Ποιο είναι το νέο ρήγμα στην αγορά εργασίας

Σε αυτή τη θέση βρίσκονται οι νέοι εργαζόμενοι, οι απόφοιτοι πανεπιστημίων και όσοι επιχειρούν να μπουν για πρώτη φορά στην αγορά εργασίας.

Η νέα έκθεση του World Economic Forum, σε συνεργασία με την PwC, καταλήγει σε ένα συμπέρασμα που αλλάζει τη συζήτηση γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη. Η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι πόσες δουλειες θα χαθούν, αλλά αν θα συνεχίσουν να υπάρχουν οι «πρώτες δουλειές» που επιτρέπουν στους ανθρώπους να αποκτήσουν εμπειρία και να εξελιχθούν επαγγελματικά.

Τα στοιχεία είναι ενδεικτικά της ταχύτητας των αλλαγών. Σήμερα, το 37% των νέων εργαζομένων παγκοσμίως απασχολείται σε επαγγέλματα με μεσαία ή υψηλή έκθεση στην τεχνητή νοημοσύνη. Στην Ανατολική Ασία το ποσοστό φτάνει το 75%, στη Βόρεια Αμερική το 69% και στην Ευρώπη το 63%. Αντίθετα, επαγγέλματα σε γεωργία, κατασκευές και εστίαση επηρεάζονται σαφώς λιγότερο.

Οι πρώτες θέσεις εργασίας συρρικνώνονται

Η έκθεση συγκεντρώνει δεδομένα από ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο και Σουηδία, τα οποία δείχνουν ότι οι προσλήψεις σε θέσεις εισαγωγικού επιπέδου έχουν ήδη αρχίσει να επιβραδύνονται, ιδιαίτερα σε επαγγέλματα που μπορούν να υποστηριχθούν από εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.

Ενδεικτικά, έρευνα των Brynjolfsson και συνεργατών καταγράφει πτώση 16% στις entry-level θέσεις σε επαγγέλματα υψηλής έκθεσης στην AI στις ΗΠΑ από τα τέλη του 2022. Ωστόσο, οι συντάκτες της έκθεσης επισημαίνουν ότι η επιβράδυνση είχε ξεκινήσει πριν ακόμη εμφανιστεί το ChatGPT, γεγονός που δείχνει ότι η AI λειτουργεί ως επιταχυντής μιας τάσης που συνδέεται και με την οικονομική αβεβαιότητα και τη συγκράτηση του κόστους από τις επιχειρήσεις.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ένας επικεφαλής ανθρώπινου δυναμικού που συμμετείχε στην έρευνα, «η AI γίνεται εύκολα ο τίτλος της ιστορίας, αλλά πίσω από τις μειωμένες προσλήψεις βρίσκονται συχνά η αβεβαιότητα και η πίεση για περιορισμό των δαπανών».

Παραγωγικότητα πάνω, ώρες εργασίας επίσης

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα είναι ότι η αύξηση της παραγωγικότητας δεν συνοδεύεται απαραίτητα από λιγότερη εργασία. Το 68% των εργαζομένων πρώτης γραμμής δηλώνει ότι η παραγωγικότητά του αυξήθηκε χάρη στην AI. Παράλληλα όμως το 45% αναφέρει ότι εργάζεται περισσότερες ώρες εξαιτίας της χρήσης της.

Το WEF προειδοποιεί ότι χωρίς σωστό επανασχεδιασμό των θέσεων εργασίας, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να οδηγήσει σε:

• υπερφόρτωση εργασίας,
• απώλεια κρίσιμων δεξιοτήτων λόγω υπερβολικής εξάρτησης από τα εργαλεία AI,
• υποβάθμιση της ποιότητας της εργασίας, καθώς οι άνθρωποι περιορίζονται στον έλεγχο ή τη διόρθωση περιεχομένου που παράγει η μηχανή.

