Συμφωνία ΗΠΑ – Δανίας για Γροιλανδία – Τι προβλέπει το deal του Τραμπ 

• Η Δανία υπογραμμίζει ότι η κυριαρχία της επί της Γροιλανδίας παραμένει ανέπαφη, ενώ το κείμενο αναγνωρίζει και το δικαίωμα του λαού της Γροιλανδίας στην αυτοδιάθεση.
• Ο Ντόναλντ Τραμπ έκανε λόγο για «μόνιμο έλεγχο» των ΗΠΑ επί της ασφάλειας της στρατηγικής περιοχής της Αρκτικής.
• Η συμφωνία, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, θα παραμένει σε ισχύ ακόμη και σε περίπτωση πλήρους ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας.
• Η Ουάσινγκτον ανακοίνωσε επίσης ότι θα ξεκινήσει τη διαδικασία για ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Γροιλανδία.

Η Δανία χαιρέτισε σήμερα τη «δεσμευτική» συμφωνία για τη Γροιλανδία που ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με την οποία, όπως δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος, παρέχεται στις ΗΠΑ «μόνιμος έλεγχος» επί της ασφάλειας της Γροιλανδίας και αποτρέπεται η εγκατάσταση ρωσικών και κινεζικών βάσεων στο στρατηγικής σημασίας έδαφος της Αρκτικής.

Ο Τραμπ είχε προκαλέσει μεγάλη κρίση στις σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση, απειλώντας ότι οι ΗΠΑ θα αναλάβουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας, ενός αυτόνομου εδάφους του Βασιλείου της Δανίας στην Αρκτική.

Η Δανία και η Γροιλανδία χαιρέτισαν τη συμφωνία, αναφέροντας ότι θα την υπογράψουν στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη την επόμενη εβδομάδα.

Ο Δανός υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν εκτίμησε ότι η συμφωνία αυτή «θα ενισχύσει την ασφάλεια» της Αρκτικής.

«Μια μακρά περίοδο αβεβαιότητας θα ακολουθηθεί, ελπίζουμε, από μια δεσμευτική συμφωνία που θα ενισχύσει την ασφάλεια στην Αρκτική και τον Βόρειο Ατλαντικό και, κατά συνέπεια, την κοινή μας ασφάλεια στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και της Ευρώπης», πρόσθεσε ο Ράσμουσεν σε μήνυμά του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Ο Δανός υπουργός σημείωσε εξάλλου ότι η συμφωνία σέβεται «τις κόκκινες γραμμές» που είχε θέσει η Κοπεγχάγη.

«Μόνιμος έλεγχος» των ΗΠΑ στην ασφάλεια της Γροιλανδίας

Οι ακριβείς όροι της συμφωνίας παραμένουν σε αρκετά σημεία αβέβαιοι, ενώ η Δανία επιμένει ότι η κυριαρχία της επί της Γροιλανδίας διατηρείται ανέπαφη.

Το κείμενο «αναγνωρίζει την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Βασιλείου (της Δανίας) και το δικαίωμα του λαού της Γροιλανδίας στην αυτοδιάθεση», δήλωσε η Δανή Πρωθυπουργός Μέτε Φρέντερικσεν.

Από την πλευρά του, ο επικεφαλής της γροιλανδικής κυβέρνησης Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν χαιρέτισε τον συμβιβασμό, αναφέροντας πως «εγγυάται και ενισχύει την ασφάλεια της Γροιλανδίας, του βασιλείου της Δανίας, των ΗΠΑ και της δυτικής συμμαχίας».

Η συμφωνία «αναγνωρίζει τα συμφέροντα της Γροιλανδίας και τη θέση μας στη διεθνή συνεργασία», συμπλήρωσε.

Ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι εξασφάλισε «μόνιμο έλεγχο» από τη Δανία και τη Γροιλανδία επί της ασφάλειας της στρατηγικής περιοχής της Αρκτικής, υποστηρίζοντας ότι με αυτόν τον τρόπο θα αποτραπεί η εγκατάσταση αντιπάλων των ΗΠΑ, κυρίως της Κίνας και της Ρωσίας.

Η συμφωνία, την οποία ανακοίνωσε ο Αμερικανός πρόεδρος μέσω του Truth Social, «παρέχει στις ΗΠΑ μόνιμο έλεγχο επί της ασφάλειας καθώς και όλων των άλλων αναγκών της Γροιλανδίας».

Παράλληλα, σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, θα εμποδίσει κάθε «αντίπαλο» της Ουάσινγκτον να αποκτήσει στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία ή να πραγματοποιεί ευαίσθητες επενδύσεις χωρίς τη σύμφωνη γνώμη των ΗΠΑ.

Ο όρος αυτός αφορά την Κίνα και τη Ρωσία, διευκρίνισε στη συνέχεια το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών.

Τι προβλέπει η συμφωνία  

• Αποτροπή κινεζικής και ρωσικής στρατιωτικής παρουσίας στη Γροιλανδία.
• Περιορισμοί σε ευαίσθητες επενδύσεις από χώρες που θεωρούνται αντίπαλοι των ΗΠΑ.
• Ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Αρκτική.
• Διατήρηση της κυριαρχίας της Δανίας και αναγνώριση του δικαιώματος αυτοδιάθεσης των κατοίκων της Γροιλανδίας.
• Μηχανισμοί για την προστασία των στρατηγικών και αμυντικών συμφερόντων των ΗΠΑ στην περιοχή.

Η στρατηγική σημασία της Αρκτικής

Η Γροιλανδία βρίσκεται σε στρατηγική θέση, στη συντομότερη διαδρομή μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ.

Παράλληλα, διαθέτει ανεκμετάλλευτα κοιτάσματα σπανίων γαιών, γεγονός που ενισχύει το οικονομικό και γεωπολιτικό ενδιαφέρον για την περιοχή.

Η σημασία της αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω καθώς οι πάγοι των πόλων λιώνουν και αναδύονται νέες ναυτιλιακές οδοί, δημιουργώντας νέες δυνατότητες για το εμπόριο και τη μεταφορά ενέργειας και πρώτων υλών.

Ο Τραμπ ανακοίνωσε επίσης ότι οι ΗΠΑ «θα ξεκινήσουν αμέσως τη διαδικασία ανάπτυξης μιας μεγάλης στρατιωτικής παρουσίας» στο νησί.

Σύμφωνα με πολλά μέσα ενημέρωσης, οι ΗΠΑ θέλουν να δημιουργήσουν στη Γροιλανδία τρεις νέες βάσεις στο νότιο τμήμα της χώρας, επιπλέον της βάσης Πίτουφικ, την οποία διαθέτουν στα βόρεια.

Η εγκατάσταση αυτή αποτελεί κρίσιμο κρίκο στην αμερικανική αντιπυραυλική άμυνα.

Η συμφωνία με Ρωσία και Κίνα στο επίκεντρο

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έκανε λόγο για έναν συμβιβασμό που «απαντά σε όλες τις ανησυχίες μας για την εθνική ασφάλεια που αφορούν τη Γροιλανδία».

Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, η συμφωνία διασφαλίζει ότι η Κίνα και η Ρωσία δεν μπορούν να εγκαθιδρύσουν βάση στη Γροιλανδία ούτε να αποστείλουν εκεί στρατεύματα.

Παράλληλα, προβλέπονται μηχανισμοί για την αποτροπή επενδύσεων σε ευαίσθητους τομείς.

Ο ίδιος αξιωματούχος υποστήριξε ότι η συμφωνία θα παραμείνει σε ισχύ ακόμη και αν η Γροιλανδία γίνει πλήρως ανεξάρτητη χώρα.

Αόριστη διάρκεια ισχύος

Ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος υπογράμμισε ότι «η ισχύς της συμφωνίας είναι αόριστη» και δεν θα έχει «κανένα κόστος» για την Ουάσινγκτον, χαρακτηρίζοντάς την παράλληλα «ένα όνειρο που έγινε πραγματικότητα».

Η νέα συμφωνία έρχεται σε ένα πλαίσιο όπου οι ΗΠΑ διαθέτουν ήδη σημαντική στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία.

Μια συμφωνία άμυνας του 1951, η οποία επικαιροποιήθηκε το 2004, παρείχε ήδη στις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις ουσιαστικά ελεύθερο πεδίο δράσης για την ανάπτυξη εγκαταστάσεων στη Γροιλανδία, υπό την προϋπόθεση ότι θα ενημέρωναν τις αρχές.

Η Ουάσινγκτον είχε διατηρήσει εκεί έως και 17 στρατιωτικές εγκαταστάσεις, γεγονός που καταδεικνύει τη διαχρονική στρατηγική σημασία της Γροιλανδίας για την αμερικανική άμυνα και την ασφάλεια στον Αρκτικό και Βόρειο Ατλαντικό χώρο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Καύσιμα: Τα τρία μέτρα που έρχονται και το παράθυρο για προσωρινή μείωση φόρων
• Μητσοτάκης: Αυτοδυναμία, ενεργειακή ασφάλεια και ανοιχτοί δίαυλοι με την Τουρκία (vids)
• Brainstorm Energy Summit 2026: Η νέα εξίσωση ισχύος για την Ελλάδα
• Χρέη στο Δημόσιο: Η «μαύρη τρύπα» των 166 δισ. ευρώ και οι νέες ρυθμίσεις