

Αμερικανοί αξιωματούχοι αναγνώρισαν ότι οι δημόσιες παρεμβάσεις επιβάρυναν τις συνομιλίες, σε μια περίοδο όπου η εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο πλευρών παραμένει εξαιρετικά χαμηλή. Η Τεχεράνη φέρεται να ανησυχεί ιδιαίτερα για την εικόνα που δημιουργείται στο εσωτερικό της, αποφεύγοντας να εμφανιστεί ότι υποχωρεί σε κρίσιμα ζητήματα.

Εσωτερικές ισορροπίες στο Ιράν

Την ίδια στιγμή, οι συνομιλίες περιπλέκονται από εσωτερικές διαφοροποιήσεις στην ιρανική πλευρά. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, υπάρχει απόσταση μεταξύ της πολιτικής ηγεσίας – με πρόσωπα όπως ο Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλίμπαφ και ο Αμπάς Αραγτσί – και των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, γεγονός που δημιουργεί αβεβαιότητα για το ποιος έχει την τελική αρμοδιότητα λήψης αποφάσεων.

Αυτή η πολυπλοκότητα δυσχεραίνει την πρόοδο, καθώς δεν είναι σαφές αν οι διαπραγματευτές εκπροσωπούν πλήρως το σύνολο του ιρανικού συστήματος εξουσίας.

Εκεχειρία υπό πίεση και νέα επεισόδια

Το ήδη εύθραυστο περιβάλλον επιβαρύνθηκε περαιτέρω από στρατιωτικά επεισόδια, όπως η κατάληψη ιρανικού πλοίου από αμερικανικές δυνάμεις στον Κόλπο του Ομάν, που ενίσχυσε την ένταση λίγο πριν από τη λήξη της εκεχειρίας.

Η χρονική πίεση αυξάνεται, καθώς η κατάπαυση του πυρός πλησιάζει στο τέλος της, με τον Τραμπ να εμφανίζεται αμφίσημος ως προς το ενδεχόμενο παράτασης. Σε διαφορετικές δηλώσεις του, άφησε ανοιχτά τόσο το σενάριο επανέναρξης των εχθροπραξιών όσο και πιθανής συνέχισης των διαπραγματεύσεων.

Ασαφές το πλαίσιο συμφωνίας

Παρά την κινητικότητα, το περιεχόμενο μιας ενδεχόμενης συμφωνίας παραμένει θολό. Οι ΗΠΑ επιμένουν σε πλήρη και μόνιμη παύση του εμπλουτισμού ουρανίου, ενώ το Ιράν εμφανίζεται διατεθειμένο να συζητήσει μόνο προσωρινούς περιορισμούς.

Στο τραπέζι έχουν τεθεί διαφορετικά σενάρια – από πενταετείς έως δεκαετείς αναστολές – χωρίς όμως να έχει υπάρξει σύγκλιση. Παράλληλα, εξετάζεται και η αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων ως αντάλλαγμα για περιορισμούς στο πυρηνικό πρόγραμμα.

Το δίλημμα Τραμπ

Ο Αμερικανός πρόεδρος βρίσκεται πλέον μπροστά σε ένα κρίσιμο δίλημμα: να αποδεχθεί μια ενδεχομένως ατελή συμφωνία ή να προχωρήσει σε κλιμάκωση. Δηλώνει πάντως ότι δεν αισθάνεται πίεση για άμεση συμφωνία, παρά την αυξανόμενη κόπωση στο εσωτερικό των ΗΠΑ και την επίδραση της σύγκρουσης στις τιμές ενέργειας.

Η τελική έκβαση θα εξαρτηθεί από τον βαθμό ευελιξίας των δύο πλευρών, αλλά και από το κατά πόσο θα αποφευχθούν κινήσεις που υπονομεύουν την ήδη εύθραυστη διαπραγματευτική διαδικασία.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• «Καμπανάκι» BofA: Γιατί οι αγορές αγνοούν τον κίνδυνο επιβράδυνσης
• Κομισιόν: «Δεν υπάρχουν ελλείψεις καυσίμων» – Σε επιφυλακή η ΕΕ για νέα ενεργειακή κρίση
• Ισχυρό ξεκίνημα για τον τουρισμό: Άλμα 70% στα έσοδα το πρώτο δίμηνο
• CEO Initiative Masterclass στο Delphi: Γεωπολιτική, ενέργεια και defence innovation στο επίκεντρο