Ορμούζ: Τα τάνκερ βγήκαν από τον Κόλπο, αλλά η ναυτιλία δεν επιστρέφει στην κανονικότητα

• Από τα 109 μεγάλα μη ιρανικά δεξαμενόπλοια που είχαν εγκλωβιστεί στον Περσικό Κόλπο, μόλις ένα παραμένει με φορτίο στην περιοχή, σύμφωνα με στοιχεία που μετέδωσε το Bloomberg.
• Τουλάχιστον 50 τάνκερ απεγκλωβίστηκαν μέσω του Ορμούζ μετά την προσωρινή εκεχειρία ΗΠΑ – Ιράν.
• Η νέα επίθεση σε εμπορικά πλοία έχει σχεδόν παγώσει την κυκλοφορία στο κρίσιμο πέρασμα.

Τα περισσότερα από τα τάνκερ που είχαν εγκλωβιστεί στον Περσικό Κόλπο μετά το ξέσπασμα του πολέμου στο Ιράν έχουν πλέον αποχωρήσει, αξιοποιώντας το παράθυρο που άνοιξε η ενδιάμεση συμφωνία Ουάσιγκτον – Τεχεράνης.

Σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πλοίων που μετέδωσε το Bloomberg, στα τέλη Φεβρουαρίου, όταν οι αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν οδήγησαν την Τεχεράνη στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, 109 μεγάλα μη ιρανικά δεξαμενόπλοια πετρελαίου βρέθηκαν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο. Περισσότερους από τέσσερις μήνες μετά, μόλις ένα παραμένει στην περιοχή με φορτίο.

Η αποκλιμάκωση αυτή, ωστόσο, δεν σημαίνει επιστροφή στην κανονικότητα. Η νέα αναζωπύρωση των εντάσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν έχει επαναφέρει τον φόβο για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και έχει κάνει τους πλοιοκτήτες πιο διστακτικούς απέναντι σε νέες διελεύσεις.

Από τον απεγκλωβισμό στη νέα επιφυλακή

Τουλάχιστον 50 τάνκερ βγήκαν από τον Περσικό Κόλπο στις 18 Ιουνίου ή μετά, όταν υπογράφηκε η προσωρινή εκεχειρία, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το Bloomberg.

Η έξοδος των πλοίων παρακολουθήθηκε στενά από τις αγορές ενέργειας, καθώς έδινε ένδειξη για το πόσο γρήγορα θα μπορούσαν να φτάσουν φορτία πετρελαίου σε οικονομίες που αντιμετώπιζαν ελλείψεις.

Όμως η εικόνα άλλαξε ξανά μετά τις νέες επιθέσεις σε εμπορικά πλοία. Το Reuters μετέδωσε ότι η κυκλοφορία των δεξαμενόπλοιων μέσω των Στενών του Ορμούζ σχεδόν σταμάτησε την Πέμπτη, καθώς μόνο δύο τάνκερ είχαν περάσει τις πρώτες ώρες της ημέρας.

Οι ναυτιλιακές εταιρείες εμφανίζονται πλέον να αξιολογούν όχι μόνο εάν το πέρασμα είναι τυπικά ανοικτό, αλλά και εάν μπορεί να θεωρηθεί επιχειρησιακά ασφαλές.

Το μοναδικό μεγάλο τάνκερ που έμεινε

Την Πέμπτη, το Gem No. 2 ήταν, σύμφωνα με τα στοιχεία του Bloomberg, το μοναδικό μεγάλο δεξαμενόπλοιο που παρέμενε εγκλωβισμένο στον Κόλπο με φορτίο. Το πλοίο είχε εισέλθει στην περιοχή δύο ημέρες πριν από το ξέσπασμα του πολέμου, φόρτωσε πετρέλαιο από τη Σαουδική Αραβία τον Μάρτιο και δεν είχε αποχωρήσει έκτοτε.

Στοιχεία AIS που δημοσιεύει το MyShipTracking εμφάνιζαν το Gem No. 2 στον Περσικό Κόλπο στις 10 Ιουλίου, με κατάσταση αγκυροβολίας και προορισμό «for orders».

Ένα άλλο δεξαμενόπλοιο, το Mercury Hope, που είχε φορτώσει κατά τη διάρκεια του πολέμου, αποχώρησε από τον Κόλπο την Τετάρτη. Το Suezmax Stallion, χωρητικότητας περίπου ενός εκατομμυρίου βαρελιών, παρέμεινε στην περιοχή από την έναρξη του πολέμου, αλλά πραγματοποίησε μεταφορές φορτίου σε άλλα πλοία.

Με εξαίρεση αυτά τα πλοία, το μεγαλύτερο μέρος του αρχικού στόλου που είχε εγκλωβιστεί έχει πλέον αποχωρήσει.

Γιατί δεν μπαίνουν νέα πλοία

Η έξοδος των εγκλωβισμένων τάνκερ δεν λύνει το μεγαλύτερο πρόβλημα για την αγορά: την απροθυμία πολλών πλοιοκτητών να στείλουν νέα πλοία στον Περσικό Κόλπο.

Η είσοδος στην περιοχή σημαίνει ότι ένα πλοίο θα πρέπει να περάσει από τον Ορμούζ δύο φορές, μία για να μπει και μία για να βγει. Αυτό διπλασιάζει την έκθεση στον κίνδυνο, σε μια ζώνη όπου η ασφάλεια παραμένει αβέβαιη.

