Peter Bakenecker (Mastercard): «Η Ελλάδα αποδεικνύει ότι η καινοτομία δεν είναι προνόμιο των μεγάλων αγορών»

Από την εντυπωσιακή άνοδο των ψηφιακών πληρωμών στην Ελλάδα μέχρι τη νέα εποχή του εμπορίου με την τεχνητή νοημοσύνη, ο Peter Bakenecker, President, Central Europe της Mastercard, μιλά στο Fortune Greece για τις ευκαιρίες που διαμορφώνονται για την ελληνική και ευρωπαϊκή οικονομία, τις επενδύσεις της Mastercard και τις προκλήσεις της ψηφιακής κυριαρχίας.

Υπήρχε μια εποχή που, για να αγοράσεις κάτι, έπρεπε να έχεις μαζί σου χρήματα. Έπειτα ήρθαν οι κάρτες, τα κινητά, τα έξυπνα ρολόγια και εκείνη η μικρή, σχεδόν ανεπαίσθητη κίνηση πάνω από ένα POS που μας έκανε να ξεχάσουμε πόσο περίπλοκη διαδικασία είναι, στην πραγματικότητα, μια πληρωμή. Τώρα βρισκόμαστε μπροστά σε μια ακόμη πιο παράξενη προοπτική,  αναθέτοντας τις αγορές μας σε κάποιον που δεν είναι καν άνθρωπος.

Σήμερα έχουμε συνηθίσει τόσο πολύ την ευκολία των ψηφιακών πληρωμών, που σχεδόν ξεχνάμε πόσο γρήγορα άλλαξαν οι συνήθειές μας. Πριν από μερικά χρόνια, πολλοί δίσταζαν να χρησιμοποιήσουν την κάρτα τους για διαδικτυακές αγορές. Σήμερα, αρκεί ένα ηλεκτρονικό κατάστημα να μας ζητήσει να πληκτρολογήσουμε ξανά τα στοιχεία της για να χάσουμε την υπομονή μας. Θέλουμε οι συναλλαγές μας να γίνονται γρήγορα, εύκολα και, κυρίως, με ασφάλεια. Το τελευταίο, μάλιστα, το θεωρούμε τόσο δεδομένο, που σπάνια αναρωτιόμαστε τι χρειάζεται για να εξασφαλιστεί. Κι όμως, πίσω από κάθε φαινομενικά απλή πληρωμή υπάρχει ένας ολόκληρος κόσμος τεχνολογίας που αλλάζει διαρκώς.

Ο Peter Bakenecker, Πρόεδρος, Κεντρικής Ευρώπης της Mastercard, παρακολουθεί αυτή τη μεταμόρφωση από μια θέση που του επιτρέπει να βλέπει τόσο τη μεγάλη εικόνα όσο και τις ιδιαιτερότητες δώδεκα διαφορετικών αγορών. Στη συζήτησή μας για το Fortune Greece, μιλήσαμε για την Ελλάδα και τη δική της ξεχωριστή θέση στον «χάρτη» των ψηφιακών πληρωμών, για την ταχύτητα με την οποία άλλαξε τις συνήθειές της, αλλά και για όσα μπορεί να ακολουθήσουν. Η κουβέντα μας, ωστόσο, πηγαίνει αρκετά μακρύτερα, αγγίζοντας ένα ερώτημα που αφορά τελικά όλους μας: πόση από την καθημερινότητά μας είμαστε διατεθειμένοι να εμπιστευτούμε στην τεχνολογία, όταν εκείνη αρχίζει να παίρνει αποφάσεις για λογαριασμό μας;

Ως επικεφαλής της Mastercard για την Κεντρική Ευρώπη, έχετε την ευθύνη 12 αγορών, καθεμία από τις οποίες βρίσκεται σε διαφορετικό στάδιο ως προς την υιοθέτηση των ψηφιακών πληρωμών και την καινοτομία. Πώς συνδυάζετε τις περιφερειακές στρατηγικές προτεραιότητες με τις ανάγκες κάθε αγοράς και ποιοι είναι οι βασικοί άξονες στους οποίους εστιάζετε;

Αυτό που μου κάνει πάντα εντύπωση στην Κεντρική Ευρώπη είναι ότι, παρόλο που οι αγορές διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους, τόσο σε μέγεθος όσο και στον βαθμό ψηφιακής ωριμότητας και τις συνήθειες των καταναλωτών, έχουν κάτι κοινό: τη φιλοδοξία να αξιοποιήσουν την τεχνολογία για να δημιουργήσουν πιο ισχυρές, ανταγωνιστικές οικονομίες, με περισσότερες ευκαιρίες για όλους.

Στον δικό μου ρόλο, αυτό που έχει σημασία είναι να μπορούμε να συνδυάζουμε τις δυνατότητες και την τεχνογνωσία της Mastercard με την κατανόηση των αναγκών κάθε αγοράς. Άλλωστε, δεν υπάρχει μία συνταγή για την καινοτομία που να λειτουργεί παντού. Μια λύση που αποδίδει σε μια χώρα μπορεί να χρειάζεται διαφορετική προσέγγιση σε μια άλλη. Γι’ αυτό και οι συνεργασίες σε τοπικό επίπεδο είναι τόσο σημαντικές.

Οι βασικές μας προτεραιότητες, ωστόσο, είναι κοινές σε ολόκληρη την περιοχή: η επιτάχυνση της ψηφιοποίησης, η ενίσχυση της ασφάλειας και της εμπιστοσύνης, η ανάπτυξη υπηρεσιών προστιθέμενης αξίας και η στήριξη των επιχειρήσεων ώστε να αξιοποιήσουν τις νέες ευκαιρίες που δημιουργούνται στο εμπόριο. Σε αυτή την κατεύθυνση, συνεργαζόμαστε στενά με τράπεζες, fintechs, επιχειρήσεις και κυβερνήσεις, αναπτύσσοντας λύσεις που ανταποκρίνονται στις ανάγκες κάθε χώρας, με την υποστήριξη της τεχνολογίας και του παγκόσμιου δικτύου της Mastercard.

Βέβαια, η καινοτομία δεν έρχεται πάντα από τις μεγαλύτερες αγορές. Η Ελλάδα είναι ένα πολύ καλό παράδειγμα. Την τελευταία δεκαετία έχουμε δει πώς η συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων, χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και δημόσιου τομέα μπορεί να επιταχύνει τον ψηφιακό μετασχηματισμό και να δημιουργήσει ουσιαστικά οφέλη για την οικονομία.

Για εμένα, οι πληρωμές είναι μόνο η αφετηρία. Η πραγματική ευκαιρία βρίσκεται στο πώς μπορούμε να αξιοποιήσουμε την τεχνολογία και τη διεθνή μας εμπειρία για να στηρίξουμε την ανάπτυξη των τοπικών οικονομιών.

Τι σημαίνει για εσάς η ευρωπαϊκή ψηφιακή κυριαρχία στις πληρωμές και πώς απαντάτε σε όσους υποστηρίζουν ότι οι κρίσιμες υποδομές πρέπει να βρίσκονται υπό ευρωπαϊκή ιδιοκτησία και έλεγχο;

Η ψηφιακή κυριαρχία είναι ένα ιδιαίτερα σημαντικό ζήτημα για την Ευρώπη και πιστεύω ότι χρειάζεται να το δούμε πιο σφαιρικά. Κατανοώ απόλυτα γιατί οι κυβερνήσεις, οι επιχειρήσεις και οι πολίτες θέλουν να είναι βέβαιοι ότι οι κρίσιμες υποδομές πληρωμών είναι ασφαλείς, ανθεκτικές και μπορούν να λειτουργούν υπό οποιεσδήποτε συνθήκες.

Ωστόσο, θεωρώ ότι η συζήτηση δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στο ποιος έχει την ιδιοκτησία αυτών των υποδομών. Η πραγματική ψηφιακή κυριαρχία αφορά εξίσου τις τεχνολογικές δυνατότητες, τη λειτουργική αυτονομία, την ανθεκτικότητα και την ικανότητα ανάπτυξης καινοτομίας σε μεγάλη κλίμακα.

Η Mastercard έχει ισχυρή παρουσία στο ευρωπαϊκό οικοσύστημα πληρωμών εδώ και δεκαετίες και στόχος μας είναι να συνεχίσουμε να επενδύουμε σε αυτό με ουσιαστικό τρόπο. Γι’ αυτό επενδύουμε 250 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση κρίσιμων λειτουργιών πληρωμών στην Ευρώπη, την αποθήκευση δεδομένων ευρωπαϊκών συναλλαγών εντός της ηπείρου και τη δημιουργία των κατάλληλων υποδομών ώστε, έως το 2030, περισσότερες συναλλαγές να μπορούν να διεκπεραιώνονται στην Ευρώπη. Παράλληλα, ενισχύουμε τις επενδύσεις μας σε data centers, κυβερνοασφάλεια, τεχνητή νοημοσύνη και ανθρώπινο δυναμικό.

