FT: Ο ρόλος του Ισραήλ στη Eurovision διχάζει βαθιά τον θεσμό
- Πέντε χώρες αποχώρησαν από τη Eurovision 2026 διαμαρτυρόμενες για τη συμμετοχή του Ισραήλ.
- Η EBU δέχεται πιέσεις για «δύο μέτρα και δύο σταθμά» μετά τον αποκλεισμό της Ρωσίας το 2022.
- Νέοι κανόνες στη ψηφοφορία επιχειρούν να περιορίσουν το οργανωμένο block voting και τις πολιτικές παρεμβάσεις.
Η Eurovision κινδυνεύει να μείνει στην ιστορία όχι για τις μουσικές της συμμετοχές, αλλά για τη βαθιά πολιτική κρίση που προκαλεί η παρουσία του Ισραήλ στον διαγωνισμό. Η φετινή διοργάνωση, που κορυφώνεται αυτό το Σάββατο στη Βιέννη, πραγματοποιείται μέσα σε κλίμα έντονης πόλωσης, με αποχωρήσεις χωρών, κατηγορίες για χειραγώγηση της ψηφοφορίας και αυξανόμενες αντιδράσεις για τον πόλεμο στη Γάζα.
Παρότι η Eurovision αυτοπροσδιορίζεται ως ένας «απολίτικος» μουσικός θεσμός, η γεωπολιτική φαίνεται να επιστρέφει στο επίκεντρο με τρόπο πρωτοφανή για τα τελευταία χρόνια.
Πέντε χώρες αποχωρούν λόγω Ισραήλ
Η Ολλανδία, η Ισπανία, η Ιρλανδία, η Σλοβενία και η Ισλανδία αποχώρησαν από τη διοργάνωση του 2026, εκφράζοντας την αντίθεσή τους στη συμμετοχή του Ισραήλ εν μέσω του πολέμου στη Γάζα.
Η φετινή Eurovision, που παραδοσιακά συνδέεται με τη συμπερίληψη, τη διαφορετικότητα και την ενότητα, βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με ένα από τα βαθύτερα ρήγματα στην 70χρονη ιστορία της.
«Όταν αποτελείς ένα τόσο μεγάλο παγκόσμιο γεγονός, είναι αναπόφευκτο να επηρεάζεσαι όταν ο κόσμος περνά μια τόσο δύσκολη περίοδο», δήλωσε ο διευθυντής της Eurovision, Martin Green. «Το να διατηρήσεις την ισορροπία σε μια τέτοια συγκυρία είναι εξαιρετικά περίπλοκο».
Οι καταγγελίες για τη ψηφοφορία και το “block voting”
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται και η περσινή ψηφοφορία του κοινού, όπου η Ισραηλινή τραγουδίστρια Yuval Raphael επικράτησε στο televoting, χωρίς όμως να κερδίσει τον διαγωνισμό, καθώς οι εθνικές επιτροπές έδωσαν περισσότερους βαθμούς στην Αυστρία και τον JJ με το τραγούδι «Wasted Love».
Η σαρωτική επίδοση του Ισραήλ προκάλεσε αιτήματα για ανεξάρτητο έλεγχο της διαδικασίας από αρκετούς δημόσιους ραδιοτηλεοπτικούς φορείς, μεταξύ αυτών και της Ισπανίας, λόγω υπονοιών περί οργανωμένης κινητοποίησης ψηφοφόρων.
Λογαριασμοί που συνδέονται με ισραηλινές πρεσβείες και κρατικούς φορείς καλούσαν ανοιχτά τους τηλεθεατές να αξιοποιήσουν το μέγιστο όριο ψήφων υπέρ της ισραηλινής συμμετοχής.
Η Ευρωπαϊκή Ραδιοτηλεοπτική Ένωση (EBU) απάντησε ότι η διαδικασία ελέγχθηκε από ανεξάρτητο φορέα και δεν διαπιστώθηκαν παρατυπίες.
Ωστόσο, η διοργάνωση προχώρησε φέτος σε αλλαγές των κανονισμών, μειώνοντας το ανώτατο όριο ψήφων ανά άτομο από 20 σε 10 και εισάγοντας νέους περιορισμούς στην υπερβολική προώθηση συμμετοχών.
Προειδοποίηση στο Ισραήλ για επιθετική καμπάνια
Παρά τις αλλαγές, ο δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός φορέας του Ισραήλ, Kan, δέχθηκε ήδη επίσημη προειδοποίηση από την EBU.
Αφορμή αποτέλεσε βίντεο στα social media, όπου ο εκπρόσωπος της χώρας καλούσε τους τηλεθεατές — σε πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες — να εξαντλήσουν όλες τις διαθέσιμες ψήφους υπέρ του Ισραήλ.
«Η άμεση προτροπή ενός καλλιτέχνη προς το κοινό να τον ψηφίσει 10 φορές αντίκειται στο πνεύμα του διαγωνισμού», δήλωσε ο Martin Green.
Κατηγορίες για «δύο μέτρα και δύο σταθμά»
Η στάση της EBU απέναντι στο Ισραήλ έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις και από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η γενική γραμματέας της Διεθνούς Αμνηστίας, Agnès Callamard, κατηγόρησε ανοιχτά την EBU για επιλεκτική στάση, υποστηρίζοντας ότι η άρνησή της να αποκλείσει το Ισραήλ — όπως έκανε με τη Ρωσία μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022 — συνιστά «ξεκάθαρη εφαρμογή δύο μέτρων και δύο σταθμών».
Ο πόλεμος στη Γάζα έχει προκαλέσει διεθνή κατακραυγή. Σύμφωνα με παλαιστινιακές υγειονομικές αρχές, περισσότεροι από 75.000 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους από την έναρξη των ισραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων, οι οποίες ξεκίνησαν μετά την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023, όπου σκοτώθηκαν περίπου 1.200 άνθρωποι.
Οικονομικές επιπτώσεις και μάχη τηλεθέασης
Η αποχώρηση πέντε χωρών δημιουργεί και οικονομικό προβληματισμό για τη Eurovision, καθώς ενδέχεται να επηρεαστούν τόσο τα έσοδα όσο και τα νούμερα τηλεθέασης.
Τρεις από τις χώρες που μποϊκοτάρουν τον διαγωνισμό αρνούνται να μεταδώσουν τον τελικό. Η Ιρλανδία, για παράδειγμα, θα προβάλλει επεισόδιο της σειράς Father Ted με θέμα τη Eurovision, ενώ η Σλοβενία θα μεταδώσει ντοκιμαντέρ για την Παλαιστίνη.
Παρά τις πιέσεις, η EBU υποστηρίζει ότι το εμπορικό μοντέλο της διοργάνωσης παραμένει ισχυρό, χάρη στα έσοδα από χορηγίες, εισιτήρια, merchandise και ψηφιακές προβολές. Σύμφωνα με τον Martin Green, τα εισιτήρια εξαντλήθηκαν σε χρόνο ρεκόρ, ενώ η τηλεθέαση μέσω YouTube κινείται υψηλότερα από πέρυσι.
«Η Eurovision δημιουργήθηκε για να ενώνει»
Ο Martin Green υπερασπίστηκε τον θεσμό, υπογραμμίζοντας ότι η Eurovision ιδρύθηκε μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο με στόχο να φέρει τους λαούς πιο κοντά.
«Η Eurovision πρέπει να παραμείνει όσο το δυνατόν πιο ουδέτερη. Είναι ένας χώρος όπου διαφορετικές χώρες μπορούν να μοιραστούν την ίδια σκηνή και να δείξουν ότι ο κόσμος μπορεί να γίνει καλύτερος», ανέφερε.
Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει ανοιχτό: μπορεί ένας παγκόσμιος πολιτιστικός θεσμός να παραμείνει πραγματικά “απολίτικος” σε μια περίοδο τόσο έντονων γεωπολιτικών συγκρούσεων;
