Ορμούζ: Το «αόρατο» σοκ που απειλεί να φέρει νέο κύμα ακρίβειας στα τρόφιμα
- Πώς η κρίση στα Στενά του Ορμούζ απειλεί να αυξήσει τις τιμές τροφίμων
- FAO: Κίνδυνος νέου κύματος ακρίβειας λόγω ενέργειας και λιπασμάτων
- Ορμούζ, φυσικό αέριο και αγροτική παραγωγή στο επίκεντρο της ανησυχίας
Για χρόνια, τα Στενά του Ορμούζ θεωρούνταν κυρίως ένα κρίσιμο πέρασμα για το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Ωστόσο, η παρατεταμένη ένταση στη Μέση Ανατολή αρχίζει πλέον να αποκαλύπτει μια λιγότερο ορατή αλλά εξίσου σοβαρή διάσταση της κρίσης: τον κίνδυνο ενός νέου παγκόσμιου σοκ στην αλυσίδα τροφίμων.
Ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO) προειδοποιεί ότι η αστάθεια στην περιοχή μπορεί να επηρεάσει άμεσα την αγροτική παραγωγή, το κόστος των λιπασμάτων και τελικά τις τιμές βασικών ειδών διατροφής σε ολόκληρο τον κόσμο.
Το πρόβλημα, σύμφωνα με αναλυτές της αγοράς τροφίμων και ενέργειας, δεν αφορά μόνο την πιθανότητα διακοπής εμπορικών ροών. Το μεγαλύτερο ρίσκο βρίσκεται στην αλυσιδωτή επίδραση που μπορεί να έχει μια παρατεταμένη κρίση στο συνολικό κόστος παραγωγής τροφίμων.
Από την ενέργεια στα χωράφια
Η διαδικασία έχει ήδη ξεκινήσει. Η άνοδος στις τιμές της ενέργειας αυξάνει το κόστος μεταφοράς, παραγωγής και κυρίως των λιπασμάτων, μεγάλο μέρος των οποίων συνδέεται άμεσα με το φυσικό αέριο και τις εξαγωγές από τη Μέση Ανατολή.
Αυτό μεταφέρεται σταδιακά στην αγροτική οικονομία: ακριβότερα λιπάσματα σημαίνουν υψηλότερο κόστος για τους παραγωγούς, μικρότερη χρήση εισροών, χαμηλότερες αποδόσεις στις καλλιέργειες και τελικά αυξήσεις στις διεθνείς τιμές τροφίμων.
Ο Δείκτης Τιμών Τροφίμων του FAO έχει ήδη κινηθεί ανοδικά για τρίτο συνεχόμενο μήνα, εξέλιξη που αποδίδεται τόσο στις γεωπολιτικές αναταράξεις όσο και στο αυξημένο ενεργειακό κόστος.
Ιδιαίτερα ευάλωτες θεωρούνται οι φτωχότερες χώρες της Ασίας, της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής, καθώς εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενα λιπάσματα και αγροτικές πρώτες ύλες από την περιοχή του Κόλπου.
Ο κίνδυνος ενός νέου πληθωριστικού κύματος
Οι ανησυχίες δεν περιορίζονται μόνο στον αγροτικό τομέα. Οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι ένα νέο άλμα στις τιμές τροφίμων θα μπορούσε να αναζωπυρώσει τον παγκόσμιο πληθωρισμό σε μια περίοδο όπου οι περισσότερες οικονομίες προσπαθούν ακόμη να σταθεροποιηθούν μετά τα προηγούμενα κύματα ακρίβειας.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο σύνθετη λόγω των φόβων για πιθανές διαταραχές και στις αγορές φυσικού αερίου. Ενεργειακές εταιρείες έχουν ήδη προειδοποιήσει ότι ένα παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να πιέσει σοβαρά τα αποθέματα αερίου της Ευρώπης, ενισχύοντας περαιτέρω το ενεργειακό κόστος για βιομηχανία και αγροτική παραγωγή.
Ο FAO καλεί τις κυβερνήσεις να κινηθούν προληπτικά, αναζητώντας εναλλακτικές εμπορικές διαδρομές, διασφαλίζοντας τη ροή ανθρωπιστικής βοήθειας και ενισχύοντας την ανθεκτικότητα των αγροτικών αλυσίδων εφοδιασμού πριν οι πιέσεις μεταφερθούν πλήρως στα ράφια των σούπερ μάρκετ.
Το βασικό ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο τι θα συμβεί στις αγορές ενέργειας, αλλά πόσο γρήγορα η κρίση στο Ορμούζ θα περάσει στην καθημερινότητα εκατομμυρίων καταναλωτών μέσω του κόστους τροφίμων.