Κάποιοι πλοιοκτήτες με υψηλότερη ανοχή στον κίνδυνο έχουν στείλει πλοία στην περιοχή, αποσπώντας υψηλότερους ναύλους λόγω περιορισμένης διαθεσιμότητας. Για τους περισσότερους, όμως, η εξίσωση παραμένει δύσκολη.

Ο Muyu Xu, αναλυτής αργού πετρελαίου στην Kpler, δήλωσε στο Bloomberg ότι οι τελευταίες εξελίξεις μπορούν να υπονομεύσουν την ανάκαμψη της εμπιστοσύνης των πλοιοκτητών, καθυστερώντας την επιστροφή τους στον Περσικό Κόλπο. Το κρίσιμο, όπως σημείωσε, δεν είναι πλέον πόσα πλοία περιμένουν να περάσουν, αλλά ποιος είναι διατεθειμένος να συνεχίσει να μπαίνει και να βγαίνει από την περιοχή.

Η ασφάλιση γίνεται νέο εμπόδιο

Πέρα από τον φυσικό κίνδυνο επίθεσης, οι πλοιοκτήτες αντιμετωπίζουν και το ζήτημα της ασφάλισης πολεμικού κινδύνου.

Το Reuters μετέδωσε ότι ορισμένοι ασφαλιστές πολεμικού κινδύνου συμβουλεύουν ναυτιλιακές εταιρείες να παγώσουν τα ταξίδια μέσω του Ορμούζ ή να επανεξετάσουν τους όρους κάλυψης, μετά τις νέες επιθέσεις σε πλοία.

Η επίθεση στο LNG tanker Al Rekayyat ανέδειξε πόσο ευάλωτα είναι τα υψηλής αξίας πλοία σε ένα περιβάλλον όπου ακόμη και ένα περιορισμένο χτύπημα μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλη οικονομική ζημιά, καθυστερήσεις και αυξημένα ασφάλιστρα.

Για την αγορά, αυτό μεταφράζεται σε ένα νέο, άτυπο κόστος διέλευσης. Όπως σημείωσε το Reuters Breakingviews, ακόμη κι αν δεν υπάρχει επίσημο «διόδιο» στον Ορμούζ, οι πλοιοκτήτες πληρώνουν de facto κόστος μέσω υψηλότερων ασφαλίστρων και ναύλων.

Το αφήγημα της κανονικότητας αμφισβητείται

Τις εβδομάδες μετά την προσωρινή συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν υπήρξε σταδιακή ανάκαμψη της κίνησης. Στις 23 Ιουνίου, περισσότερα τάνκερ περνούσαν από τα Στενά του Ορμούζ με ενεργοποιημένα σήματα AIS, κάτι που τότε ερμηνεύθηκε ως ένδειξη ενίσχυσης της εμπιστοσύνης.

Η νέα κλιμάκωση, όμως, έδειξε πόσο εύθραυστη ήταν αυτή η ανάκαμψη. Η επανεμφάνιση επιθέσεων σε εμπορικά πλοία, η ανταλλαγή πληγμάτων ΗΠΑ – Ιράν και η αβεβαιότητα για την τύχη της εκεχειρίας επαναφέρουν το ερώτημα αν ο Ορμούζ μπορεί να λειτουργήσει ως σταθερή εμπορική αρτηρία.

Αναλυτές της RBC σημείωσαν, σύμφωνα με το Bloomberg, ότι ορισμένοι πλοιοκτήτες παραμένουν επιφυλακτικοί απέναντι σε διπλές διελεύσεις για το προσεχές διάστημα και ότι δεν υιοθετούν το αφήγημα της επιστροφής στην κανονικότητα.

Το πραγματικό ρίσκο για το πετρέλαιο

Η αγορά πετρελαίου δεν κοιτάζει πλέον μόνο την τιμή του Brent ή τον αριθμό των τάνκερ που εξέρχονται από τον Κόλπο.

Κοιτάζει την προθυμία των πλοιοκτητών να επαναλάβουν διαδρομές, την ασφαλιστική κάλυψη, το κόστος ναύλωσης και την πιθανότητα νέων χτυπημάτων.

Το Reuters σημείωσε ότι πριν από το ξέσπασμα του πολέμου, τα Στενά του Ορμούζ διακινούσαν περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου, ενώ τις τελευταίες δύο εβδομάδες η ημερήσια κίνηση είχε ανέβει περίπου στα 40 πλοία, πολύ χαμηλότερα από τα 125 έως 140 ημερήσια περάσματα πριν από τη σύγκρουση.

Αυτό σημαίνει ότι ο Ορμούζ μπορεί να είναι ανοικτός στα χαρτιά, αλλά να παραμένει περιορισμένος στην πράξη.

Για τις αγορές ενέργειας, αυτή είναι η νέα αστάθεια: όχι ένα πλήρες κλείσιμο που σοκάρει αμέσως τις τιμές, αλλά μια παρατεταμένη κατάσταση φόβου, υψηλού κόστους και χαμηλότερης ροής πλοίων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Goldman Sachs: Το Ορμούζ απειλεί την ανάκαμψη του πετρελαίου – Τα δύο σενάρια για τις τιμές
• Ελληνικό: Από το εργοτάξιο, στη νέα πόλη
• Optima Bank: Οι 7 κορυφαίες μετοχές για το β’ εξάμηνο του 2026 – Πού βλέπει άνοδο έως 59%