Από την Αθήνα στη Νέα Υόρκη: Η μοναδική ιστορία της Στέλλας Ρουσάκη που μας μαθαίνει να πιστεύουμε στην αξία μας
Υπάρχουν κάποιες περιπτώσεις ανθρώπων οι οποίοι όχι απλά δεν το βάζουν ποτέ κάτω, αλλά επιμένουν μέχρι τέλους. Κι ακόμη παραπέρα.
Η Στέλλα Ρουσάκη είναι μια νέα ηθοποιός, σκηνοθέτης και συγγραφέας. Πέρα όμως από την επαγγελματική της ιδιότητα, είναι ένας άνθρωπος που πιστεύει στον στόχο της. Την αξία της δημιουργίας της. Ακόμη κι αν τα εμπόδια μοιάζουν πολλές φορές αξεπέραστα.
Αφορμή αυτής της συνέντευξης στάθηκε το White Reality. Ένα μυθιστόρημα που γεννήθηκε από ένα θεατρικό έργο το οποίο «παντρεύει» δύο από τις πιο διάσημες λογοτεχνικές ηρωίδες της Αμερικής. Τη Μπλανς από το «Λεωφορείο ο Πόθος» και τη Μαίρη από το «Ταξίδι μιας μεγάλης μέρας μέσα στη νύχτα».
Φέρνοντας αυτές τις δύο ψυχολογικές φιγούρες, όπως τις χαρακτηρίζει η Στέλλα, των Τενεσί Ουίλιαμς και Ευγένιου Ο’ Νιλ, μέσα στον ίδιο χώρο, κάτω από τις ίδιες συνθήκες και στη σκιά της προϊστορίας τους και όλων όσων έχουν ζήσει, το White Reality εξελίσσεται σε ένα ψυχόδραμα όπου ο αναγνώστης καλείται να δει μέσα από τις δύο γυναίκες, τις σκηνές της ζωής του σαν θεατής.
Το μυθιστόρημα αυτό ξεκίνησε από θεατρική παράσταση στην Αθήνα το 2018. Η πορεία της παράστασης ως προς το κομμάτι της αναγνωρισιμότητας της, δεν ικανοποίησε τη Στέλλα. Μια σειρά από «ατυχή γεγονότα» -που μόνο ατυχή δεν ήταν- μεταμόρφωσαν το έργο σε μυθιστόρημα, το οποίο εκδόθηκε στη Νέα Υόρκη, κυκλοφορεί σε πάνω από 100 χώρες, και πολύ σύντομα αναμένεται να το ξανα-δούμε να ανεβαίνει εκ νέου ως θεατρικό έργο, σε μια σκηνή της Νέα Υόρκης.
Στη συνέντευξη που ακολουθεί, η Στέλλα μάς δείχνει ότι η επιμονή του δημιουργού που πιστεύει πραγματικά στην αξία του έργου του, δεν γνωρίζει σύνορα και περιορισμούς.
Στέλλα θα ξεκινήσουμε πρώτα από τη δική σου διαδρομή. Οι πρώτες σου σπουδές δεν συνδέονται καθόλου ούτε με την υποκριτική ούτε με τη συγγραφική: Βιοϊατρικές επιστήμες και νεοπλασματικά νοσήματα. Δώσε μου λίγο το περίγραμμα αυτής της διαδρομής, το οποίο ακολούθησε μια εντελώς διαφορετική πορεία.
Αρχικά σπούδασα Βιοϊατρικές Επιστήμες στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής και έκανα μεταπτυχιακό στην Ιατρική Σχολή για τις νεοπλασίες, γιατί ήθελα να ασχοληθώ με την έρευνα. Όμως ένιωθα ότι κάτι μου έλειπε. Την περίοδο που έγραφα την πτυχιακή μου, είπα μέσα μου «Στέλλα δεν είσαι ευτυχισμένη, κάτι γίνεται εδώ πέρα». Αυτό συνέπεσε με ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα υγείας που κράτησε μαζί με τη θεραπεία μου, ένα χρόνο. Τότε ήταν αυτό που λέμε ότι είδα τη ζωή με άλλο μάτι. Οπότε κατάλαβα ότι αν είναι να κάνεις κάτι άλλο, καν’ το τώρα.
