Ορμούζ: Το σενάριο των 150 δολαρίων που φέρνει πληθωρισμό 6% και απειλεί την Ευρωζώνη με ύφεση

Επίλεξέ μας ως προτιμώμενη πηγή στο Google

Η Capital Economics εξακολουθεί να θεωρεί πιθανότερο ότι οι διαταραχές στις ενεργειακές ροές θα αποδειχθούν προσωρινές.

Το βασικό σενάριο προβλέπει Brent στα 80 δολάρια στο τέλος του τρίτου τριμήνου και στα 75 δολάρια στο τέλος του έτους.
Σε παρατεταμένο κλείσιμο του Ορμούζ, το πετρέλαιο θα μπορούσε να φτάσει τα 150 δολάρια και το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο τα 90 ευρώ/MWh.
Ο πληθωρισμός της Ευρωζώνης θα μπορούσε να ξεπεράσει το 6%, ενώ η ανάπτυξη θα πλησίαζε το μηδέν.
Fed, ΕΚΤ και Τράπεζα της Αγγίας θα αντιμετώπιζαν πιέσεις για νέες αυξήσεις επιτοκίων.

Η παγκόσμια οικονομία έχει απορροφήσει μέχρι στιγμής καλύτερα από το αναμενόμενο το ενεργειακό σοκ του πολέμου με το Ιράν. Ωστόσο, τα αποθέματα πετρελαίου και η πλεονάζουσα παραγωγική δυναμικότητα έχουν περιοριστεί σημαντικά, αφήνοντας τις αγορές πολύ πιο εκτεθειμένες σε μια νέα διακοπή των ροών από τα Στενά του Ορμούζ.

Στο δυσμενές σενάριο της Capital Economics, ένα παρατεταμένο κλείσιμο του περάσματος θα μπορούσε να οδηγήσει το Brent στα 150 δολάρια το βαρέλι, τον ευρωπαϊκό πληθωρισμό πάνω από το 6% και την Ευρωζώνη στα όρια της ύφεσης.

Το βασικό σενάριο παραμένει η αποκλιμάκωση

Η Capital Economics εξακολουθεί να θεωρεί πιθανότερο ότι οι διαταραχές στις ενεργειακές ροές θα αποδειχθούν προσωρινές και ότι η ναυσιπλοΐα μέσω του Ορμούζ θα αποκατασταθεί σταδιακά.

Σε αυτό το σενάριο, το Brent αναμένεται να υποχωρήσει προς τα 80 δολάρια το βαρέλι στο τέλος του τρίτου τριμήνου και στα 75 δολάρια έως το τέλος του τέταρτου.

Η υποχώρηση των τιμών θα επέτρεπε στον πληθωρισμό να αυξηθεί μόνο προσωρινά και θα περιόριζε τη ζημιά στην ανάπτυξη, αν και οι συνέπειες του πρώτου ενεργειακού σοκ θα συνέχιζαν να γίνονται αισθητές για αρκετούς μήνες.

Οι αγορές φαίνεται επίσης να προεξοφλούν ότι δεν θα υπάρξει μακροχρόνιο και πλήρες κλείσιμο του περάσματος. Το Brent κινείται κοντά στα 84-85 δολάρια, επίπεδο σημαντικά χαμηλότερο από τις ακραίες προβλέψεις για πάνω από 120 ή 150 δολάρια.

Γιατί το επόμενο σοκ θα ήταν ισχυρότερο

Η σχετικά ήπια αντίδραση των τιμών στην πρώτη φάση της κρίσης δεν σημαίνει ότι η αγορά διαθέτει απεριόριστη αντοχή.

Η παγκόσμια οικονομία στηρίχθηκε στην αύξηση της παραγωγής από χώρες εκτός Κόλπου, στη μείωση της ζήτησης και κυρίως στην αξιοποίηση εμπορικών και στρατηγικών αποθεμάτων. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εκτιμά ότι από τον Μάρτιο έως τον Μάιο αποσύρθηκαν από την αγορά περισσότερα από 1,1 δισ. βαρέλια, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου σε δέκα ημέρες παγκόσμιας κατανάλωσης.

