Το τέλος των ανατιμήσεων δεν έχει γραφτεί ακόμη

Για πρώτη φορά μετά το σοκ που προκάλεσαν η πανδημία, ο πόλεμος στην Ουκρανία και η ενεργειακή κρίση, οι διεθνείς αγορές αγροτικών προϊόντων εκπέμπουν ένα διαφορετικό μήνυμα. Η εποχή των γενικευμένων ανατιμήσεων φαίνεται να υποχωρεί. Η νέα εποχή όμως δεν είναι αυτή της σταθερότητας.

Οι τιμές σχεδόν όλων των βασικών αγροτικών εμπορευμάτων κινούνται χαμηλότερα, καθώς η παγκόσμια παραγωγή ανακάμπτει, τα αποθέματα αυξάνονται και η ζήτηση επιβραδύνεται. Ωστόσο, πίσω από αυτή την εικόνα κρύβεται μια νέα πραγματικότητα. Οι καιρικές συνθήκες μετατρέπονται στον σημαντικότερο παράγοντα διαμόρφωσης των τιμών, αντικαθιστώντας σταδιακά τον πόλεμο και την ενεργειακή κρίση.

Ή τελευταία ανάλυση της Τράπεζας Πειραιώς δείχνει ότι ο δείκτης αγροτικών προϊόντων υποχώρησε κατά 4,45% μέσα σε έναν μήνα, ενώ ο ευρύτερος δείκτης εμπορευμάτων κατέγραψε πτώση 12,23%, καθώς η αποκλιμάκωση στις τιμές της ενέργειας συμπαρέσυρε ολόκληρο το commodity complex.

Το σιτάρι, ίσως η σημαντικότερη πρώτη ύλη για τη βιομηχανία τροφίμων, διαπραγματεύεται περίπου στα 194 ευρώ ανά τόνο, έχοντας χάσει πάνω από 16% μέσα στην τελευταία τριετία, παρά το γεγονός ότι παραμένει περίπου 11% υψηλότερα από πέρυσι. Η εξήγηση βρίσκεται στην πλευρά της προσφοράς. Το USDA προβλέπει παγκόσμια παραγωγή-ρεκόρ 820,1 εκατ. τόνων, με τη Ρωσία να αυξάνει περαιτέρω την παραγωγή της στους 88 εκατ. τόνους. Τα παγκόσμια αποθέματα υπολογίζονται στα 275,4 εκατ. τόνους, επίπεδα που περιορίζουν τον κίνδυνο νέας εκτίναξης των τιμών.

Παρόμοια εικόνα εμφανίζει και το καλαμπόκι. Η παγκόσμια παραγωγή προβλέπεται να αγγίξει το ιστορικό υψηλό των 1,3 δισ. τόνων, κυρίως χάρη στην Ινδία, ενώ τα αποθέματα αυξάνονται στα 281,2 εκατ. τόνους. Με άλλα λόγια, η αγορά διαθέτει επάρκεια προϊόντος. Η μόνη μεταβλητή που μπορεί να ανατρέψει αυτή την ισορροπία είναι ο καιρός του καλοκαιριού στις βασικές παραγωγικές περιοχές.

Στη ζάχαρη η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Η τιμή έχει υποχωρήσει περισσότερο από 50% σε σχέση με πριν από τρία χρόνια και περίπου 15% σε ετήσια βάση, καθώς η Βραζιλία παράγει μεγάλες ποσότητες. Ωστόσο οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η επιστροφή του El Niño μπορεί να επηρεάσει την Ινδία και την Ταϊλάνδη, δύο από τους μεγαλύτερους παραγωγούς παγκοσμίως, μετατρέποντας γρήγορα την εικόνα της αγοράς.

Ακριβώς αντίθετη είναι η εικόνα στα βοοειδή. Οι τιμές έχουν αυξηθεί κατά περίπου 36% μέσα στην τελευταία τριετία, ενώ βρίσκονται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, καθώς η παραγωγή στις ΗΠΑ περιορίζεται και οι εισαγωγές αυξάνονται για να καλύψουν το κενό. Πρόκειται για μία από τις ελάχιστες αγορές όπου η προσφορά εξακολουθεί να πιέζεται έντονα, διατηρώντας το κόστος του κρέατος υψηλό διεθνώς.

Το βαμβάκι εξελίσσεται σε μια ακόμη αγορά που συγκεντρώνει το ενδιαφέρον των επενδυτών. Η παγκόσμια κατανάλωση αναμένεται να ξεπεράσει την παραγωγή για πρώτη φορά μετά από χρόνια, ενώ τα αποθέματα μειώνονται. Η τάση αυτή δημιουργεί προϋποθέσεις σταδιακής ανάκαμψης των τιμών, ιδιαίτερα εάν επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις για μεγαλύτερη ζήτηση από τη βιομηχανία ένδυσης.

Ακόμη και ο χυμός πορτοκαλιού, ο οποίος είχε εξελιχθεί στο απόλυτο «success story» των commodities το 2024 και το 2025, εμφανίζει πλέον σημάδια κόπωσης. Οι τιμές έχουν υποχωρήσει σχεδόν 37% σε σχέση με πέρυσι, καθώς οι καταναλωτές αντέδρασαν στις υψηλές λιανικές τιμές περιορίζοντας την κατανάλωση. Παρ’ όλα αυτά, η αγορά παραμένει εξαιρετικά ευάλωτη σε κάθε μεταβολή της παραγωγής στη Βραζιλία και στις ΗΠΑ.

Το συμπέρασμα για τη βιομηχανία τροφίμων είναι σαφές. Οι πιέσεις στις πρώτες ύλες αρχίζουν να αποκλιμακώνονται και αυτό δημιουργεί περιθώρια σταθεροποίησης του κόστους παραγωγής για αλευροβιομηχανίες, αρτοβιομηχανίες, βιομηχανίες ζυμαρικών, γαλακτοβιομηχανίες και εταιρείες τροφίμων. Ή αγορά όμως απέχει πολύ από το να θεωρείται ασφαλής. Αντί για τον πόλεμο και το φυσικό αέριο, ο μεγαλύτερος παράγοντας κινδύνου είναι πλέον το κλίμα. Ένα παρατεταμένο κύμα καύσωνα στην Ευρώπη, μια ξηρασία στις ΗΠΑ ή η ενίσχυση του El Niño στην Ασία μπορούν μέσα σε λίγες εβδομάδες να μετατρέψουν μια αγορά με πλεόνασμα σε αγορά ελλείψεων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• ΔΕΗ: Με πέντε νέες, ευέλικτες αεριοστροβιλικές μονάδες ενισχύονται οι σταθμοί σε Χίο, Λέσβο και Ρόδο
• O N. Βαρδινογιάννης μπαίνει στα courts με το Tennis Gardens
• Οι εξαγορές αντισταθμίζουν την πίεση στα περιθώρια της Atlas Tapes