Εξίσου σημαντικό είναι να διασφαλίσουμε ότι οι πληρωμές μπορούν να συνεχίζονται ακόμη και σε δύσκολες συνθήκες. Γι’ αυτό, από το 2027, οι νέες κάρτες Mastercard στην Ευρώπη θα υποστηρίζουν πληρωμές χωρίς σύνδεση στο δίκτυο, ακόμη και σε περιπτώσεις προσωρινών προβλημάτων συνδεσιμότητας.

Για εμένα, λοιπόν, η ευρωπαϊκή ψηφιακή κυριαρχία και η παγκόσμια διασυνδεσιμότητα δεν είναι αντικρουόμενοι στόχοι. Αντίθετα, πιστεύω ότι η μακροπρόθεσμη επιτυχία της Ευρώπης εξαρτάται και από τα δύο.

Πώς μπορούν οι σύγχρονες λύσεις πληρωμών να βοηθήσουν μια μικρή ευρωπαϊκή επιχείρηση να προσεγγίσει πελάτες στο εξωτερικό και να επεκταθεί σε νέες αγορές;

Αυτό που βρίσκω ιδιαίτερα ενδιαφέρον στην ψηφιοποίηση είναι ότι έχει αλλάξει ουσιαστικά τα γεωγραφικά όρια των επιχειρηματικών ευκαιριών, ειδικά για τις μικρότερες επιχειρήσεις.

Σήμερα, μια μικρή επιχείρηση στην Αθήνα μπορεί να προσεγγίσει πελάτες στο Βερολίνο, το Παρίσι ή τη Μαδρίτη σχεδόν με την ίδια ευκολία που απευθύνεται στους πελάτες της γειτονιάς της. Αυτό που κάνει τη διαφορά είναι η πρόσβαση σε αξιόπιστες ψηφιακές υποδομές, ασφαλείς πληρωμές και εργαλεία που επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να δραστηριοποιούνται πέρα από τα σύνορα.

Οι πληρωμές αποτελούν σημαντικό μέρος αυτής της εξίσωσης, αλλά δεν είναι το μόνο. Μια επιχείρηση χρειάζεται επίσης να προστατεύεται από την απάτη, να κατανοεί καλύτερα τη συμπεριφορά των πελατών της, να λαμβάνει αποφάσεις με βάση τα δεδομένα και να αισθάνεται ασφαλής όταν δραστηριοποιείται στο ψηφιακό περιβάλλον.

Αυτός είναι και ο λόγος που η δραστηριότητά μας επεκτείνεται όλο και περισσότερο πέρα από τις πληρωμές. Τεχνολογίες όπως το tokenization και το Click to Pay μπορούν να κάνουν την ολοκλήρωση των ηλεκτρονικών αγορών πιο απλή, ενώ οι λύσεις κυβερνοασφάλειας, η ανάλυση δεδομένων και οι συμβουλευτικές υπηρεσίες βοηθούν τις μικρότερες επιχειρήσεις να λειτουργούν με μεγαλύτερη σιγουριά.

Ήδη, στην Ευρώπη, τρεις στις πέντε συναλλαγές ηλεκτρονικού εμπορίου μέσω Mastercard αξιοποιούν το tokenization, ενώ το Click to Pay είναι διαθέσιμο σε 32 ευρωπαϊκές αγορές. Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, όπου οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της οικονομίας.

Πιστεύω ακράδαντα ότι η καινοτομία δεν πρέπει να αποτελεί προνόμιο των μεγάλων επιχειρήσεων. Μία από τις μεγαλύτερες ευκαιρίες για την Ευρώπη είναι να εξασφαλίσουμε ότι και οι μικρότερες επιχειρήσεις έχουν πρόσβαση στις τεχνολογίες και τα εργαλεία που χρειάζονται για να αναπτυχθούν διεθνώς.