Όταν βλέπουμε τη ζωή αποστασιοποιημένα, μπορούμε ίσως να λυτρωθούμε με έναν τρόπο.
Έπειτα από αυτήν την εμπειρία, αποφάσισες να μπεις σε δραματική σχολή…
Ναι. Όταν τελείωσα με το πρώτο στάδιο του προβλήματος υγείας, είδα μια διαφήμιση στην τηλεόραση για μια δραματική σχολή που έβγαλε για τους άνεργους ένα πρόγραμμα θεάτρου. Είδα φως και μπήκα που λέμε. Τη σχολή δραματουργίας του Βασίλη Διαμαντόπουλου. Με την παρότρυνση της μητέρας μου, έκανα αίτηση χωρίς να έχω ιδέα από θέατρο. Τίποτα. Απλά μου άρεσε και είπα θέλω να δώσω για την υποτροφία. Ξεκίνησα να παρακολουθώ κάποια μαθήματα σαν παρατηρητής. Εκεί άρχισα να θεραπεύομαι γιατί είχα περάσει και ψυχολογικά πολύ δύσκολα. Και ξαφνικά λέω «ουάου, είναι και αυτή η ζωή». Έδωσα, λοιπόν, εξετάσεις και πέρασα.
Και πότε κατάλαβες ότι πέρα από την υποκριτική, θέλεις να ασχοληθείς και με τη συγγραφική;
Ήμουν στο τελευταίο έτος της σχολής και ο καθηγητής μας, ο Γιάννης Ζουγανέλης, μας ζήτησε να γράψουμε μια εργασία πάνω σε δύο έργα. Διάλεξα λοιπόν δύο συγγραφείς που αγαπώ πάρα πολύ: τον Τενεσί Ουίλιαμς και τον Ευγένιο Ο’ Νιλ και τα έργα τους, «Λεωφορείο ο Πόθος» και «Ταξίδι μιας μεγάλης μέρας μέσα στη νύχτα». Πήρα, λοιπόν, τις ηρωίδες τους, τη Μπλανς και τη Μαίρη και έπλασα δύο μονολόγους για την κάθε μία σε έναν κοινό χωροχρόνο, στον οποίο προσπαθούν να ξαναζήσουν τη ζωή τους μέσα από μια άλλη οπτική. Έτσι δημιουργήθηκε το πρώτο draft του White Reality.
Άρα τις παίρνεις από τη στιγμή που τελειώνει στην ουσία η ιστορία τους στα πρωτότυπα έργα, και τις τοποθετείς πού;
Τις τοποθετώ σε ένα ψυχιατρικό ίδρυμα στο οποίο ο θεατής βλέπει απλά δυο γυναίκες που παρατηρούν στιγμές παράλληλες της ζωής τους. Στο τέλος του έργου αποκαλύπτεται ότι αυτό ήταν ένα ψυχόδραμα, όπως λέγεται στην ψυχολογία, δηλαδή ένας θεραπευτικός χώρος που μπορείς να δεις σκηνές από τη ζωή σου ή και να ξαναφτιάξεις από την αρχή την πραγματικότητά σου με στόχο τη λύτρωση. Αυτό είναι το νόημα του έργου. Ότι όταν βλέπουμε τη ζωή αποστασιοποιημένα, μπορούμε ίσως να λυτρωθούμε με έναν τρόπο.
Και τι σημαίνει το White Reality;
Σημαίνει λευκή πραγματικότητα. Το λευκό είναι το χρώμα της αγνότητας, της ουδετερότητας. Περιέχει όλα τα άλλα χρώματα. Το λευκό είναι το φως, είναι η λύτρωση και δημιουργεί στον άνθρωπο μία απάλυνση της ψυχής -αν υπάρχει αυτή η λέξη. Το μαύρο είναι η απουσία φωτός, το λευκό είναι η παρουσία του. Άρα αυτή η λευκή πραγματικότητα είναι το να μπορούμε να δούμε ό,τι συμβαίνει στη ζωή μας με μια αποστασιοποίηση και με έναν τρόπο λίγο πιο λυτρωτικό.
