Ο Τραμπ δίνει πυρηνική τεχνολογία στη Σαουδική Αραβία – Το «αγκάθι» του εμπλουτισμού

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ενέκρινε τη συμφωνία που θα επιτρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες να μεταφέρουν πυρηνική τεχνολογία και τεχνογνωσία στη Σαουδική Αραβία για ειρηνικούς ενεργειακούς σκοπούς.

Η συμφωνία αναμένεται να έχει διάρκεια 30 ετών και να δημιουργήσει συμβάσεις αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων για την αμερικανική πυρηνική βιομηχανία. Αμερικανικές εταιρείες θα μπορούν να συμμετέχουν στην κατασκευή αντιδραστήρων, στην παροχή εξοπλισμού και στην ανάπτυξη της σχετικής ενεργειακής υποδομής.

Η επίσημη ανακοίνωση αναμενόταν ήδη από την Τετάρτη, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται οι Associated Press και Wall Street Journal.

Η επίμαχη ρήτρα για το ουράνιο

Το πλέον αμφιλεγόμενο σημείο είναι η πρόβλεψη που μπορεί να επιτρέψει την κατασκευή εγκατάστασης εμπλουτισμού ουρανίου εντός της Σαουδικής Αραβίας.

Η δημιουργία της μονάδας δεν εγκρίνεται αυτομάτως. Θα πρέπει προηγουμένως να πραγματοποιηθεί κοινή μελέτη από τις δύο χώρες και να κριθεί ότι η εγκατάσταση είναι αναγκαία και μπορεί να λειτουργήσει με τις απαιτούμενες εγγυήσεις.

Αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ υποστηρίζουν ότι η συμμετοχή αμερικανικών εταιρειών θα δώσει στην Ουάσινγκτον μεγαλύτερη επιρροή και εποπτεία στο σαουδαραβικό πρόγραμμα. Οι επικριτές αντιτείνουν ότι η ίδια η απόκτηση τεχνογνωσίας εμπλουτισμού δημιουργεί μακροπρόθεσμο κίνδυνο, καθώς η συγκεκριμένη τεχνολογία μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο για την παραγωγή καυσίμου όσο και, σε υψηλότερα επίπεδα εμπλουτισμού, για πυρηνικά όπλα.

Οι δικλίδες που φέρεται να απουσιάζουν

Η συμφωνία, γνωστή ως «123 Agreement» από το σχετικό άρθρο του αμερικανικού νόμου περί Ατομικής Ενέργειας, φέρεται να μην περιλαμβάνει το λεγόμενο «χρυσό πρότυπο» μη διάδοσης.

Το συγκεκριμένο πρότυπο, το οποίο έχει αποδεχθεί στο παρελθόν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, προβλέπει παραίτηση από τον εγχώριο εμπλουτισμό ουρανίου και την επανεπεξεργασία χρησιμοποιημένων πυρηνικών καυσίμων.

Σύμφωνα με το Reuters, η σαουδαραβική συμφωνία δεν περιλαμβάνει επίσης το Πρόσθετο Πρωτόκολλο του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, το οποίο επιτρέπει ευρύτερες και περισσότερο παρεμβατικές επιθεωρήσεις.

Η κυβέρνηση Τραμπ επιμένει ότι το κείμενο ανταποκρίνεται σε ισχυρά πρότυπα πυρηνικής ασφάλειας και μη διάδοσης. Το πλήρες περιεχόμενο της συμφωνίας, πάντως, δεν είχε δημοσιοποιηθεί.

Τι μπορεί να κάνει το Κογκρέσο

Η συμφωνία θα υποβληθεί στο Κογκρέσο και θα ακολουθήσει περίοδος εξέτασης 90 ημερών. Δεν απαιτείται υποχρεωτικά θετική ψηφοφορία και από τα δύο σώματα για να εφαρμοστεί.

Εφόσον το Κογκρέσο δεν εγκρίνει απόφαση απόρριψης μέσα στο προβλεπόμενο διάστημα, η συμφωνία μπορεί να τεθεί σε ισχύ. Για να μπλοκαριστεί οριστικά, οι αντιτιθέμενοι βουλευτές και γερουσιαστές θα πρέπει να συγκεντρώσουν επαρκείς ψήφους και για την υπέρβαση ενός πιθανού προεδρικού βέτο.

Η αριθμητική αυτή δυσκολεύει την ακύρωση της συμφωνίας, παρά τις αντιδράσεις που καταγράφονται και στα δύο κόμματα.

Οι φόβοι για νέα πυρηνική κούρσα

Αμερικανοί νομοθέτες και ειδικοί στον έλεγχο των εξοπλισμών φοβούνται ότι η δυνατότητα εμπλουτισμού θα μπορούσε να ανοίξει έναν ακόμη δρόμο προς τη διάδοση πυρηνικών όπλων στη Μέση Ανατολή.

Ο πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι η Σαουδική Αραβία θα επιδιώξει να αποκτήσει πυρηνικό όπλο εάν πράξει το ίδιο το Ιράν. Η τοποθέτηση αυτή ενισχύει τις επιφυλάξεις για το πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί το πρόγραμμα σε περίπτωση μεταβολής των περιφερειακών ισορροπιών.

Ανησυχίες έχουν εκφραστεί και από Ισραηλινούς αξιωματούχους, οι οποίοι θεωρούν ότι η απόκτηση ευαίσθητης πυρηνικής τεχνολογίας από το Ριάντ μπορεί να αλλάξει τη στρατηγική ισορροπία στην περιοχή.

Η συμφωνία στη σκιά του πολέμου

Η χρονική συγκυρία είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη. Οι ΗΠΑ βομβαρδίζουν το Ιράν με διακηρυγμένο στόχο, μεταξύ άλλων, την αποτροπή ανάπτυξης πυρηνικού όπλου, ενώ παράλληλα επιτρέπουν σε έναν περιφερειακό ανταγωνιστή της Τεχεράνης να πλησιάσει στην τεχνολογία εμπλουτισμού.

Την ίδια ώρα, η εκεχειρία μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Χούθι δοκιμάζεται. Οι δύο πλευρές αντάλλαξαν πυρά για πρώτη φορά εδώ και χρόνια, ενώ η οργάνωση της Υεμένης απείλησε να επιβάλει αποκλεισμό στα σαουδαραβικά λιμάνια και να στοχοποιήσει πλοία που τα χρησιμοποιούν.

Η Ουάσινγκτον παρουσιάζει τη συμφωνία ως εργαλείο οικονομικής συνεργασίας και ενεργειακής ανάπτυξης. Οι επικριτές της, όμως, βλέπουν τον κίνδυνο να τεθούν οι τεχνολογικές βάσεις μιας νέας πυρηνικής κούρσας σε μία από τις πλέον ασταθείς περιοχές του κόσμου.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Nova ICT: Η επόμενη μέρα της «συμμαχίας» Βαρδινογιάννη, Λάτση, Ταμβακάκη στην ψηφιακή αγορά
• Ελληνικές τράπεζες: Οι νέες τιμές-στόχοι της Goldman Sachs και οι τρεις επιλογές για αγορά
• Νίκος Χαρδαλιάς: «Ξεκινάει το AENAON το φθινόπωρο – Δημιουργούμε το μεγαλύτερο μέτωπο πρασίνου στη Μεσόγειο»
• Οι αριθμοί μετρούν, όμως οι άνθρωποι τους δημιουργούν
• Μost Admired Companies in Greece: Οι εταιρείες που ξεχώρισαν το 2026