Πύραυλος της SpaceX θα συντριβεί στη Σελήνη – Τι περιμένουν οι επιστήμονες

• Το ανώτερο στάδιο του πυραύλου θα προσκρούσει κοντά στον κρατήρα Einstein, απελευθερώνοντας ενέργεια ισοδύναμη με περίπου τρεις τόνους TNT.
• Η σύγκρουση αναμένεται να δημιουργήσει κρατήρα διαμέτρου 27 μέτρων και βάθους 5 μέτρων, τον οποίο θα φωτογραφίσουν διαστημικά σκάφη της NASA και της Νότιας Κορέας.
• Το περιστατικό αναδεικνύει την ανάγκη καλύτερης διαχείρισης των διαστημικών συντριμμιών, ιδιαίτερα ενόψει της δημιουργίας μελλοντικών επανδρωμένων βάσεων στη Σελήνη.

Ένας εγκαταλελειμμένος πύραυλος της SpaceX βρίσκεται σε πορεία σύγκρουσης με τη Σελήνη, περισσότερο από έναν χρόνο μετά την εκτόξευση δύο σεληνακάτων.

Το ανώτερο στάδιο του πυραύλου αναμένεται να προσγειωθεί ανεξέλεγκτα στη Σελήνη την Τετάρτη, δημιουργώντας έναν νέο κρατήρα και εκτοξεύοντας ένα νέφος σκόνης και συντριμμιών, το οποίο επιστήμονες και παρατηρητές του ουρανού περιμένουν με ενδιαφέρον να μελετήσουν.

Ο ειδικός στην παρακολούθηση διαστημικών αντικειμένων Bill Gray προβλέπει ότι η πρόσκρουση θα γίνει με ταχύτητα περίπου 8.700 χιλιομέτρων την ώρα – επτά φορές μεγαλύτερη από την ταχύτητα του ήχου– κοντά στον κρατήρα Einstein, στο φωτισμένο δυτικό άκρο της Σελήνης.

Καθώς το γεγονός θα σημειωθεί τις πρώτες πρωινές ώρες, οι ανατολικές περιοχές των ΗΠΑ και του Καναδά, καθώς και μεγάλο μέρος της Νότιας Αμερικής, αναμένεται να έχουν τις καλύτερες συνθήκες παρατήρησης.

Παρότι οι επιστήμονες δεν ανησυχούν ιδιαίτερα για το συγκεκριμένο κομμάτι διαστημικού σκουπιδιού, η πορεία του υπογραμμίζει την αυξανόμενη απειλή που δημιουργείται καθώς όλο και περισσότερα αντικείμενα συσσωρεύονται σε τροχιά.

«Τα πράγματα αρχίζουν να συνωστίζονται εκεί πάνω», δήλωσε ο Gray, ο οποίος σκοπεύει να παρακολουθήσει τα αποτελέσματα της πρόσκρουσης από το New Brunswick του Καναδά.

Η σύγκρουση μπορούσε να είχε αποφευχθεί

Η SpaceX δεν είχε ποτέ την πρόθεση να κατευθύνει τον πύραυλο προς τη Σελήνη. Σύμφωνα, όμως, με ειδικούς, η σύγκρουση θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί εάν το ανώτερο στάδιο είχε μετακινηθεί ελαφρώς, ώστε να τεθεί σε τροχιά γύρω από τον Ήλιο.

Θα πρόκειται για τον δεύτερο νεκρό πύραυλο που είναι γνωστό ότι προσκρούει κατά λάθος στη Σελήνη. Το 2022, τμήμα κινεζικού πυραύλου είχε δημιουργήσει δύο κρατήρες στην αθέατη πλευρά της.

Για τους αστρονόμους, το θετικό στοιχείο είναι ότι η επερχόμενη πρόσκρουση θα πραγματοποιηθεί στην ορατή πλευρά της Σελήνης, απελευθερώνοντας ενέργεια ισοδύναμη με περίπου τρεις τόνους TNT.

Η λάμψη της σύγκρουσης θα διαρκέσει λιγότερο από ένα δευτερόλεπτο και πιθανότατα θα είναι υπερβολικά αμυδρή για να γίνει ορατή. Το υλικό που θα εκτοξευθεί, όμως, μπορεί να φτάσει σε ύψος αρκετών χιλιομέτρων και να παραμείνει ορατό από τηλεσκόπια για δεκάδες λεπτά.

«Η βαρύτητα στη Σελήνη είναι ασθενής και δεν υπάρχει άνεμος για να παρασύρει τη σκόνη», ανέφερε ο Benjamin Fernando από το Εθνικό Εργαστήριο Los Alamos, ενθαρρύνοντας τόσο τους επαγγελματίες όσο και τους ερασιτέχνες αστρονόμους να παρατηρήσουν το φαινόμενο.

«Ένας από τους λόγους για τους οποίους μας ενδιαφέρει το συγκεκριμένο γεγονός είναι να υπολογίσουμε πόσο επικίνδυνες θα μπορούσαν να είναι ανάλογες προσκρούσεις συντριμμιών για τους μελλοντικούς αστροναύτες», πρόσθεσε.

Ένας νέος κρατήρας στη Σελήνη

Ο Fernando εκτιμά ότι η πρόσκρουση θα δημιουργήσει έναν κρατήρα με διάμετρο περίπου 27 μέτρα και βάθος 5 μέτρα.

Ο κρατήρας θα είναι πολύ μικρός για να παρατηρηθεί από τη Γη, αλλά θα μπορεί να καταγραφεί από διαστημικά σκάφη που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη.

Το Lunar Reconnaissance Orbiter της NASA και το νοτιοκορεατικό σεληνιακό σκάφος Danuri θα τραβήξουν εικόνες της περιοχής πριν και μετά την πρόσκρουση.

Σύμφωνα με τον Fernando και την ομάδα του, το Danuri θα περάσει σε απόσταση μόλις λίγων χιλιομέτρων από το τμήμα του πυραύλου της SpaceX δύο λεπτά πριν από τη σύγκρουση.

Το εγκαταλελειμμένο τμήμα έχει μήκος περίπου 12 μέτρα, βάρος σχεδόν 4.500 κιλά και χρησιμοποιήθηκε στις 15 Ιανουαρίου 2025 για την εκτόξευση δύο ιδιωτικών σεληνακάτων.

Η μία από αυτές, το Blue Ghost της Firefly Aerospace, έγινε το πρώτο ιδιωτικό διαστημικό σκάφος που ολοκλήρωσε πλήρως επιτυχημένη προσελήνωση. Η δεύτερη, της ιαπωνικής εταιρείας ispace, συνετρίβη.

Τι μπορούν να μάθουν οι επιστήμονες

Οι μετεωροειδείς και άλλα φυσικά αντικείμενα προσκρούουν συνήθως στη Σελήνη χωρίς να προσφέρουν καμία ή σχεδόν καμία προειδοποίηση. Αντίθετα, η καλά καταγεγραμμένη τροχιά ενός ανθρώπινης κατασκευής αντικειμένου επιτρέπει στους επιστήμονες να προετοιμαστούν και να μελετήσουν αναλυτικά τη σύγκρουση.

Η NASA είχε κατευθύνει τμήματα πυραύλων και σεληνακάτους πάνω στη Σελήνη κατά την εποχή των αποστολών Apollo, ώστε να πραγματοποιήσει σεισμικές μετρήσεις.

Δεκαετίες αργότερα, το 2009, προκάλεσε σκόπιμα την πρόσκρουση του διαστημικού σκάφους LCROSS και του ανώτερου σταδίου του πυραύλου του, αναζητώντας πάγο κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης.

Καθώς η Σελήνη εξελίσσεται σε έναν από τους σημαντικότερους προορισμούς της νέας διαστημικής εποχής, οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι είναι κρίσιμο να βελτιωθούν η παρακολούθηση των διαστημικών συντριμμιών και η διαχείριση της κυκλοφορίας, προτού φτάσουν εκεί μεγάλες ομάδες ρομπότ και αστροναυτών.

Η νέα κούρσα για τη Σελήνη

Οι ΗΠΑ και η Κίνα βρίσκονται σε αγώνα δρόμου για να στείλουν αστροναύτες στη Σελήνη μέσα στα επόμενα χρόνια.

Η SpaceX του Elon Musk και η Blue Origin του Jeff Bezos διεκδικούν την κατασκευή της σεληνακάτου για τους αστροναύτες της αποστολής Artemis IV της NASA, οι οποίοι θα διαδεχθούν τους 12 αστροναύτες του προγράμματος Apollo που περπάτησαν στη σεληνιακή επιφάνεια.

«Η συγκεκριμένη πρόσκρουση δεν θα αποτελέσει πρόβλημα», ανέφερε ο συνταξιούχος αστροφυσικός Jonathan McDowell.

«Σε ένα μέλλον, όμως, όπου θα υπάρχουν μόνιμες βάσεις στη Σελήνη, παρόμοιες συγκρούσεις θα αποτελούν σοβαρό ζήτημα. Δεν πρέπει να εγκαταλείπουμε στάδια πυραύλων σε τέτοιου είδους χαοτικές τροχιές», πρόσθεσε.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ο Έλον Μασκ βάζει τέλος στα Model S και Model X της Tesla και επενδύει 2 δισ. δολάρια στην Τεχνητή Νοημοσύνη
• Έλον Μασκ και Neuralink: Το εμφύτευμα «Τηλεπάθεια» αλλάζει τα δεδομένα στην αναπηρία
• Ο άνδρας πίσω από την πλατφόρμα AI που νοικιάζει ανθρώπινα σώματα αποκαλεί τον Έλον Μασκ« ήρωά του»