Η Σαξονία-Άνχαλτ ως «εργαστήριο» του AfD: Οι ακραίες αλλαγές που σχεδιάζουν οι ακροδεξιοί

Η Σαξονία-Άνχαλτ ως «εργαστήριο» του AfD: Οι ακραίες αλλαγές που σχεδιάζουν οι ακροδεξιοί
Ulrich Siegmund, top candidate in the Saxony-Anhalt state election for the far-right Alternative for Germany (AfD) party (C) and his party's federal co-leader Tino Chrupalla (R) walk down stairs after a press conference in Berlin on September 7, 2026, one day after regional elections in the eastern federal state of Saxony-Anhalt. (Photo by Odd ANDERSEN / AFP) Photo: AFP
Η ιστορική νίκη της ακροδεξιάς στη Σαξονία-Άνχαλτ την έφερε μία ανάσα από την αυτοδυναμία. Τώρα, το AfD αναζητά τον δρόμο προς την εξουσία, με ένα πρόγραμμα που φιλοδοξεί να μετατρέψει το κρατίδιο σε πρότυπο για ολόκληρη τη Γερμανία.
  • Το AfD κέρδισε σχεδόν το 44% των ψήφων και 39 από τις 83 έδρες, μένοντας τρεις έδρες μακριά από την απόλυτη πλειοψηφία.
  • Το πρόγραμμά του περιλαμβάνει ταχύτερες απελάσεις, ξεχωριστές τάξεις για παιδιά προσφύγων και απαγόρευση της σημαίας Pride στα σχολεία.
  • Για να κυβερνήσει, θα πρέπει να βρει συμμάχους ή να εξασφαλίσει ανοχή από άλλες πολιτικές δυνάμεις, παρά το γερμανικό «τείχος προστασίας» απέναντι στην ακροδεξιά.

Η σαρωτική νίκη του AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ δεν ήταν απλώς ακόμη μία εκλογική επιτυχία της γερμανικής ακροδεξιάς. Έφερε το κόμμα πιο κοντά από ποτέ στην ανάληψη της διακυβέρνησης ενός κρατιδίου στη μεταπολεμική Γερμανία.

Η Εναλλακτική για τη Γερμανία συγκέντρωσε σχεδόν το 44% των ψήφων και κέρδισε 39 από τις συνολικά 83 έδρες του τοπικού κοινοβουλίου. Για την απόλυτη πλειοψηφία απαιτούνται 42 έδρες, γεγονός που αφήνει το κόμμα του Ούλριχ Ζίγκμουντ τρεις ψήφους μακριά από μια αυτοδύναμη κυβέρνηση.

Το αποτέλεσμα αποτελεί ιστορική επίδοση για το AfD, αλλά δεν του παραδίδει αυτομάτως και την εξουσία. Το μεγάλο ερώτημα είναι πλέον εάν το κόμμα μπορεί να βρει κυβερνητικό εταίρο, να εξασφαλίσει στήριξη από μεμονωμένους βουλευτές άλλων παρατάξεων ή να επιχειρήσει να κυβερνήσει ως μειοψηφία.

Το «τείχος προστασίας» περνά το δυσκολότερο τεστ

Επί χρόνια, τα μεγάλα γερμανικά κόμματα αρνούνται κάθε συνεργασία με το AfD, στο πλαίσιο της πολιτικής που είναι γνωστή ως Brandmauer — το «τείχος προστασίας» απέναντι στην ακροδεξιά.

Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς απέκλεισε εκ νέου οποιαδήποτε συμφωνία ανάμεσα στους Χριστιανοδημοκράτες και το AfD. Παραδέχθηκε, ωστόσο, ότι το εκλογικό αποτέλεσμα συγκλόνισε το CDU, το οποίο κατέγραψε μία από τις χειρότερες επιδόσεις της ιστορίας του.

Το AfD επιχειρεί τώρα να προσεγγίσει τη δεξιότερη πτέρυγα των Χριστιανοδημοκρατών, καλώντας ακόμη και μεμονωμένους βουλευτές να στηρίξουν μια «συντηρητική πλειοψηφία».

Ένας πιθανός δρόμος περνά και από τη Συμμαχία Σάρα Βάγκενκνεχτ, το BSW. Είναι η μοναδική πολιτική δύναμη που έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο συνεργασίας, καθώς συναντά το AfD στην κριτική για τη μετανάστευση, τη στήριξη της Ουκρανίας και τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Γιατί η εξουσία σε ένα κρατίδιο έχει σημασία

Η Σαξονία-Άνχαλτ είναι ένα σχετικά μικρό και οικονομικά ασθενέστερο κρατίδιο της πρώην Ανατολικής Γερμανίας. Μια κυβέρνησή του, όμως, διαθέτει ουσιαστικές αρμοδιότητες σε τομείς που μπορούν να επηρεάσουν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών.

Στο ομοσπονδιακό σύστημα της Γερμανίας, τα 16 κρατίδια έχουν σημαντικό έλεγχο στην εκπαίδευση, την αστυνόμευση, τον πολιτισμό, τη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης και τη δημόσια ραδιοτηλεόραση. Συμμετέχουν επίσης στο Bundesrat, την Άνω Βουλή του ομοσπονδιακού κοινοβουλίου.