Γιατί επέλεξες να μεταφέρεις τις δύο ηρωίδες αυτούσιες από τα πρωτότυπα έργα και δεν πήγες σε μία λίγο πιο διαφορετική επιλογή, ούτως ώστε να παραπέμψεις σε αυτές δίχως να τις κατονομάζεις;
Γιατί ουσιαστικά αυτοί οι συγγραφείς έχουν γράψει διαχρονικούς χαρακτήρες και περισσότερο ψυχολογικές φιγούρες, παρά υποστάσεις ανθρώπινες. Οπότε εγώ επιλέγω να τις πάρω αυτούσιες ως ψυχολογικές φιγούρες – ως ψυχολογία, ως ψυχοσύνθεση. Η ψυχολογία της Μπλανς υπάρχει σε πολλούς ανθρώπους σήμερα και είναι διαχρονική, όπως και η Μαίρη, όπως και οι υπόλοιποι χαρακτήρες μέσα στο έργο.
Σίγουρα όμως υπάρχει και το ενδεχόμενο κάνοντας αυτήν την μεταφορά κατά κάποιο τρόπο να εγκλωβιστείς μέσα στο πρωτότυπο…
Επειδή, όπως είπα, τους πήρα ως ψυχολογικές φιγούρες, ως συμβολισμούς και επειδή το έργο θεωρείται διακείμενο, χρησιμοποιώ την ψυχολογία, τα backgrounds των χαρακτήρων, με μια άλλη μορφή. Με έναν τελείως διαφορετικό τρόπο και προκύπτει μια σύνθεση που δεν εγκλωβίζεται στα πρωτότυπα έργα.
Το White Reality δεν παρέμεινε όμως ένα θεατρικό έργο, αλλά είχε μια πολύ ενδιαφέρουσα πορεία που έφτασε από την Αθήνα, στη Νέα Υόρκη. Μίλησέ μας για αυτό το μεγάλο ταξίδι του έργου.
Είναι μια πολύ περίεργη ιστορία! Το White Reality ως θεατρικό είχε ανέβει στην Αθήνα από μια ομάδα νέων δημιουργών που γνωριστήκαμε στη σχολή δραματουργίας. Ήταν ένα έργο στο οποίο δεν είχαμε μπάτζετ, και ό,τι κάναμε το κάναμε μόνοι μας με τις δικές μας δυνάμεις. Όμως η δουλειά για να το ανεβάσουμε ήταν τρομερή. Διότι δεν ήταν μόνο η έρευνα η πειραματική, να διαβάσουμε, να δούμε κτλ. Ήταν και το πώς θα αποδώσουμε αυτούς τους χαρακτήρες. Διάβασα ξένα βιβλία, μεθόδους υποκριτικής. Ουσιαστικά αυτό ήταν δουλειά ενός χρόνου.
Το λευκό είναι το χρώμα της αγνότητας, της ουδετερότητας. Περιέχει όλα τα άλλα χρώματα. Το λευκό είναι το φως, είναι η λύτρωση και δημιουργεί στον άνθρωπο μία απάλυνση της ψυχής -αν υπάρχει αυτή η λέξη.
Άρα σαν να επιστρέψετε λίγο πίσω στα θρανία.
Ναι, εντελώς! Και σε πολύ πιο υψηλό επίπεδο. Οπότε δουλέψαμε πάνω σ’ αυτό πάρα πολύ για να βγει αυτό που έπρεπε. Όμως η αλήθεια είναι ότι εισπρακτικά δεν μας δικαίωσε, γιατί ήταν μια παράσταση η οποία δεν είχε τον τρόπο να ακουστεί στον χώρο σαν έργο πειραματικό, σαν μια καινοτόμα πρόταση.