Πώς αξιολογείτε τη θέση της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό χάρτη των ηλεκτρονικών πληρωμών; Πού βλέπετε τα μεγαλύτερα περιθώρια περαιτέρω ανάπτυξης και ποιες είναι οι προτεραιότητες της Mastercard για την ελληνική αγορά;

Αν συγκρίνουμε τη σημερινή Ελλάδα με το πού βρισκόταν πριν από δέκα χρόνια, η αλλαγή είναι πραγματικά εντυπωσιακή. Και οι αριθμοί το αποτυπώνουν ξεκάθαρα.

Η Ελλάδα αποτελεί πλέον ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα επιτυχούς μετάβασης στις ψηφιακές πληρωμές στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με μελέτη του ΙΟΒΕ, μεταξύ 2014 και 2024 ο αριθμός των συναλλαγών με κάρτες αυξήθηκε κατά 25 φορές, ενώ η αξία τους δεκαπλασιάστηκε. Παράλληλα, την περίοδο 2015-2024, η Ελλάδα κατέγραψε τον δεύτερο ταχύτερο ρυθμό αύξησης της χρήσης καρτών στην ΕΕ των 27, ενώ η χρήση τους ως ποσοστό της κατανάλωσης των νοικοκυριών έχει πλησιάσει σημαντικά τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.

Αυτό που βρίσκω ιδιαίτερα ενθαρρυντικό είναι ότι η Ελλάδα δεν περιορίζεται πλέον στο να υιοθετεί καινοτομίες που αναπτύσσονται αλλού. Συμμετέχει όλο και πιο ενεργά και στη δημιουργία τους.

Η χώρα έχει αναπτύξει ένα δυναμικό τεχνολογικό οικοσύστημα, διαθέτει ολοένα περισσότερους ανθρώπους με ψηφιακές δεξιότητες και μια επιχειρηματική κοινότητα που στρέφεται περισσότερο στην καινοτομία. Ταυτόχρονα, βλέπουμε αυξανόμενο ενδιαφέρον και επενδύσεις από ορισμένες από τις μεγαλύτερες τεχνολογικές εταιρείες παγκοσμίως, κάτι που δείχνει την εμπιστοσύνη στις προοπτικές της Ελλάδας ως κόμβου τεχνολογίας και καινοτομίας.

Κοιτάζοντας μπροστά, θεωρώ ότι υπάρχουν σημαντικές ευκαιρίες στην περαιτέρω ψηφιοποίηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, στη δημιουργία ακόμη πιο απλών και ολοκληρωμένων εμπειριών για τους καταναλωτές και στην ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας.

Αυτές είναι και οι κατευθύνσεις στις οποίες εστιάζουμε στην ελληνική αγορά. Μαζί με τους συνεργάτες μας, προωθούμε νέες λύσεις στο ηλεκτρονικό εμπόριο, στις πληρωμές στις μεταφορές, στην ψηφιακή ταυτοποίηση και στις νέες μορφές εμπορίου που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη.

Η Ελλάδα διαδραματίζει επίσης ολοένα σημαντικότερο ρόλο στο ευρύτερο ευρωπαϊκό οικοσύστημα της Mastercard, κάτι που ενισχύεται και από τις δικές μας επενδύσεις σε ανθρώπινο δυναμικό και τεχνολογικές δυνατότητες στην Αθήνα.

Είμαι πεπεισμένος ότι η Ελλάδα έχει τις προϋποθέσεις όχι μόνο να συνεχίσει να υιοθετεί νέες τεχνολογίες, αλλά και να μετατρέψει αυτή την πρόοδο σε μεγαλύτερη παραγωγικότητα, ανταγωνιστικότητα και εμπιστοσύνη σε ολόκληρη την οικονομία.

Πώς αξιοποιεί η Mastercard την τεχνητή νοημοσύνη για να ενισχύσει την ασφάλεια των ψηφιακών πληρωμών και την εμπιστοσύνη καταναλωτών και επιχειρήσεων;

Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες εξελίξεις που βλέπουμε σήμερα είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει και τις δύο πλευρές της εξίσωσης της εμπιστοσύνης. Από τη μία, κάνει τις μεθόδους απάτης πιο εξελιγμένες. Από την άλλη, μας δίνει ισχυρότερα εργαλεία από ποτέ για να τις αντιμετωπίσουμε.

Η τεχνητή νοημοσύνη μάς επιτρέπει να εντοπίζουμε ταχύτερα περιστατικά απάτης, να αναγνωρίζουμε με μεγαλύτερη ακρίβεια ύποπτες συμπεριφορές και να ενισχύουμε την ασφάλεια των ψηφιακών συναλλαγών. Στη Mastercard την αξιοποιούμε εδώ και πολλά χρόνια, αναλύοντας τεράστιους όγκους δεδομένων ώστε να μπορούμε να εντοπίζουμε πιθανούς κινδύνους σε πραγματικό χρόνο.