Αυτό το «μαξιλάρι» έχει πλέον περιοριστεί. Η διαθέσιμη εφεδρική παραγωγική ικανότητα έχει χρησιμοποιηθεί σε σημαντικό βαθμό, τα αποθέματα χρειάζονται αναπλήρωση και τα περιθώρια για νέα μείωση της ζήτησης είναι μικρότερα.

Τα χαμηλά αποθέματα σημαίνουν ότι ακόμη και μια σχετικά περιορισμένη νέα διακοπή θα μπορούσε να προκαλέσει δυσανάλογη αύξηση των τιμών. Η Capital Economics επισημαίνει ότι τα σημερινά επίπεδα αποθεμάτων είναι συμβατά, ιστορικά, με πετρέλαιο κοντά στα 120 δολάρια.

Το δυσμενές σενάριο των 150 δολαρίων

Στην αρνητική εκδοχή της ανάλυσης, τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ουσιαστικά κλειστά και οι παγκόσμιες αγορές χάνουν για παρατεταμένο διάστημα σημαντικό μέρος των εξαγωγών του Κόλπου.

Το Brent εκτοξεύεται στα 150 δολάρια το βαρέλι, ενώ οι τιμές του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου ανεβαίνουν στα 90 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Η αύξηση αυτή θα μεταδιδόταν γρήγορα στις μεταφορές, στη βιομηχανία, στα τρόφιμα και στις υπηρεσίες. Ο πληθωρισμός θα υπερέβαινε το 5% στις περισσότερες μεγάλες οικονομίες, ακυρώνοντας μεγάλο μέρος της αποκλιμάκωσης που είχε επιτευχθεί μετά την προηγούμενη πληθωριστική κρίση.

Η Capital Economics έχει εκτιμήσει ότι στο δυσμενές σενάριο ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη και στο Ηνωμένο Βασίλειο θα μπορούσε να ξεπεράσει το 6% στο δεύτερο εξάμηνο του έτους.

Σε ακόμη πιο ακραίο σενάριο, όπου το Ορμούζ θα παρέμενε κλειστό έως το τέλος του έτους και το πετρέλαιο θα διατηρούνταν κοντά στα 150 δολάρια και το 2027, ο πληθωρισμός στην Ευρώπη θα μπορούσε να πλησιάσει ακόμη και το 10% και η παγκόσμια οικονομία να εισέλθει σε ύφεση. Αυτό δεν αποτελεί το βασικό σενάριο της εταιρείας, αλλά άσκηση ακραίου κινδύνου.

Η Ευρωζώνη στην πιο δύσκολη θέση

Η Ευρώπη είναι ιδιαίτερα ευάλωτη επειδή εισάγει μεγάλο μέρος της ενέργειας που καταναλώνει και επειδή η βιομηχανία της εξακολουθεί να εξαρτάται από το φυσικό αέριο.

Στο δυσμενές σενάριο, η ανάπτυξη της Ευρωζώνης θα επιβραδυνόταν προς το μηδέν και η οικονομία θα φλέρταρε με τεχνική ύφεση. Το ενεργειακό κόστος θα επιβάρυνε ιδιαίτερα τη Γερμανία, την Ιταλία και τις περισσότερο ενεργοβόρες οικονομίες.

Η ΕΚΤ ήδη προβλέπει ότι ο πληθωρισμός της Ευρωζώνης θα αυξηθεί στο 3% το 2026, ακόμη και χωρίς το ακραίο σενάριο των 150 δολαρίων.

Μια νέα μεγάλη άνοδος της ενέργειας θα έθετε την κεντρική τράπεζα μπροστά στο κλασικό δίλημμα του στασιμοπληθωρισμού: να αυξήσει τα επιτόκια για να συγκρατήσει τον πληθωρισμό ή να τα διατηρήσει χαμηλότερα για να μη βαθύνει την οικονομική επιβράδυνση.

Νέες αυξήσεις επιτοκίων

Η Capital Economics εκτιμά ότι η πρώτη αντίδραση των κεντρικών τραπεζών σε μια απότομη ενεργειακή ανατίμηση θα ήταν η αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής.