Το έργο αυτό ανέβηκε το 2018. Πέρασαν από τότε λίγα χρόνια και παρότι δεν είχε την αναγνώριση που περίμενες, εσύ δεν το έβαλες κάτω.
Παρά το γεγονός ότι, όπως είπα, εισπρακτικά δεν πετύχαμε, η σπίθα μέσα μου δεν είχε σβήσει. Ήξερα ότι το White Reality δεν μπορεί να τελειώσει έτσι. Ήμουν όμως απογοητευμένη. Για περίπου δύο χρόνια το έβαλα στο συρτάρι και έκανα άλλες δουλειές στον χώρο – και όχι μόνο. Στον τρίτο χρόνο, μια φίλη μου από τη Νέα Υόρκη μου είπε ότι η πόλη έχει ανά διαστήματα πολλά φεστιβάλ στα οποία δέχονται πειραματικά κείμενα. Έτσι λοιπόν αποφάσισα να συμμετάσχω. Η Δανάη Σταματοπούλου μετέφρασε το έργο μου στα αγγλικά και άρχισα να το στέλνω κυριολεκτικά «στα τυφλά». Σε όποια εκδήλωση έβρισκα online που ήταν σχετική. Κι επειδή το ίντερνετ μπορεί να είναι χαοτικό, αλλά μερικές φορές σε οδηγεί σε μονοπάτια που δεν είχες ποτέ σου φανταστεί, μια από τις αιτήσεις που έκανα στον εκδοτικό οίκο που τελικά εξέδωσε το βιβλίο μου, έγινε κατά λάθος!
Τι εννοείς;
Μια μέρα που έστελνα αιτήσεις, εμφανίστηκε διαφήμιση του εκδοτικού οίκου Austin Macauley Publishers LLC με έδρα το Λονδίνο και γραφεία στη Νέα Υόρκη και τα ΗΑΕ. Όμως εγώ δεν την διάβασα με προσοχή. Απλά άνοιξα τη φόρμα και συμπλήρωσα την αίτηση. Ένα μήνα μετά, έλαβα email από τον οίκο, στο οποίο μου εξήγησαν ότι διάβασαν το θεατρικό, τους άρεσε πάρα πολύ, όμως υπήρχε ένα πρόβλημα. Δεν εκδίδουν θεατρικά! Τότε μου έδωσαν δύο λύσεις: Είτε κλείνουμε εδώ την αίτηση, είτε το ξαναγράφω ως μυθιστόρημα και τους το στέλνω πίσω.
Οπότε τι κάνεις εσύ;
Τότε εγώ λέω ότι αποκλείεται να έχει συμβεί αυτό, γιατί είχα συνηθίσει να μη δίνουν και πολύ σημασία σε έργα που στέλνουν νέοι και σχετικά άγνωστοι δημιουργοί εδώ στην Ελλάδα. Αποφάσισα λοιπόν να κάνω το White Reality μυθιστόρημα, με τη βοήθεια της Βασιλικής Κάππα. Έπειτα η Δανάη Σταματοπούλου το μετέφρασε ξανά στα αγγλικά και το έστειλα πίσω στον εκδοτικό οίκο. Κι έπειτα από μερικούς μήνες το βιβλίο εκδόθηκε και σήμερα είναι διαθέσιμο σε περίπου 100 χώρες.
Στόχος επετεύχθη λοιπόν. Το White Reality εκδόθηκε στις ΗΠΑ και όλο τον κόσμο. Αυτό για σένα ήταν αρκετό;
Αυτή είναι μια άλλη ιστορία! [γέλια]. Όταν όλα τελείωσαν και το βιβλίο εκδόθηκε είπα μέσα μου «τι κάνουμε τώρα;». Η παράστασή του είχε γίνει, όπως είπαμε, στην Ελλάδα, όμως το έργο δεν ήταν γνωστό. Και όπως συμβαίνει συνήθως, η παρουσίασή του είναι αυτή που προσδίδει μεγαλύτερη αναγνωρισιμότητα. Κι επειδή στην Ελλάδα δεν κατάφερα να βρω έναν οργανισμό ο οποίο δεχόταν να παραγγείλει βιβλία από το εξωτερικό για να γίνει η παρουσίαση, αποφάσισα να το κάνω στη Νέα Υόρκη! Και, πίστεψέ με, δεν ήταν καθόλου εύκολο. Δεν είχα την παραμικρή ιδέα πώς να οργανώσω κάτι τέτοιο, και επίσης δεν ήξερα καν πώς μπορώ να καλύψω τα έξοδά του. Διότι όλα όσα έγιναν, τα έκανα με τις δικές μου δυνάμεις, χωρίς οικονομική βοήθεια. Κατάφερα, τελικά, μέσω τρίτων, να έρθω σε επαφή με το ελληνικό προξενείο της Νέας Υόρκης και ζήτησα τη στήριξή τους για την παρουσίαση. Η πρόξενος Νέας Υόρκης, η Ιφιγένεια Καναρά, το δέχτηκε αμέσως. Κάναμε ένα call και η ημερομηνία έκλεισε: 20 Νοεμβρίου 2025. «Και τώρα πώς οργανώνεται όλο αυτό;» είπα μέσα μου.
Και τελικά πώς οργανώθηκε; Από το προξενείο;
Το προξενείο είπε από την αρχή ότι βοηθάει σε συγκεκριμένα πράγματα: στον χώρο, στη δεξίωση και στο να καλέσει δικό του δίκτυο Ελλήνων και Αμερικάνων. Δεν αναλάμβανε καμία οικονομική υποχρέωση, ούτε άλλου είδους διοργάνωση. Ο εκδοτικός οίκος από τη μεριά του, μπορούσε να δώσει βιβλία -με αγορά όμως δική μου, όχι δωρεάν- και να φέρει κάποιους δικούς του καλεσμένους στην παρουσίαση. Όλα τα υπόλοιπα, δηλαδή το πώς θα παρουσιαστεί, με ποιους ανθρώπους, το πάνελ και όλα αυτά, ήταν δική μου υποχρέωση. Όπως επίσης και το πώς θα μπορούσε να καλυφθεί αυτό δημοσιογραφικά. Εδώ λοιπόν μπήκε η τεχνολογία! Με τη βοήθεια του AI και πολύ υπομονή, ξεκίνησα ξανά αυτό έκανα πριν εκδοθεί το White Reality: να στέλνω email και επιστολές! Πρέπει να έστειλα πάνω από 80 email μέσα σε περίπου τρεις μήνες προς ανθρώπους που ήθελα να συμμετάσχουν. Είτε σε πάνελ, είτε ως θεατές. Και τελικά ήρθαν εξαιρετικοί άνθρωποι από τον χώρο του θεάτρου, το ίδρυμα O’Neill, δημιουργοί off-Broadway, σκηνοθέτες και παραγωγοί, ακαδημαϊκοί Έλληνες που ζουν στην Αμερική. Και κάπως έτσι, τελικά η βραδιά ήταν sold-out. Και να μην ξεχνάμε και τους ηθοποιούς που έδωσαν ζωντανό performance…
Performance; Τι εννοείς;
Δική μου επιθυμία ήταν να παρουσιάσω το έργο ως μια παράσταση, όχι απλά ως ένα μυθιστόρημα, γιατί ήθελα να αναδείξω τη θεατρικότητά του. Έπρεπε, όμως, μαζί με όλα τα άλλα, να βρω και ηθοποιούς στην Αμερική. Κατάφερα, έτσι, να έρθω σε επαφή με την Ελεάννα Φινοκαλιώτη που είναι ηθοποιός που ζει στη Νέα Υόρκη και τον Χρήστο Βασιλόπουλο που είναι επίσης ηθοποιός στο Λος Άντζελες. Δέχτηκαν και οι δύο να με βοηθήσουν. Παράλληλα δημοσιεύσαμε και μια αγγελία casting για την εκδήλωση, και είχαμε μαζί μας δύο ακόμη Αμερικανούς ηθοποιούς. Έτσι έγινε ένα πραγματικά διεθνές performance εκείνη τη βραδιά. Για μένα αυτό ήταν και το πιο δυνατό της κομμάτι, γιατί έτσι φάνηκε το έργο και οι δυνατότητες που έχει να επιστρέψει ως θεατρικό.
