Ο πραγματικός λόγος που οι ελληνικές ΜμΕ μένουν πίσω στην Τεχνητή Νοημοσύνη

Ο πραγματικός λόγος που οι ελληνικές ΜμΕ μένουν πίσω στην Τεχνητή Νοημοσύνη
Photo: Shutterstock
Οι Έλληνες χρησιμοποιούν ήδη μαζικά εργαλεία AI, όμως οι επιχειρήσεις υστερούν σε δεξιότητες, ψηφιακές υποδομές και οργανωτική ετοιμότητα – Το πραγματικό χάσμα πίσω από την υιοθέτηση της ΤΝ

Απο τον Αλέξανδρο Καραγιάννη, Digital Transformation & Programmes Lead | Principal Transformation Consultant for Greece, Capacitor Partners

Ρωτήστε νέους ανθρώπους στην Αθήνα αν χρησιμοποίησαν τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) αυτή την εβδομάδα και θα γελάσουν με την ερώτηση. Φυσικά και χρησιμοποίησαν.

Χρησιμοποίησαν ΤΝ για να βελτιώσουν το βιογραφικό τους, να γράψουν ένα cover letter, να τελειώσουν μια εργασία για τη σχολή ή να οργανώσουν ένα Σαββατοκύριακο στο Ναύπλιο. Κάντε την ίδια ερώτηση στους εργοδότες τους, αυτή τη φορά για την ίδια την επιχείρηση, και η παύση θα είναι πολύ μεγαλύτερη.

Αυτή η παύση κρύβει την πραγματική ιστορία. Το χάσμα σε όσα κάνουν ήδη οι άνθρωποι χρησιμοποιώντας την ΤΝ και σε όσα έχουν χτίσει οι εταιρείες γύρω της ΤΝ είναι μεγαλύτερο στην Ελλάδα από σχεδόν οπουδήποτε αλλού στην ΕΕ. