ΙΟΒΕ: Ανάπτυξη 1,8% και πληθωρισμός 3,7% το 2026 – Η πολιτική αστάθεια ο μεγαλύτερος κίνδυνος

• Το ΙΟΒΕ διατηρεί στο 1,8% την πρόβλεψη για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας το 2026, αλλά ανεβάζει τον πληθωρισμό στο 3,7%.
• Οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου αναμένεται να αυξηθούν κατά 7,6% το 2026 και κατά 8,5% το 2027.
• Η πιθανότητα πολιτικής αστάθειας μετά τις εκλογές χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος κίνδυνος για τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές της οικονομίας.

Ανάπτυξη 1,8% για το 2026 προβλέπει το ΙΟΒΕ, διατηρώντας αμετάβλητη την εκτίμηση που είχε διατυπώσει τον Απρίλιο.

Την ίδια στιγμή, αναθεωρεί ελαφρώς προς τα πάνω την πρόβλεψή του για τον πληθωρισμό, στο 3,7% από 3,5%, καθώς η ένταση στη Μέση Ανατολή και ο κίνδυνος νέων πιέσεων στις τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν το οικονομικό περιβάλλον.

Ο υψηλότερος πληθωρισμός αναμένεται να περιορίσει τη δυναμική της ιδιωτικής κατανάλωσης, η οποία προβλέπεται να αυξηθεί κατά 1,6% μέσα στο 2026.

Στην τριμηνιαία έκθεσή του για την ελληνική οικονομία, το ΙΟΒΕ επισημαίνει ότι η ανάπτυξη θα στηριχθεί κυρίως στις επενδύσεις, στην πιστωτική επέκταση και στις εισροές ξένων κεφαλαίων, ενώ παραμένουν σημαντικοί κίνδυνοι από το διεθνές περιβάλλον και την προεκλογική περίοδο.

Οι βασικές προβλέψεις του ΙΟΒΕ για το 2026

Στο βασικό του σενάριο, το ΙΟΒΕ προβλέπει αύξηση 7,6% στις επενδύσεις παγίου κεφαλαίου, ενώ οι συνολικές επενδύσεις εκτιμάται ότι θα ενισχυθούν κατά 5,2%.

Η ιδιωτική κατανάλωση αναμένεται να κινηθεί με χαμηλότερο ρυθμό, καθώς οι επίμονες πληθωριστικές πιέσεις περιορίζουν την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.

Στο εξωτερικό εμπόριο, οι εξαγωγές προβλέπεται να αυξηθούν κατά 2% και οι εισαγωγές κατά 3%, διατηρώντας το εξωτερικό έλλειμμα σε υψηλά επίπεδα.

Η ανεργία αναμένεται να αποκλιμακωθεί περαιτέρω, στο 8,7%.

Οι προβλέψεις για την ελληνική οικονομία το 2026

Ανάπτυξη 2% και χαμηλότερος πληθωρισμός το 2027

Το ΙΟΒΕ εμφανίζεται σχετικά αισιόδοξο για τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας το 2027.

Προβλέπει επιτάχυνση της ανάπτυξης στο 2% και σημαντική αποκλιμάκωση του πληθωρισμού στο 2,7%.

Η ιδιωτική κατανάλωση αναμένεται να αυξηθεί κατά 1,9%, ενώ η δημόσια κατανάλωση προβλέπεται να ενισχυθεί κατά περίπου 1,4%.

Ισχυρότερη αναμένεται να είναι η συμβολή των επενδύσεων. Οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου εκτιμάται ότι θα αυξηθούν κατά 8,5%, ενώ οι συνολικές επενδύσεις κατά 7,7%.

Οι εξαγωγές προβλέπεται να αυξηθούν κατά 2,5% και οι εισαγωγές κατά 4,2%, γεγονός που αναμένεται να οδηγήσει σε περαιτέρω διεύρυνση του εξωτερικού ελλείμματος.

Η ανεργία εκτιμάται ότι θα μειωθεί στο 8,2%.

Οι προβλέψεις του ΙΟΒΕ για το 2027

Ο υψηλός πληθωρισμός πλήττει την ανταγωνιστικότητα

Έναν από τους βασικότερους κινδύνους για την ελληνική οικονομία αποτελεί, σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, η επιμονή του πληθωρισμού σε υψηλότερα επίπεδα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.

Ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ και καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Νίκος Βέττας, επισήμανε ότι η εξέλιξη αυτή αποτελεί ένδειξη αδυναμίας της ελληνικής οικονομίας.

Όπως σημείωσε, οι εξωτερικές διαταραχές μεταφέρονται γρήγορα στον δομικό πληθωρισμό, επηρεάζοντας το κόστος παραγωγής, την αγοραστική δύναμη και τη διεθνή ανταγωνιστικότητα.

Η διατήρηση υψηλότερου πληθωρισμού σε σχέση με τους εμπορικούς εταίρους της χώρας μπορεί σταδιακά να αυξήσει το κόστος των ελληνικών προϊόντων και υπηρεσιών, περιορίζοντας την ανταγωνιστική τους θέση.

Ο κίνδυνος νέας ενεργειακής κρίσης

Το ΙΟΒΕ περιλαμβάνει στους βασικούς κινδύνους το ενδεχόμενο νέας κλιμάκωσης των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή.

Μια νέα αναζωπύρωση θα μπορούσε να οδηγήσει σε αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και των μεταφορών, προκαλώντας έναν ακόμη γύρο πληθωριστικών πιέσεων.

Η ελληνική οικονομία παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητη στις μεταβολές του ενεργειακού κόστους, καθώς οι ανατιμήσεις μεταφέρονται γρήγορα στις επιχειρήσεις και στα νοικοκυριά.

Οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να εμφανιστούν στην κατανάλωση, στη μεταποίηση, στις μεταφορές, στον τουρισμό και στο εμπορικό ισοζύγιο.

Το εκλογικό ρίσκο και η πολιτική αστάθεια

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει η έκθεση στους κινδύνους που δημιουργεί η προεκλογική περίοδος.

Το ΙΟΒΕ προειδοποιεί ότι η αδυναμία επίτευξης πολιτικών συναινέσεων μετά τις εκλογές θα μπορούσε να οδηγήσει σε καθυστερήσεις ή επιβράδυνση του μεταρρυθμιστικού προγράμματος.

Μια τέτοια εξέλιξη θα είχε συνέπειες στην παραγωγικότητα, στην ανταγωνιστικότητα και στις μεσοπρόθεσμες αναπτυξιακές προοπτικές της χώρας.

Ο πρόεδρος του ΙΟΒΕ, Γιάννης Ρέτσος, χαρακτήρισε την ενδεχόμενη πολιτική αστάθεια ως τον μεγαλύτερο κίνδυνο για την οικονομία το επόμενο διάστημα.

Όπως τόνισε, μια παρατεταμένη περίοδος αβεβαιότητας θα μπορούσε να ανατρέψει τη θετική εικόνα της οικονομίας, επιβαρύνοντας τις επενδυτικές αποφάσεις και την εμπιστοσύνη των αγορών.

Η πρόκληση του Ταμείου Ανάκαμψης

Σημαντικός κίνδυνος συνδέεται και με τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Το ΙΟΒΕ επισημαίνει ότι πιθανές καθυστερήσεις στην απορρόφηση και στην αποτελεσματική αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων θα μπορούσαν να περιορίσουν την επενδυτική δυναμική τα επόμενα χρόνια.

Το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι μόνο η έγκαιρη εκταμίευση των κονδυλίων, αλλά και η διοχέτευσή τους σε έργα που ενισχύουν την παραγωγικότητα, την τεχνολογική αναβάθμιση και την εξωστρέφεια της οικονομίας.

Μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης, η Ελλάδα θα πρέπει να διατηρήσει υψηλό επίπεδο επενδύσεων μέσα από ιδιωτικά κεφάλαια, τραπεζική χρηματοδότηση και εθνικούς πόρους.

Ισχυρή πιστωτική επέκταση και ξένες επενδύσεις

Στις θετικές προοπτικές, το ΙΟΒΕ περιλαμβάνει την ισχυρή πιστωτική επέκταση και τις αυξημένες εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων.

Οι δύο αυτοί παράγοντες μπορούν να στηρίξουν τη συνέχιση των ιδιωτικών επενδύσεων, ιδιαίτερα σε κλάδους υψηλότερης παραγωγικότητας και τεχνολογικής έντασης.

Η πρόσβαση των επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση παραμένει κρίσιμη για την υλοποίηση νέων επενδυτικών σχεδίων, την ψηφιακή μετάβαση και την ενίσχυση της εξαγωγικής δραστηριότητας.

Παράλληλα, οι άμεσες ξένες επενδύσεις μπορούν να εισφέρουν νέα κεφάλαια, τεχνογνωσία και πρόσβαση σε διεθνείς αγορές.

Στα 16,692 δισ. ευρώ το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων

Σημαντική στήριξη στην επενδυτική δραστηριότητα αναμένεται να προσφέρει και το ενισχυμένο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων του 2026.

Το ύψος του ΠΔΕ ανέρχεται σε 16,692 δισ. ευρώ, το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 16 ετών.

Η αυξημένη δημόσια επενδυτική δαπάνη μπορεί να στηρίξει έργα υποδομών, την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, την περιφερειακή ανάπτυξη και την ενίσχυση της παραγωγικής βάσης.

Η αποτελεσματικότητα των επενδύσεων θα εξαρτηθεί, ωστόσο, από την ταχύτητα υλοποίησης και την επιλογή έργων με υψηλή προστιθέμενη αξία.

Θετική έκπληξη μπορεί να δώσει ο τουρισμός

Το ΙΟΒΕ εντάσσει στις θετικές προοπτικές και το ενδεχόμενο καλύτερης του αναμενόμενου πορείας του τουρισμού.

Μια ισχυρότερη τουριστική περίοδος θα μπορούσε να ενισχύσει τα έσοδα, την απασχόληση και την ιδιωτική κατανάλωση, προσφέροντας πρόσθετη ώθηση στην ανάπτυξη.

Η συμβολή του τουρισμού παραμένει ιδιαίτερα σημαντική για το ισοζύγιο υπηρεσιών και για πολλές περιφερειακές οικονομίες.

Ωστόσο, η εξάρτηση από τον τουρισμό καθιστά παράλληλα την οικονομία ευάλωτη σε γεωπολιτικές εξελίξεις, ακραία καιρικά φαινόμενα και μεταβολές στη διεθνή ζήτηση.

Το στοίχημα της επόμενης διετίας

Η έκθεση του ΙΟΒΕ περιγράφει μια οικονομία που εξακολουθεί να αναπτύσσεται, με ισχυρή επενδυτική δυναμική και υποχώρηση της ανεργίας, αλλά παραμένει εκτεθειμένη σε σημαντικούς εξωτερικούς και εσωτερικούς κινδύνους.

Η πορεία του πληθωρισμού, η ενεργειακή αβεβαιότητα, η πολιτική σταθερότητα και η επιτυχής ολοκλήρωση των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό τις επιδόσεις της επόμενης διετίας.

Το βασικό ζητούμενο είναι η διατήρηση της επενδυτικής δυναμικής και η επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων, ώστε η ανάπτυξη να στηριχθεί περισσότερο στην παραγωγικότητα και λιγότερο στην κατανάλωση και στις προσωρινές ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Έκπτωση στα καύσιμα: Πότε θα φανεί και γιατί μπορεί να είναι μικρότερη – Το σχέδιο των 40 εκατ. ευρώ
• Συναγερμός στις αγορές πετρελαίου: «Στερεύουν» τα αποθέματα μετά το νέο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ
• Business Monitor: Από τους προορισμούς του αύριο στην επέμβαση που καταργεί τις αποστάσεις
• UBS: Σε ανοδική φάση οι ευρωπαϊκές μετοχές – Οι κλάδοι που ξεχωρίζουν, η ελληνική Theon στα top picks