Άρα ποτέ δεν σταμάτησες να επιθυμείς να ξαναδείς το White Reality σε μια θεατρική σκηνή.
Όχι. Αυτό ήταν η αρχική μου επιθυμία και εκεί θέλω να επιστρέψω. Και η performance βοήθησε πολύ. Εκείνο το βράδυ γνωρίστηκα με τον Peter Danish, έναν off-Broadway δημιουργό ο οποίος μου πρότεινε να σκηνοθετήσει το έργο στη Νέα Υόρκη – εφόσον όμως καταφέρω να κλείσω παραγωγό. Πρόκειται για μια διαδικασία η οποία έχει ήδη προχωρήσει, και τώρα που μιλάμε βρισκόμαστε σε προχωρημένες συζητήσεις για να κλείσει η παραγωγή του και να ανέβει το έργο ξανά! Αυτή τη φορά όμως, όχι στην Αθήνα αλλά στη Νέα Υόρκη.
Στέλλα η ιστορία του White Reality μοιάζει σαν να σε έκανε να δεις τα πάντα διαφορετικά. Τι κρατάς μετά από όλα αυτά που έχεις βιώσει και θέλεις να μεταφέρεις σε άλλους νέους δημιουργούς που έχουν βρεθεί στη δική σου θέση;
Σε ευχαριστώ που με ρωτάς αυτό, γιατί σκοπός μου είναι να στείλω σε όλους τους νέους δημιουργούς ένα μήνυμα. Όταν έχετε φτιάξει κάτι στο οποίο πιστεύετε βαθιά, έχει δουλέψει σκληρά, αλλά νομίζετε ότι δεν θα βρείτε αναγνώριση, μην το βάζετε κάτω. Πιστέψτε στις δυνατότητές σας, γιατί ο κόσμος είναι πολύ μεγάλος. Η εμπειρία μου από τις επαφές με τόσους ανθρώπους στις ΗΠΑ, μου έδειξε ότι εκεί οι άνθρωποι του θεάτρου και της λογοτεχνίας δεν κοιτούν από πού είσαι. Από πού προέρχεσαι. Πόσα λεφτά έχεις – ή δεν έχεις. Πόσους followers έχεις στα social media. Κοιτούν την αξία της δουλειάς σου. «Κάθε δημιουργός, όταν φτιάχνει κάτι δεν θέλει να το βάλει στο συρτάρι του», μου είχε πει ο Peter Danish σε μια από τις κουβέντες μας.
Αυτό που λες είναι πολύ σημαντικό και επίτρεψέ μου να πω ότι δεν περιορίζεται μόνο στις τέχνες. Οποιοσδήποτε δημιουργεί κάτι στο οποίο πιστεύει ότι έχει πραγματική αξία -είτε είναι ένα θεατρικό έργο είτε μια επιχείρηση- πρέπει να επιμένει.
Πολύ σωστά. Για αυτό και συμβουλή μου είναι όταν δημιουργείτε κάτι, να μην απογοητεύεστε. Να είστε εξωστρεφείς. Υπάρχουν πολλές περισσότερες ευκαιρίες εκεί έξω από όσες νομίζετε. Κι αν πραγματικά αξίζετε, τότε θα έρθει και η αναγνώριση.
Στέλλα, κλείνοντας, θέλω να μας πεις πώς μπορούμε να βρούμε το White Reality.
Το White Reality υπάρχει σε πολλές πλατφόρμες, όπως στο Amazon. Στην Ελλάδα πωλείται μέσα από τα Public και την Πολιτεία μέσω παραγγελίας.
Σε ευχαριστώ πολύ και καλή επιτυχία στο επόμενο μεγάλο στόχο να επιστρέψει στο White Reality στη σκηνή.
Να είσαι καλά. Ευχαριστώ πολύ.
