ΗΠΑ – Ιράν: Οδικός χάρτης 60 ημερών για συμφωνία – Τι προβλέπει το σχέδιο για Ορμούζ, πετρέλαιο και Λίβανο

• ΗΠΑ και Ιράν συμφώνησαν σε οδικό χάρτη 60 ημερών με στόχο μια τελική συμφωνία.
• Δημιουργούνται νέοι μηχανισμοί εποπτείας για την εφαρμογή των δεσμεύσεων.
• Στο τραπέζι βρέθηκαν η άρση περιορισμών στις εξαγωγές πετρελαίου και η αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.
• Συμφωνήθηκε ειδικός μηχανισμός αποκλιμάκωσης για τον Λίβανο.

Οι συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν στην Ελβετία ολοκληρώθηκαν τα ξημερώματα της Δευτέρας με τις δύο πλευρές να συμφωνούν σε ένα πλαίσιο που προβλέπει τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων με στόχο την επίτευξη συνολικής συμφωνίας εντός των επόμενων 60 ημερών.

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκάι, ανακοίνωσε ότι ο πρώτος κύκλος πολιτικών επαφών ολοκληρώθηκε και ότι πλέον τον κύριο ρόλο αναλαμβάνουν οι τεχνικές ομάδες, οι οποίες θα συνεχίσουν τις διαβουλεύσεις καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας.

Σύμφωνα με την ιρανική πλευρά, σημειώθηκε ουσιαστική πρόοδος στην εφαρμογή των δεσμεύσεων που περιλαμβάνονται στο μνημόνιο κατανόησης που συμφωνήθηκε τις προηγούμενες ημέρες.

Πετρέλαιο, κυρώσεις και παγωμένα κεφάλαια

Σημαντικό μέρος των συζητήσεων αφορούσε οικονομικά ζητήματα που θεωρούνται κομβικά για την Τεχεράνη.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων που παραμένουν δεσμευμένα στο εξωτερικό, καθώς και η χορήγηση εξαιρέσεων από κυρώσεις που περιορίζουν τις εξαγωγές πετρελαίου και πετροχημικών προϊόντων.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, έκανε λόγο για σημαντική πρόοδο, υποστηρίζοντας ότι εξετάζεται η άρση περιορισμών στις εξαγωγές πετρελαίου και η απελευθέρωση μέρους των παγωμένων κεφαλαίων της χώρας.

Παράλληλα, αναφέρθηκε σε ένα ευρύτερο σχέδιο οικονομικής ανάπτυξης και ανοικοδόμησης που θα μπορούσε να συνοδεύσει την εφαρμογή της συμφωνίας.

Νέος μηχανισμός για το Ορμούζ και τον Λίβανο

Ένα από τα σημαντικότερα αποτελέσματα του πρώτου γύρου ήταν η συμφωνία για τη δημιουργία μηχανισμού που θα διασφαλίζει την ασφαλή διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ.

Η εξέλιξη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για τις διεθνείς αγορές, καθώς το Ορμούζ αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αρτηρίες μεταφοράς πετρελαίου παγκοσμίως.

Ταυτόχρονα, συμφωνήθηκε η δημιουργία ειδικού μηχανισμού αποκλιμάκωσης για τον Λίβανο, με τη συμμετοχή της λιβανικής πλευράς και υπό τη διευκόλυνση του Κατάρ και του Πακιστάν.

Στόχος του νέου σχήματος θα είναι η παρακολούθηση της κατάστασης ασφαλείας και η αποτροπή νέας κλιμάκωσης των συγκρούσεων μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ.

Οι απειλές Τραμπ και η προσωρινή κρίση

Οι συνομιλίες δεν εξελίχθηκαν χωρίς εντάσεις. Κατά τη διάρκειά τους, ο Ντόναλντ Τραμπ προκάλεσε αναταράξεις δηλώνοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν ακόμη και να «καταλάβουν» τα Στενά του Ορμούζ εάν οι διαπραγματεύσεις αποτύχουν.

Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί θα μπορούσαν να επαναληφθούν και ότι οποιαδήποτε προσπάθεια αποκλεισμού του Ορμούζ θα είχε σοβαρές συνέπειες.

Οι δηλώσεις προκάλεσαν την προσωρινή αποχώρηση της ιρανικής αντιπροσωπείας από τις συνομιλίες, χωρίς ωστόσο να οδηγήσουν σε κατάρρευση της διαδικασίας.

Μετά από διαβουλεύσεις, οι επαφές συνεχίστηκαν κανονικά και ολοκληρώθηκαν με συμφωνία για τη συνέχιση των τεχνικών συζητήσεων.

Ανώτατη Επιτροπή και τεχνικές ομάδες

Το Κατάρ και το Πακιστάν, που διαδραματίζουν ρόλο διαμεσολαβητή, ανακοίνωσαν ότι συμφωνήθηκε η δημιουργία Ανώτατης Επιτροπής η οποία θα εποπτεύει την εφαρμογή του οδικού χάρτη.

Παράλληλα, θα λειτουργήσουν εξειδικευμένες ομάδες εργασίας για:

• Το πυρηνικό πρόγραμμα.
• Τις οικονομικές κυρώσεις.
• Την παρακολούθηση της εφαρμογής των συμφωνηθέντων.
• Την επίλυση πιθανών διαφορών.

Οι επικεφαλής των διαπραγματευτικών ομάδων θα ενημερώνουν τακτικά την επιτροπή για την πρόοδο των συνομιλιών.

Αισιοδοξία από την Ουάσιγκτον

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, χαρακτήρισε τις επαφές «ιστορικές», υποστηρίζοντας ότι ανοίγουν τον δρόμο για μια διαφορετική σχέση μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.

Όπως ανέφερε, καταγράφηκε ουσιαστική πρόοδος τόσο στα ζητήματα ασφαλείας όσο και στις προσπάθειες αποκλιμάκωσης στον Λίβανο, εκφράζοντας την ελπίδα ότι η διαδικασία θα εξελιχθεί σε ευρύτερη συμφωνία σταθερότητας για τη Μέση Ανατολή.

Παρά το θετικό κλίμα, οι επόμενες εβδομάδες θεωρούνται κρίσιμες, καθώς θα κριθεί εάν η πρόοδος που καταγράφηκε στην Ελβετία μπορεί να μετατραπεί σε δεσμευτική και διαρκή συμφωνία.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Βusiness Monitor: Η εργασία αλλάζει ραγδαία – Πώς επηρεάζονται επιχειρήσεις και εργαζόμενοι;
• Το τέλος ενός μύθου; Γιατί τα παραδοσιακά safe havens δεν άντεξαν στον πόλεμο
• Υδρογονάνθρακες: Δεύτερη γεώτρηση στο Ιόνιο στον ορίζοντα – Το σχέδιο Chevron, ExxonMobil και τα 10 δισ. ευρώ