Αυτό ακριβώς κάνει το αποτέλεσμα ιδιαίτερα κρίσιμο. Το AfD έχει παρουσιάσει τη Σαξονία-Άνχαλτ ως το πεδίο στο οποίο μπορεί να εφαρμόσει για πρώτη φορά την πολιτική του και στη συνέχεια να χρησιμοποιήσει το μοντέλο ως εφαλτήριο για την υπόλοιπη χώρα.

Απελάσεις και «επαναμετανάστευση»

Στον πυρήνα του προγράμματος βρίσκεται η ριζική αυστηροποίηση της μεταναστευτικής πολιτικής.

Το AfD σχεδιάζει τη δημιουργία ειδικής ομάδας για την επιτάχυνση των απελάσεων, την επέκταση των χώρων κράτησης και την απομάκρυνση περισσότερων μεταναστών που δεν διαθέτουν δικαίωμα παραμονής.

Παράλληλα, απορρίπτει την προσέλκυση εργαζομένων από χώρες που χαρακτηρίζει «πολιτισμικά ξένες» ως λύση για τις ελλείψεις προσωπικού και το δημογραφικό πρόβλημα της Γερμανίας. Αντί γι’ αυτό, προτείνει κίνητρα προς τις επιχειρήσεις για μεγαλύτερη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης και της ψηφιοποίησης.

Το κόμμα ζητά επίσης να επανεξεταστεί το καθεστώς προστασίας των Ουκρανών προσφύγων, υποστηρίζοντας ότι όσοι προέρχονται από περιοχές που δεν βρίσκονται κοντά στις μάχες θα μπορούσαν να καταφύγουν στη δυτική Ουκρανία.

Ωστόσο, αρκετές από τις προτάσεις αυτές δεν μπορούν να εφαρμοστούν αποκλειστικά με απόφαση ενός κρατιδίου. Η μεταναστευτική και προσφυγική πολιτική καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από την ομοσπονδιακή νομοθεσία, το γερμανικό Σύνταγμα και τους ευρωπαϊκούς κανόνες.

Ξεχωριστές τάξεις για παιδιά προσφύγων

Περισσότερο άμεσο περιθώριο παρέμβασης θα είχε μια κυβέρνηση του AfD στην εκπαίδευση.

Το πρόγραμμα προβλέπει τη δημιουργία ξεχωριστών τάξεων για παιδιά προσφύγων. Η διδασκαλία σε αυτές θα είναι διαμορφωμένη έτσι ώστε να υπογραμμίζει ότι η παραμονή τους στη Γερμανία θεωρείται προσωρινή.

Το AfD προτείνει επίσης την επιστροφή παιδιών με αναπηρία σε ειδικά σχολεία, αντί της φοίτησής τους στις ίδιες τάξεις με τα υπόλοιπα παιδιά, ανατρέποντας την πολιτική της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης.

Παράλληλα, θέλει να απαγορεύσει τις σημαίες Pride στα σχολεία, να καθιερώσει την καθημερινή ανάρτηση της γερμανικής σημαίας και να ενισχύσει την παρουσία του εθνικού ύμνου στις σχολικές εκδηλώσεις.

Λιγότερη έμφαση στο ναζιστικό παρελθόν

Ο υποψήφιος πρωθυπουργός Ούλριχ Ζίγκμουντ έχει υποσχεθεί να «αποϊδεολογικοποιήσει» τα σχολεία και να αναθεωρήσει το πρόγραμμα ιστορίας.

Η κατεύθυνση που περιγράφει το AfD προβλέπει μεγαλύτερη έμφαση στη μεσαιωνική και αυτοκρατορική ιστορία της Γερμανίας, καθώς και σε πρόσωπα όπως ο Ότο φον Μπίσμαρκ.

Ταυτόχρονα, το κόμμα επιδιώκει να περιορίσει την κυρίαρχη θέση που έχει στη γερμανική εκπαίδευση η περίοδος του ναζισμού, υποστηρίζοντας ότι η χώρα πρέπει να απομακρυνθεί από την ιστορική ενοχή και να ενισχύσει την εθνική υπερηφάνεια.

Η πολιτιστική μάχη για το Μπάουχαους

Ένα από τα πιο συμβολικά μέτωπα αφορά το Μπάουχαους, την παγκοσμίου φήμης σχολή τέχνης, αρχιτεκτονικής και σχεδιασμού που έχει συνδεθεί ιστορικά με την πόλη Ντεσάου της Σαξονίας-Άνχαλτ.

Το AfD έχει επικρίνει το καλλιτεχνικό κίνημα ως έκφραση του μοντερνισμού χωρίς επαρκή σύνδεση με τη γερμανική εθνική ταυτότητα. Έχει επίσης προτείνει την αντικατάσταση του σημερινού συνθήματος του κρατιδίου «Think Modern» με το «Think German».

Μια κυβέρνηση υπό το AfD θα μπορούσε θεωρητικά να περιορίσει την κρατική χρηματοδότηση προς το Ίδρυμα Μπάουχαους στο Ντεσάου, το οποίο προσελκύει έως και 150.000 επισκέπτες τον χρόνο.

Ο υπουργός Πολιτισμού Βόλφραμ Βάιμερ κατηγόρησε το κόμμα ότι επαναφέρει απέναντι στο Μπάουχαους τη ρητορική που είχε χρησιμοποιηθεί από τους ναζί πριν από σχεδόν έναν αιώνα. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση έχει δεσμευτεί ότι θα συνεχίσει να στηρίζει οικονομικά το ίδρυμα, ακόμη και εάν το AfD καταφέρει να αναλάβει την τοπική διακυβέρνηση.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ: