Το «βουνό» των κόκκινων δανείων που κρατά εγκλωβισμένη την ελληνική οικονομία – 75 δισ. ευρώ σε δικαστική εκκρεμότητα

• Περίπου 1,5 εκατ. πολίτες και επιχειρηματίες παραμένουν εκτός τραπεζικού συστήματος λόγω «κόκκινων» δανείων.
• Πάνω από 75 δισ. ευρώ παραμένουν δεσμευμένα σε δικαστικές εκκρεμότητες και διαδικασίες ρύθμισης.
• Οι καθυστερήσεις στη δικαιοσύνη συνεχίζουν να αποτελούν βασικό εμπόδιο για την ταχύτερη εξυγίανση των ισολογισμών και την πιστωτική επέκταση.

Παρά τη σταθερή αναπτυξιακή πορεία της ελληνικής οικονομίας τα τελευταία χρόνια, το πρόβλημα των μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPLs) εξακολουθεί να λειτουργεί ως δομικό βαρίδι για το τραπεζικό σύστημα και την πραγματική οικονομία.

Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters, περίπου 1,5 εκατομμύριο πολίτες – σχεδόν το ένα τέταρτο του ενήλικου πληθυσμού – παραμένουν ουσιαστικά αποκλεισμένοι από την πρόσβαση σε νέα τραπεζική χρηματοδότηση, λόγω εκκρεμών οφειλών και νομικών διαδικασιών που δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί.

Την ίδια στιγμή, περίπου 75 δισ. ευρώ σε «παγωμένα» δάνεια παραμένουν εγκλωβισμένα σε δικαστικές αίθουσες ή σε χρονοβόρες διαδικασίες ρύθμισης, ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα τρίτο του ελληνικού ΑΕΠ.

Δικαστικές καθυστερήσεις που «φρενάρουν» την εξυγίανση

Παρά τις θεσμικές παρεμβάσεις της τελευταίας δεκαετίας – όπως η μεταβίβαση χαρτοφυλακίων NPLs σε εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων – η αποτελεσματικότητα του συστήματος παραμένει περιορισμένη.

Το υπουργείο Δικαιοσύνης υποστηρίζει ότι οι πρόσφατες αλλαγές στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και η ενίσχυση με επιπλέον δικαστές έχουν μειώσει τον μέσο χρόνο εκδίκασης στις 315 ημέρες, από περίπου 1.200 ημέρες προηγουμένως. Ωστόσο, στελέχη της αγοράς και νομικοί κύκλοι εκτιμούν ότι σε πολλές περιπτώσεις οι καθυστερήσεις παραμένουν πολλαπλάσιες.

Δεν είναι σπάνιες οι υποθέσεις που φτάνουν να ορίζονται για εκδίκαση ακόμη και μετά το 2030, δημιουργώντας ένα περιβάλλον παρατεταμένης αβεβαιότητας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Από την κρίση στο σήμερα: ένα πρόβλημα που δεν έχει λυθεί

Η σημερινή κατάσταση έχει τις ρίζες της στην περίοδο της ελληνικής κρίσης χρέους, όταν – υπό την πίεση των διεθνών πιστωτών – δημιουργήθηκε το πλαίσιο για τη μαζική εκκαθάριση των τραπεζικών ισολογισμών.

Από το 2015 και μετά, πάνω από το 90% των μη εξυπηρετούμενων δανείων, συνολικής αξίας περίπου 110 δισ. ευρώ, μεταβιβάστηκε σε servicers και επενδυτικά σχήματα. Ωστόσο, η αργή απονομή δικαιοσύνης, η προστασία της πρώτης κατοικίας σε προηγούμενες φάσεις και οι μαζικές νομικές προσφυγές καθυστέρησαν σημαντικά την πλήρη εξυγίανση.

Οικονομικές επιπτώσεις: αποκλεισμός από το τραπεζικό σύστημα

Η παρατεταμένη εκκρεμότητα έχει άμεσο αντίκτυπο στην πραγματική οικονομία. Χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις παραμένουν χωρίς πρόσβαση σε χρηματοδότηση, ακόμη και όταν η βιωσιμότητά τους θα μπορούσε να αποκατασταθεί μέσω ρυθμίσεων ή αναδιάρθρωσης.

Χαρακτηριστικές περιπτώσεις από την αγορά αποτυπώνουν το πρόβλημα: επιχειρηματίες με δάνεια που έχουν διπλασιαστεί λόγω τόκων ή servicers που ζητούν άμεση αποπληρωμή μεγάλων ποσών εντός ασφυκτικών χρονικών πλαισίων, την ώρα που οι ίδιες οι επιχειρήσεις αδυνατούν να επενδύσουν ή να αναπτυχθούν.

Το στοίχημα της επόμενης πενταετίας

Παρά τις κυβερνητικές εκτιμήσεις ότι το πρόβλημα των εκκρεμών υποθέσεων θα έχει σε μεγάλο βαθμό διευθετηθεί έως το 2028, παράγοντες της αγοράς θεωρούν ότι ο ορίζοντας αυτός είναι υπεραισιόδοξος.

Η ουσιαστική αποσυμφόρηση του συστήματος, σύμφωνα με νομικούς και τραπεζικούς αναλυτές, θα απαιτήσει τουλάχιστον μία ακόμη πενταετία συντονισμένων παρεμβάσεων, τόσο στη δικαιοσύνη όσο και στον μηχανισμό διαχείρισης ιδιωτικού χρέους.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Οι εξαγορές αντισταθμίζουν την πίεση στα περιθώρια της Atlas Tapes
• Καύσωνας στην Ισπανία: 1.028 νεκροί και ιστορικό ρεκόρ θερμοκρασιών
• Το αυτοκίνητο γίνεται πολυτέλεια για τους Ευρωπαίους – Αλλά παραμένει αναγκαίο