Η έκθεση εκτιμά ότι οι απαιτούμενες δεξιότητες για τις θέσεις εισόδου αλλάζουν σχεδόν με διπλάσιο ρυθμό σε σχέση με άλλες θέσεις εργασίας όταν πρόκειται για επαγγέλματα υψηλής έκθεσης στην AI. Παράλληλα, το 28% των νέων εργαζομένων πιστεύει ότι μέσα στα επόμενα τρία χρόνια λιγότερες από τις μισές δεξιότητες που διαθέτει σήμερα θα εξακολουθούν να είναι χρήσιμες. Οι επιχειρήσεις, από την άλλη πλευρά, βλέπουν ήδη το πρόβλημα.

Σύμφωνα με την έρευνα CEO Survey της PwC που ενσωματώνεται στην έκθεση, το 59% των διευθυνόντων συμβούλων θεωρεί ότι η έλλειψη κατάλληλων δεξιοτήτων αποτελεί σοβαρό επιχειρηματικό κίνδυνο, ενώ σχεδόν ένας στους τέσσερις πιστεύει ότι η σημερινή οργανωτική δομή της εταιρείας του περιορίζει την απόδοση.

Η πυραμίδα των επιχειρήσεων αλλάζει

Ένα ακόμη συμπέρασμα αφορά την ίδια τη δομή των επιχειρήσεων. Το 23% των CEOs θεωρεί ότι το σημερινό οργανωτικό μοντέλο δεν είναι πλέον αποτελεσματικό, ενώ τα τρία τέταρτα των επιχειρηματικών ηγετών αναμένουν σημαντικές αλλαγές στις θέσεις εισαγωγικού επιπέδου τα επόμενα χρόνια, πολύ περισσότερες από όσες προβλέπουν για τα μεσαία ή ανώτερα διοικητικά επίπεδα. Με άλλα λόγια, η AI δεν αλλάζει μόνο τον τρόπο που γίνεται η δουλειά. Αλλάζει και την ίδια την «πυραμίδα» των οργανισμών, όπου παραδοσιακά οι νέοι εργαζόμενοι αποκτούσαν εμπειρία πριν ανέβουν στα επόμενα επίπεδα.

Η έκθεση υποστηρίζει ότι τα πανεπιστημιακά πτυχία παραμένουν σημαντικά, όμως δεν αρκούν πλέον. Οι εργοδότες αναζητούν ολοένα και περισσότερο αποδείξεις ότι ένας υποψήφιος μπορεί να συνεργαστεί αποτελεσματικά με εργαλεία AI, να λύνει πραγματικά προβλήματα, να σκέφτεται κριτικά και να προσαρμόζεται σε περιβάλλοντα που αλλάζουν διαρκώς. Οι παραδοσιακές ακαδημαϊκές γνώσεις αντικαθίστανται σταδιακά από την πρακτική εμπειρία και τη συνεχή αναβάθμιση δεξιοτήτων.

Το WEF καταλήγει ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα καθορίσει από μόνη της το μέλλον της εργασίας. Οι αποφάσεις των επιχειρήσεων θα είναι αυτές που θα καθορίσουν αν η AI θα δημιουργήσει περισσότερες ευκαιρίες ή θα στερήσει από μια ολόκληρη γενιά την πρώτη επαγγελματική εμπειρία.

Το διακύβευμα, σύμφωνα με την έκθεση, είναι πολύ μεγαλύτερο από την αντικατάσταση ορισμένων καθηκόντων. Αν χαθούν οι θέσεις εισόδου, κινδυνεύει να διαρραγεί ο μηχανισμός μέσω του οποίου οι επιχειρήσεις εκπαιδεύουν τα μελλοντικά στελέχη τους και οι νέοι αποκτούν τα εφόδια για να εξελιχθούν. Σε αυτή την περίπτωση, η AI δεν θα αλλάξει απλώς την αγορά εργασίας, θα αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο ξεκινά μια ολόκληρη επαγγελματική διαδρομή.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• ΔΕΗ: Με πέντε νέες, ευέλικτες αεριοστροβιλικές μονάδες ενισχύονται οι σταθμοί σε Χίο, Λέσβο και Ρόδο
• O N. Βαρδινογιάννης μπαίνει στα courts με το Tennis Gardens
• Οι εξαγορές αντισταθμίζουν την πίεση στα περιθώρια της Atlas Tapes