Την ίδια στιγμή, όμως, η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί εντελώς νέους τρόπους με τους οποίους πραγματοποιούμε αγορές. Καθώς οι έξυπνοι ψηφιακοί βοηθοί, οι λεγόμενοι AI agents, αναλαμβάνουν όλο και περισσότερο να αναζητούν προϊόντα, να συγκρίνουν επιλογές και να ολοκληρώνουν αγορές για λογαριασμό των καταναλωτών, ζητήματα όπως η διαφάνεια, η ασφάλεια και ο έλεγχος γίνονται ακόμη πιο σημαντικά.

Η πρόκληση για τον κλάδο δεν είναι απλώς να δημιουργήσει αυτές τις νέες δυνατότητες. Είναι να διασφαλίσει ότι οι καταναλωτές μπορούν να τις χρησιμοποιούν με ασφάλεια, γνωρίζοντας τι ακριβώς συμβαίνει και διατηρώντας τον έλεγχο.

Μέσα από λύσεις όπως το Agent Pay και το Verifiable Intent, εργαζόμαστε για να δημιουργήσουμε τις βάσεις ενός αξιόπιστου agentic commerce, ενός νέου μοντέλου εμπορίου όπου οι AI agents θα μπορούν να πραγματοποιούν συναλλαγές για λογαριασμό των χρηστών.

Ο στόχος μας είναι απλός: καθώς το ψηφιακό εμπόριο γίνεται πιο έξυπνο, η εμπιστοσύνη πρέπει να εξελίσσεται με την ίδια ταχύτητα. Γιατί, τελικά, το μέλλον του ψηφιακού εμπορίου δεν θα καθοριστεί από το πόσο έξυπνη θα γίνει η τεχνητή νοημοσύνη, αλλά από το πόσο θα την εμπιστεύονται οι άνθρωποι.

Ποια θεωρείτε ότι θα είναι η επόμενη μεγάλη τάση στις ψηφιακές συναλλαγές και τι μπορούμε να περιμένουμε από τη Mastercard το 2027;

Αν η προηγούμενη δεκαετία χαρακτηρίστηκε από την ψηφιοποίηση των πληρωμών, η επόμενη θα φέρει ακόμη πιο έξυπνες, εξατομικευμένες και σχεδόν αόρατες για τον καταναλωτή συναλλαγές, που θα ενσωματώνονται φυσικά στην καθημερινότητά του.

Η τεχνητή νοημοσύνη θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο σε αυτή την εξέλιξη. Ωστόσο, το μέλλον των πληρωμών δεν θα εξαρτηθεί μόνο από την ευκολία και την ταχύτητα. Η ασφάλεια, η ανθεκτικότητα των συστημάτων και η εμπιστοσύνη θα αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία, καθώς το ψηφιακό εμπόριο γίνεται πιο διασυνδεδεμένο και ενσωματώνεται σε όλο και περισσότερες πτυχές της καθημερινής μας ζωής.

Αυτή η μετάβαση επηρεάζει και τον τρόπο με τον οποίο εξελίσσεται η ίδια η Mastercard. Διαχρονικά, ο ρόλος μας ήταν να διευκολύνουμε τις πληρωμές. Σήμερα, όμως, υποστηρίζουμε τους συνεργάτες και τους πελάτες μας σε ένα πολύ ευρύτερο φάσμα προκλήσεων, από την κυβερνοασφάλεια και την πρόληψη της απάτης έως την ψηφιακή ταυτότητα, την αξιοποίηση δεδομένων και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης. Καθώς το εμπόριο αλλάζει, εξελισσόμαστε και εμείς, ανταποκρινόμενοι στις νέες ανάγκες των καταναλωτών, των επιχειρήσεων και των κυβερνήσεων.

Με ορίζοντα το 2027 και τα επόμενα χρόνια, θα συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε με τους εταίρους μας σε όλη την Ευρώπη, με στόχο την ανάπτυξη ενός ασφαλέστερου ψηφιακού εμπορίου, την ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας, τη δημιουργία αξιόπιστων εμπειριών με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης και τη θωράκιση του οικοσυστήματος πληρωμών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ: