Εύθραυστη εκεχειρία ΗΠΑ–Ιράν: Παράταση 3-5 ημερών, με «deadline» και εσωτερικές ρήξεις στην Τεχεράνη

Tην παράταση της εύθραυστης εκεχειρίας με το Ιράν ανακοίνωσε ο Αμερικανός πρόεδρος Donald Trump, σηματοδοτώντας μια προσωρινή αποκλιμάκωση σε μια ένταση που παραμένει εξαιρετικά ρευστή. Παρά τις προηγούμενες τοποθετήσεις του ότι δεν θα δοθεί επιπλέον χρόνος, η Ουάσινγκτον φαίνεται να επιλέγει μια τακτική «ελεγχόμενης αναμονής», δίνοντας –σύμφωνα με αμερικανικές πηγές– ένα παράθυρο 3 έως 5 ημερών για πρόοδο στις διαπραγματεύσεις, αποκαλύπτει το Axios.

Η παράταση, ωστόσο, κάθε άλλο παρά εγγυάται σταθερότητα. Αμερικανοί αξιωματούχοι ξεκαθαρίζουν πως δεν πρόκειται για ανοιχτή δέσμευση, αλλά για μια περιορισμένη χρονικά ευκαιρία προς την Τεχεράνη να διαμορφώσει ενιαία γραμμή. «Δεν θα είναι επ’ αόριστον», σημειώνουν χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας την πίεση που ασκείται στην ιρανική πλευρά.

Από την πλευρά της Τεχεράνης, τα μηνύματα παραμένουν αντιφατικά. Ανώτερος σύμβουλος του καθεστώτος χαρακτήρισε την παράταση «χωρίς σημασία», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο στρατιωτικής απάντησης. Την ίδια στιγμή, ο Ιρανός πρέσβης στον ΟΗΕ θέτει ως προϋπόθεση για την έναρξη ουσιαστικών συνομιλιών την άρση του ναυτικού αποκλεισμού από τις ΗΠΑ.

Το αποτέλεσμα είναι ένα διπλωματικό σκηνικό υψηλής έντασης, όπου η πιθανότητα συμφωνίας συνυπάρχει με τον κίνδυνο νέας κλιμάκωσης.

Εσωτερική διάσπαση στο Ιράν

Το μεγαλύτερο εμπόδιο ωστόσο, σύμφωνα με το Axios, φαίνεται να βρίσκεται εντός του ίδιου του Ιράν. Σύμφωνα με αμερικανικές εκτιμήσεις, η χώρα αντιμετωπίζει βαθιά εσωτερική ρήξη μεταξύ πολιτικών διαπραγματευτών και στρατιωτικής ηγεσίας, κυρίως των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC).

Ο Ανώτατος Ηγέτης Mojtaba Khamenei φέρεται να έχει περιορισμένη επικοινωνία, δημιουργώντας ένα κενό εξουσίας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα αντικρουόμενες στρατηγικές και έλλειψη σαφούς εντολής για τη λήψη αποφάσεων.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα της δυσλειτουργίας ήταν η δημόσια σύγκρουση μετά την ανακοίνωση του υπουργού Εξωτερικών Abbas Araghchi για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ — απόφαση που οι IRGC αρνήθηκαν να εφαρμόσουν, ασκώντας μάλιστα ανοιχτή κριτική.

Οι ΗΠΑ εκτιμούν ότι η έλλειψη συνοχής έγινε εμφανής ήδη από τον πρώτο γύρο συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ, όταν στρατιωτικοί κύκλοι απέρριψαν σημαντικά σημεία που είχαν συμφωνηθεί σε διπλωματικό επίπεδο.

Η κατάσταση επιδεινώθηκε περαιτέρω μετά τη δολοφονία του Ali Larijani τον Μάρτιο, ενός προσώπου-κλειδί που διατηρούσε ισορροπίες μεταξύ των διαφορετικών κέντρων εξουσίας. Ο διάδοχός του, Mohammad Bagher Zolghadr, φέρεται να μην διαθέτει το ίδιο πολιτικό βάρος, εντείνοντας τη θεσμική αστάθεια.

Παράθυρο ευκαιρίας ή προοίμιο κρίσης;

Παρά τις δυσκολίες, οι διαπραγματευτές της αμερικανικής πλευράς διατηρούν συγκρατημένη αισιοδοξία ότι μια συμφωνία παραμένει εφικτή. Ωστόσο, το βασικό ερώτημα παραμένει: υπάρχει στην Τεχεράνη κάποιος με την εξουσιοδότηση να πει το τελικό «ναι»;

Με το χρονόμετρο να μετρά αντίστροφα και τις εσωτερικές αντιθέσεις να βαθαίνουν, η παράταση της εκεχειρίας μοιάζει περισσότερο με μια ύστατη ευκαιρία παρά με ένδειξη σταθεροποίησης. Οι επόμενες ημέρες αναμένεται να κρίνουν αν η διπλωματία θα επικρατήσει ή αν η περιοχή θα οδηγηθεί σε νέα φάση έντασης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ορμούζ και Ιράν πιέζουν την Ευρώπη – Φόβοι για ελλείψεις καυσίμων
• «Καμπανάκι» BofA: Γιατί οι αγορές αγνοούν τον κίνδυνο επιβράδυνσης
• Κομισιόν: «Δεν υπάρχουν ελλείψεις καυσίμων» – Σε επιφυλακή η ΕΕ για νέα ενεργειακή κρίση
• CEO Initiative Masterclass στο Delphi: Γεωπολιτική, ενέργεια και defence innovation στο επίκεντρο