Fed, ΕΚΤ και Τράπεζα της Αγγίας θα μπορούσαν να προχωρήσουν σε πρόσθετες αυξήσεις επιτοκίων, φοβούμενες ότι η άνοδος της ενέργειας θα περάσει στους μισθούς, στις υπηρεσίες και στις προσδοκίες των καταναλωτών.

Ο νέος κύκλος σύσφιξης θα ήταν πιθανότατα μικρότερος από εκείνον του 2022, επειδή οι οικονομίες είναι σήμερα λιγότερο ενεργοβόρες και οι αγορές εργασίας εμφανίζουν περισσότερα σημάδια επιβράδυνσης.

Ακόμη και περιορισμένες αυξήσεις, όμως, θα επιβάρυναν στεγαστικά και επιχειρηματικά δάνεια, κρατικό χρέος και επενδύσεις, ενισχύοντας την αρνητική επίδραση του ενεργειακού σοκ.

Η σημερινή συζήτηση στην ΕΚΤ παραμένει πιο συγκρατημένη. Ακόμη και στελέχη με αυστηρότερη στάση, όπως ο πρόεδρος της Bundesbank Γιόαχιμ Νάγκελ, θεωρούν ότι η τράπεζα δεν χρειάζεται να αυξήσει άμεσα τα επιτόκια, εφόσον δεν εμφανιστούν δευτερογενείς πληθωριστικές επιπτώσεις.

Ποιοι θα πληρώσουν το μεγαλύτερο κόστος

Οι μεγαλύτεροι χαμένοι θα ήταν οι χώρες του Κόλπου που εξαρτώνται από το Ορμούζ για τις εξαγωγές τους. Παρότι οι υψηλές τιμές πετρελαίου αυξάνουν θεωρητικά τα έσοδά τους, ένα κλειστό πέρασμα περιορίζει την πραγματική δυνατότητα πώλησης του προϊόντος.

Σημαντικό πλήγμα θα δεχόταν και η Ασία, λόγω της υψηλής εξάρτησης χωρών όπως η Κίνα, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και η Ινδία από εισαγωγές ενέργειας μέσω του Κόλπου.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι πιο προστατευμένες χάρη στη μεγάλη εγχώρια παραγωγή, αλλά δεν θα έμεναν ανεπηρέαστες. Στο δυσμενές σενάριο, η ανάπτυξη θα έπεφτε κάτω από το 1% και ο πληθωρισμός θα πλησίαζε το 5%.

Παράλληλα, η άνοδος των καυσίμων θα λειτουργούσε σαν έμμεσος φόρος στα νοικοκυριά, περιορίζοντας την κατανάλωση και αυξάνοντας το κόστος μεταφοράς και παραγωγής.

Γιατί το σενάριο παραμένει κίνδυνος και όχι πρόβλεψη

Η εκτίμηση των 150 δολαρίων δεν αποτελεί την κεντρική πρόβλεψη της Capital Economics.

Προϋποθέτει παρατεταμένο και αποτελεσματικό αποκλεισμό του Ορμούζ, αδυναμία επαναδρομολόγησης σημαντικών ποσοτήτων πετρελαίου, περιορισμένη αντίδραση άλλων παραγωγών και περαιτέρω εξάντληση των αποθεμάτων.

Η ιστορία δείχνει ότι οι πολύ υψηλές τιμές προκαλούν τελικά μείωση της ζήτησης, επιτάχυνση της παραγωγής από άλλες περιοχές και πολιτικές παρεμβάσεις. Αυτοί οι μηχανισμοί λειτουργούν ως φρένο σε μια παρατεταμένη άνοδο.

Το πρόβλημα είναι ότι χρειάζονται χρόνο. Και όσο μικραίνουν τα διαθέσιμα αποθέματα, τόσο πιο βίαιη μπορεί να είναι η προσαρμογή πριν εμφανιστεί αυτό το φρένο.

Η παγκόσμια οικονομία έχει μέχρι στιγμής αποφύγει το χειρότερο. Δεν διαθέτει, όμως, πλέον την ίδια προστασία απέναντι σε μια νέα και μεγαλύτερη διακοπή των ενεργειακών ροών.