ΗΠΑ-Ιράν: Όλο το παρασκήνιο της απόφασης Τραμπ για παράταση της εκεχειρίας
- Ο Ντόναλντ Τραμπ παρατείνει την εκεχειρία με το Ιράν χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα
- Καμία απάντηση από την Τεχεράνη πριν τον νέο γύρο συνομιλιών στο Πακιστάν
- Εσωτερικοί διχασμοί στην ιρανική ηγεσία δυσχεραίνουν τη διαπραγμάτευση
- Κρίσιμα ζητήματα όπως το πυρηνικό πρόγραμμα και οι κυρώσεις παραμένουν άλυτα
Σε μια προσπάθεια να κερδίσει χρόνο για τη διπλωματία, ο Ντόναλντ Τραμπ αποφάσισε την παράταση της εκεχειρίας με το Ιράν, αποφεύγοντας την άμεση επανέναρξη στρατιωτικών επιχειρήσεων, παρά την απουσία προόδου στις διαπραγματεύσεις. Η απόφαση ελήφθη μετά από σύσκεψη στον Λευκό Οίκο με την ομάδα εθνικής ασφάλειας, σε μια συγκυρία όπου η προθεσμία της ανακωχής έληγε χωρίς σαφή ένδειξη συμφωνίας.
Το βασικό πρόβλημα παραμένει η πλήρης έλλειψη ανταπόκρισης από την Τεχεράνη στα αιτήματα των ΗΠΑ για τον επόμενο γύρο συνομιλιών, που αναμένεται να διεξαχθεί στο Πακιστάν με τη συμμετοχή του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς. Παρά τις πιέσεις προς τους Πακιστανούς μεσολαβητές να εξασφαλίσουν έστω μια προκαταρκτική απάντηση, οι ΗΠΑ δεν έλαβαν κανένα σήμα, ενισχύοντας την αβεβαιότητα για το κατά πόσο οι συνομιλίες μπορούν να προχωρήσουν.
Αμερικανοί αξιωματούχοι αποδίδουν τη στασιμότητα κυρίως σε εσωτερικούς διχασμούς εντός της ιρανικής ηγεσίας, με διαφωνίες για τη στρατηγική που θα ακολουθηθεί και για τα περιθώρια παραχωρήσεων στο ζήτημα του εμπλουτισμού ουρανίου. Η ασάφεια γύρω από τον ρόλο του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ και το κατά πόσο παρέχει σαφείς κατευθύνσεις επιτείνει την αβεβαιότητα, δυσκολεύοντας τη διαμόρφωση ενιαίας διαπραγματευτικής γραμμής.
Παρά την παράταση της εκεχειρίας, η ένταση παραμένει υψηλή. Η Τεχεράνη συνεχίζει να θέτει ως προϋπόθεση για την επιστροφή στο τραπέζι των συνομιλιών την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ, αίτημα που η Ουάσινγκτον απορρίπτει κατηγορηματικά. «Η παράταση της εκεχειρίας δεν σημαίνει τίποτα», δήλωσε σύμβουλος της ιρανικής πλευράς, υπογραμμίζοντας το βάθος της αντιπαράθεσης.
Στο μεταξύ, η απόφαση Τραμπ να μην ορίσει νέα σαφή προθεσμία για την εκεχειρία δημιουργεί ένα διττό αποτέλεσμα: από τη μία πλευρά αποτρέπει την άμεση στρατιωτική κλιμάκωση, από την άλλη όμως αυξάνει τον κίνδυνο παρατεταμένων και άκαρπων διαπραγματεύσεων. Αμερικανοί σύμβουλοι εκφράζουν ανησυχίες ότι η χαλάρωση της πίεσης μπορεί να επιτρέψει στο Ιράν να κερδίσει χρόνο και να ανασυνταχθεί στρατιωτικά.
Τα βασικά ζητήματα παραμένουν ανοιχτά: το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος, η τύχη των αποθεμάτων υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου και το εύρος της άρσης των κυρώσεων. Η αδυναμία σύγκλισης σε αυτά τα σημεία καθιστά δύσκολη ακόμη και μια προκαταρκτική συμφωνία-πλαίσιο, την οποία οι διαπραγματευτές ήλπιζαν να επιτύχουν.
Σε αυτό το εύθραυστο περιβάλλον, η στρατηγική του Τραμπ κινείται ανάμεσα στη διατήρηση της πίεσης και την αποφυγή ενός νέου πολέμου με υψηλό πολιτικό κόστος. Η εξέλιξη των επόμενων ημερών θα κρίνει αν η παράταση της εκεχειρίας αποτελεί απλώς μια προσωρινή ανάσα ή το πρώτο βήμα προς μια ουσιαστική διπλωματική λύση.
