Brainstorm Energy 2026: Οι έξυπνες υποδομές ως «λειτουργικό σύστημα» της νέας οικονομίας
Η ενεργειακή μετάβαση, η αυξανόμενη διείσδυση των ΑΠΕ, η ηλεκτροκίνηση και η ανάπτυξη των data centers δημιουργούν μια νέα πραγματικότητα για τις υποδομές. Τα δίκτυα καλούνται πλέον να διαχειριστούν μεγαλύτερη πολυπλοκότητα, διαφορετικά πρότυπα παραγωγής και κατανάλωσης και, ταυτόχρονα, μια ολοένα μεγαλύτερη εξάρτηση από δεδομένα και ψηφιακά συστήματα.
Στο φετινό Brainstorm Energy Summit, που πραγματοποιήθηκε από το Fortune Greece στην ΑΤΡΑΚΤΟ, οι Τρύφων Καλογιάννης, Energy Director της BRAINS I.C.S., Αντώνης Κασσάνο, Business Development & Innovation Director της Uni Systems, Δήμος Σαπίδης, Head of Smart Infrastructure της Siemens Greece, και Χρήστος Τιμπλαλέξης, Co-founder της Optimems S.A., συζήτησαν με τον Managing Editor του Fortune Greece, Βασίλη Σαμούρκα, για το πώς οι έξυπνες υποδομές μπορούν να μετατραπούν στο «λειτουργικό σύστημα» της νέας οικονομίας.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν τα σημερινά bottlenecks των δικτύων, η αξιοποίηση των digital twins και της τεχνητής νοημοσύνης, η ανάγκη για μεγαλύτερη διαλειτουργικότητα αλλά και το πώς μια ενεργειακή επένδυση παύει να αποτελεί απλώς ένα τεχνολογικό project και μετατρέπεται σε πραγματικό business case.
Το bottleneck των δικτύων και η «δύσκολη εξίσωση»
Ο Δήμος Σαπίδης αναγνώρισε ότι σήμερα υφίσταται ένα πραγματικό bottleneck στις ενεργειακές υποδομές, το οποίο όμως μπορεί να αντιμετωπιστεί μέσα από την ψηφιοποίηση και την καλύτερη αξιοποίηση των υφιστάμενων δικτύων.
Η εξίσωση είναι σύνθετη, όπως είπε. Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, με παραγωγή που μεταβάλλεται ανάλογα με τον ήλιο και τον άνεμο. Από την άλλη, μεγάλοι καταναλωτές όπως τα data centers μπορούν να απαιτούν τεράστια ισχύ σε ένα συγκεκριμένο σημείο, ενώ παράλληλα η ηλεκτροκίνηση αυξάνει ακόμη περισσότερο τις ανάγκες του συστήματος.
Η λύση, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν βρίσκεται αποκλειστικά στην κατασκευή περισσότερων γραμμών μεταφοράς.
«Σε πρώτη φάση, είναι να μπορέσουμε να κάνουμε ένα ψηφιακό δίδυμο αυτού του δικτύου που ήδη έχουμε», εξήγησε, περιγράφοντας τη δυνατότητα μοντελοποίησης διαφορετικών σεναρίων για data centers, ηλεκτροκίνηση, φωτοβολταϊκά και συστήματα αποθήκευσης, πριν ληφθούν οι τελικές επενδυτικές αποφάσεις.
Μέσω των digital twins, των δεδομένων και της AI, οι διαχειριστές μπορούν να κατανοήσουν καλύτερα τη δυναμική μιας υποδομής και να αποφασίσουν πού είναι πραγματικά απαραίτητες νέες επενδύσεις.
CEO, Siemens Mobility and Head of Smart Infrastructure, Siemens Greece
Από το «θέλω ένα φωτοβολταϊκό» στο πραγματικό business case
Ένα από τα βασικά σημεία της συζήτησης ήταν ότι η ενεργειακή αναβάθμιση μιας επιχείρησης δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται πλέον μόνο ως αγορά εξοπλισμού.
Ο Τρύφων Καλογιάννης επισήμανε ότι μια ενεργειακή υποδομή αποκτά πραγματική επιχειρηματική αξία όταν συνδέεται με ένα μετρήσιμο αποτέλεσμα.
«Ένα φωτοβολταϊκό ή μια μπαταρία από μόνα τους αποτελούν τεχνολογικά projects. Όταν, όμως, η επένδυση συνδεθεί με τη μείωση του λειτουργικού και ενεργειακού κόστους, τον χρόνο απόσβεσης, τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης, τη μείωση του carbon footprint ή την ανθεκτικότητα μιας επιχείρησης απέναντι σε διακοπές και peak demands, τότε μετατρέπεται σε πραγματικό business case», σημείωσε χαρακτηριστικά. Αυτό απαιτεί και διαφορετική κουλτούρα, εξήγησε. Αντί μια επιχείρηση να ζητά απλώς «ένα φωτοβολταϊκό» ή «μία μπαταρία», θα πρέπει να ξεκινά από το baseline της και να προσδιορίζει το αποτέλεσμα που επιδιώκει να πετύχει.
Όπως σημειώθηκε χαρακτηριστικά στη συζήτηση, ένα έργο θα μπορούσε να σχεδιάζεται με στόχο, για παράδειγμα, 30% μείωση του ενεργειακού κόστους ή συγκεκριμένη αύξηση της ανθεκτικότητας της υποδομής, αντί να περιορίζεται απλώς στην αγορά ενός συγκεκριμένου εξοπλισμού.
Τρύφων ΚαλογιάννηEnergy Director, BRAINS I.C.S.
AI: Εργαλείο και όχι αυτοσκοπός
Η τεχνητή νοημοσύνη είχε, αναπόφευκτα, κεντρική θέση στη συζήτηση.
Ωστόσο, η βασική θέση που διατυπώθηκε κατά τη διάρκεια της συζήτησης, ήταν ότι η AI δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς τις σωστές υποδομές, δεδομένα και τεχνική γνώση.
Όπως επισημάνθηκε από τους ομιλητές, πριν από την εφαρμογή της AI απαιτούνται metering, σωστά δομημένα δεδομένα και μια ενιαία υποδομή που να επιτρέπει στις ενεργειακές εταιρείες να γνωρίζουν τι πληροφορία διαθέτουν και πώς μπορούν να την αξιοποιήσουν.
Στον ενεργειακό κλάδο, μάλιστα, κρίσιμο ρόλο διαδραματίζουν το engineering και το domain knowledge. Η τεχνολογία πρέπει να «πατά» πάνω σε πραγματικά ενεργειακά μοντέλα, επιστημονικά δεδομένα και προβλήματα βελτιστοποίησης, αντί να αντιμετωπίζεται ως ένα «τυφλό» AI που μπορεί να δώσει από μόνο του όλες τις απαντήσεις.
Managing Editor, Fortune Greece
Data: Ο «χρυσός» της νέας ενεργειακής οικονομίας
Η αξιοποίηση των δεδομένων αποτέλεσε επίσης κεντρικό θέμα του panel.
Ο Αντώνης Κασσάνο χαρακτήρισε τα δεδομένα ως τον «χρυσό» της νέας εποχής, τονίζοντας ότι το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι απλώς πόσα δεδομένα υπάρχουν, αλλά ποια είναι η ποιότητά τους, πώς συλλέγονται και πώς μετατρέπονται σε πραγματικά business cases. Σήμερα, τόνισε, σημαντικό μέρος των ενεργειακών δεδομένων παραμένει κατακερματισμένο σε διαφορετικά συστήματα και εφαρμογές. Για αυτόν τον λόγο, κατά τον κ. Κασσάνο, Ηη μετάβαση σε έξυπνες υποδομές απαιτεί επομένως διαλειτουργικότητα, κοινά APIs και νέα μοντέλα ανταλλαγής δεδομένων. Ο στόχος, εξήγησε, είναι να εγκαταλειφθεί η λογική των μεμονωμένων projects και να δημιουργηθεί ένα ενιαίο, data-driven ενεργειακό οικοσύστημα, στο οποίο τα δεδομένα θα μετατρέπονται σε πληροφορία, η πληροφορία σε γνώση, η γνώση σε απόφαση και η απόφαση σε μετρήσιμο αποτέλεσμα.
Business Development & Innovation Director, Uni Systems
Κυβερνοασφάλεια «by design»
Όσο όμως αυξάνεται η συνδεσιμότητα, τόσο αυξάνονται και οι κίνδυνοι.
Η ψηφιοποίηση των δικτύων σημαίνει ότι όλο και περισσότερα assets συνδέονται σε συστήματα και δίκτυα, δημιουργώντας νέα σημεία πιθανής επίθεσης.
