Αλτσχάιμερ: Η τελευταία ανάμνηση

Από την Κορίνα Γεωργίου

Για δεκαετίες, η νόσος Alzheimer θεωρείτο μια «σιωπηλή καταδίκη», μια ασθένεια που διαγιγνώσκεται αργά και αντιμετωπίζεται περιορισμένα. Σήμερα, αυτό το αφήγημα αρχίζει να καταρρέει. Η τεχνητή νοημοσύνη, τα big data και οι νέες βιοϊατρικές τεχνολογίες δεν αλλάζουν απλώς τον τρόπο με τον οποίο μελετάμε τη νόσο, αλλά τον τρόπο με τον οποίο την προλαβαίνουμε.

Το Αλτσχάιμερ περιγράφεται συχνά ως ασθένεια της μνήμης. Ίσως όμως να είναι κάτι βαθύτερο, Ίσως να είναι η στιγμή που ο άνθρωπος έρχεται αντιμέτωπος με ένα από τα πιο σκληρά ερωτήματα της ύπαρξης: Αν χαθούν οι αναμνήσεις μας…τι απομένει από εμάς; Γιατί η πιο δύσκολη ερώτηση τελικά δεν είναι τι θυμάται κάποιος. Αλλά πώς αισθάνεται όταν αρχίζει να ξεχνά.

Ο Κωνσταντίνος Λυκέτσος, καθηγητής Ψυχιατρικής και Επιστημών της Συμπεριφοράς του Πανεπιστημίου Johns Hopkins των ΗΠΑ, ο Παναγιώτης Βλάμος, καθηγητής Βιοπληροφορικής και Ανθρώπινης Ηλεκτροφυσιολογίας του Ιονίου Πανεπιστημίου, η Βάσω Μαχαιράκη, αναπληρώτρια καθηγήτρια Γενετικής Ιατρικής του Πανεπιστημίου Johns Hopkins των ΗΠΑ, ο Νίκος Σκαρμέας, καθηγητής Νευρολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και ο Θέμης Έξαρχος, αναπληρωτής καθηγητής Βιοπληροφορικής και Ανθρώπινης Ηλεκτροφυσιολογίας του Ιονίου Πανεπιστημίου αποκωδικοποιούν τη νόσο Αλτσχάιμερ και τονίζουν τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης και πρόληψης.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, πάνω από 55 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως ζουν με άνοια. Το 2035, σε μόλις δέκα χρόνια από σήμερα, οι άνθρωποι με ήπια γνωστική διαταραχή στην Ελλάδα θα φτάσουν περίπου τις 375.000 και οι άνθρωποι με άνοια τις 250.000. Το 2050, οι αριθμοί γίνονται ακόμη πιο εντυπωσιακοί: 40.000 άνθρωποι με ήπια γνωστική διαταραχή και 310.000 με άνοια. Συνολικά, μιλάμε για περίπου 750.000 συμπολίτες μας που θα ζουν με κάποια μορφή γνωστικής διαταραχής.

Κάθε άνθρωπος με άνοια χρειάζεται κατά μέσο όρο τουλάχιστον δύο φροντιστές κατά τη διάρκεια της νόσου, που στην Ελλάδα συνήθως είναι μέλη της οικογένειας. Αν πολλαπλασιάσουμε τους 310.000 ασθενείς με άνοια του 2050 με δύο φροντιστές , καταλαβαίνουμε ότι περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι θα επηρεάζονται άμεσα από τη νόσο, χωρίς να υπολογίσουμε τους ίδιους τους ασθενείς. Πρόκειται για μια πρόκληση εθνικών διαστάσεων.

Την ίδια ώρα όταν μιλάμε για το Αλτσχάιμερ, η συζήτηση περιστρέφεται σχεδόν πάντα γύρω από τα φάρμακα, τις θεραπείες και την επιστήμη που προσπαθεί να αναχαιτίσει τη φθορά της μνήμης. Τα τελευταία χρόνια όμως, όλο και περισσότεροι επιστήμονες στρέφονται και σε κάτι βαθιά ανθρώπινο: στη δύναμη του συναισθήματος, της τέχνης και της ανθρώπινης σύνδεσης. Γιατί ακόμη κι όταν οι λέξεις χάνονται, ένα τραγούδι μπορεί να συγκινήσει, ένα χρώμα να ξυπνήσει μια αίσθηση, μια εικόνα να ανοίξει για λίγο ένα παράθυρο προς έναν κόσμο που μοιάζει να σβήνει. Έτσι, χώροι όπως ένα μουσείο παύουν να είναι απλώς χώροι έκθεσης έργων τέχνης. Μπορούν να γίνουν χώροι μνήμης κι επικοινωνίας.

Την Τρίτη 23 Ιουνίου στις 00:30 πέντε κορυφαίοι επιστήμονες μιλούν στην κάμερα του Prime Time στον ΣΚΑΪ, για τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης και πρόληψης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Βιταμίνη D: Νέα μελέτη τη συνδέει με μειωμένο κίνδυνο Αλτσχάιμερ
• Μπορεί ο ήχος να «καθαρίσει» τον εγκέφαλο από το Αλτσχάιμερ;
• Βusiness Monitor: Η εργασία αλλάζει ραγδαία – Πώς επηρεάζονται επιχειρήσεις και εργαζόμενοι;