Νέο «αγκάθι» στις συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν: Ο Χαμενεΐ μπλοκάρει τη μεταφορά εμπλουτισμένου ουρανίου
Η Τεχεράνη ανεβάζει ξανά τους τόνους στις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ, καθώς ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ έδωσε εντολή να μην απομακρυνθεί από το Ιράν το απόθεμα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού, παρά τις πιέσεις της Ουάσιγκτον για συμφωνία αποκλιμάκωσης.
- Ιράν: Ο Χαμενεΐ αρνείται τη μεταφορά εμπλουτισμένου ουρανίου εκτός χώρας
- Νέες εντάσεις στις σχέσεις ΗΠΑ – Ιράν μετά τις δηλώσεις Τραμπ και Νετανιάχου
- Η Τεχεράνη ζητά εγγυήσεις ασφαλείας πριν από συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα
Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, έδωσε εντολή να παραμείνει εντός της χώρας το απόθεμα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού που διαθέτει η Τεχεράνη, σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το Reuters επικαλούμενο δύο υψηλόβαθμες ιρανικές πηγές.
Η εξέλιξη αυτή περιπλέκει ακόμη περισσότερο τις συζητήσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς η αμερικανική πλευρά επιμένει ότι οποιαδήποτε συμφωνία αποκλιμάκωσης θα πρέπει να περιλαμβάνει τη μεταφορά του εμπλουτισμένου ουρανίου εκτός Ιράν.
Στο εσωτερικό της ιρανικής ηγεσίας φαίνεται να κυριαρχεί έντονη δυσπιστία απέναντι στις προθέσεις της Ουάσιγκτον. Όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, στην Τεχεράνη εκφράζονται φόβοι ότι η προσωρινή παύση των συγκρούσεων μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως χρόνος προετοιμασίας για νέα στρατιωτικά χτυπήματα.
Την ίδια στιγμή, Ισραηλινοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο Reuters ότι ο Ντόναλντ Τραμπ έχει διαβεβαιώσει το Ισραήλ πως το απόθεμα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού του Ιράν δεν θα παραμείνει στη χώρα στο πλαίσιο πιθανής συμφωνίας. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το Τελ Αβίβ θεωρεί απαραίτητο να υπάρχει σχετική πρόβλεψη σε οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία.
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου εξακολουθεί επίσης να υποστηρίζει ότι δεν μπορεί να θεωρηθεί λήξαν το ζήτημα όσο το Ιράν διατηρεί βαλλιστικές δυνατότητες.
Έντονη δυσπιστία μετά την εκεχειρία
Παρά την εύθραυστη εκεχειρία που ακολούθησε τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, η ατμόσφαιρα παραμένει ιδιαίτερα τεταμένη.
Ο επικεφαλής διαπραγματευτής της Τεχεράνης, Μοχάμεντ Μπακέρ Καλιμπάφ, υποστήριξε ότι τόσο οι δημόσιες όσο και οι παρασκηνιακές κινήσεις των ΗΠΑ δείχνουν προετοιμασία για νέες επιθέσεις. Από την άλλη πλευρά, ο Τραμπ έχει προειδοποιήσει ότι οι αμερικανικές επιχειρήσεις θα μπορούσαν να επανεκκινήσουν εάν δεν υπάρξει συμφωνία.
Το κλίμα επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο οι αμερικανικοί περιορισμοί σε ιρανικά λιμάνια αλλά και ο ρόλος που διατηρεί η Τεχεράνη στα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους διαδρόμους μεταφοράς ενέργειας παγκοσμίως.
Σκληρή γραμμή για το πυρηνικό πρόγραμμα
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, το Ιράν ζητά πρώτα σαφείς εγγυήσεις ότι δεν θα υπάρξουν νέες επιθέσεις από ΗΠΑ και Ισραήλ, πριν προχωρήσουν ουσιαστικές συνομιλίες για το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Πριν ξεσπάσει η πολεμική κρίση, η Τεχεράνη εμφανιζόταν ανοιχτή στο ενδεχόμενο να μεταφέρει στο εξωτερικό περίπου το μισό απόθεμα ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60%. Ωστόσο, η στάση αυτή άλλαξε μετά τις νέες απειλές του Τραμπ για στρατιωτική δράση.
Παράλληλα, εξετάζονται και εναλλακτικές επιλογές, όπως η αραίωση του αποθέματος υπό την επίβλεψη της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας, αντί της αποστολής του σε άλλη χώρα.
Η IAEA εκτιμούσε ότι πριν από τα πλήγματα του 2025 το Ιράν διέθετε περίπου 440,9 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60%, μέρος του οποίου φυλασσόταν στις εγκαταστάσεις του Ισφαχάν και του Νατάνζ.
Η Τεχεράνη υποστηρίζει πάντως ότι ποσότητες εμπλουτισμένου ουρανίου χρησιμοποιούνται για ιατρικούς σκοπούς αλλά και για τη λειτουργία ερευνητικού αντιδραστήρα στην πρωτεύουσα.