Ο Δήμος Σαπίδης στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη η κυβερνοασφάλεια να ενσωματώνεται εξαρχής στον σχεδιασμό κάθε νέας υποδομής. Εξήγησε, δε, ότι η φιλοσοφία είναι πλέον «Security by Design»: κάθε νέος εξοπλισμός, είτε αφορά ενεργειακά δίκτυα, βιομηχανίες, μεταφορές ή άλλες κρίσιμες υποδομές, πρέπει να σχεδιάζεται έχοντας ήδη ενσωματωμένη την ασφάλεια στο «DNA» του.
Το regulatory bottleneck της Ελλάδας
Παρά το γεγονός ότι πολλές από τις απαιτούμενες τεχνολογικές λύσεις είναι ήδη διαθέσιμες, η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει εμπόδια στην εφαρμογή τους.
Ένα από τα σημαντικότερα είναι το ρυθμιστικό πλαίσιο.
Στη συζήτηση επισημάνθηκε ότι, σε τεχνικό επίπεδο, υπάρχουν ήδη αρκετά από τα απαραίτητα κομμάτια της λύσης και ότι το βασικό challenge είναι πλέον η ολοκλήρωσή τους σε μια end-to-end αρχιτεκτονική.
«Η τεχνολογία υπάρχει, η τεχνολογία είναι εκεί», ειπώθηκε χαρακτηριστικά, με το ρυθμιστικό περιβάλλον να χαρακτηρίζεται ως ένα από τα μεγαλύτερα bottlenecks της ελληνικής αγοράς.
Το Industrial AI και οι υποδομές του μέλλοντος
Για τον Δήμο Σαπίδη, μια από τις τεχνολογίες που μπορούν να αλλάξουν ριζικά τον τρόπο λειτουργίας των υποδομών είναι το Industrial AI.
Όπως εξήγησε, στόχος είναι να δημιουργηθεί ουσιαστικά ένα νέο «λειτουργικό σύστημα» που θα στηρίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη και θα αξιοποιεί το know-how δεκαετιών από την κατασκευή και λειτουργία δικτύων, εργοστασίων και ενεργειακών υποδομών.
Η Ελλάδα, σύμφωνα με τον ίδιο, έχει σήμερα μια σημαντική ευκαιρία: οι μεγάλες επενδύσεις που πραγματοποιούνται σε ενέργεια, δίκτυα και κτηριακές υποδομές μπορούν να σχεδιαστούν εξαρχής με τρόπο ψηφιακό, ανθεκτικό και βιώσιμο, ώστε να μπορούν να εξυπηρετήσουν όχι μόνο τις σημερινές αλλά και τις μελλοντικές ανάγκες.
Co-Founder & Chief Product Officer, Optimems
Από τα smart grids στα Energy Management Systems
Κλείνοντας τη συζήτηση, ο Χρήστος Τιμπλαλέξης αναφέρθηκε στα τρία «D» πάνω στα οποία στηρίζεται η εξέλιξη των smart grids: decarbonization, decentralization και digitalization.
Η Optimems επικεντρώνεται στο τρίτο σκέλος, την ψηφιοποίηση των δικτύων και των ενεργειακών υποδομών. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, η εταιρεία ελέγχει σήμερα περισσότερα από 1.500 πάρκα, συνολικής ισχύος άνω του 1 GW, προσφέροντας τη δυνατότητα ελέγχου της παραγωγής τόσο στον διαχειριστή του δικτύου όσο και στους Φορείς Σωρευτικής Εκπροσώπησης.
Το επόμενο βήμα, ωστόσο, βρίσκεται στα Energy Management Systems. Μέσα από συστήματα βελτιστοποίησης μπορούν να συνδυάζονται προβλέψεις για τις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας, δεδομένα από μπαταρίες, φωτοβολταϊκά και φορτία, με στόχο τη λήψη της βέλτιστης απόφασης και τη μεγιστοποίηση της οικονομικής αξίας κάθε κιλοβατώρας.
Το κοινό συμπέρασμα του panel ήταν ότι η «έξυπνη» υποδομή του μέλλοντος δεν θα είναι απλώς περισσότερο ψηφιακή. Θα πρέπει να είναι διασυνδεδεμένη, ασφαλής, data-driven και σχεδιασμένη γύρω από μετρήσιμα επιχειρηματικά αποτελέσματα. Και σε αυτό το νέο περιβάλλον, οι υποδομές δεν αποτελούν απλώς το υπόβαθρο της οικονομίας, αλλά σταδιακά μετατρέπονται στο ίδιο το «λειτουργικό της σύστημα».
Παρακολουθήστε όλα όσα συζητήθηκαν στο Brainstorm Energy Summit 2026 στο YouTube του Fortune Greece.
Φωτογραφίες: Panoulis
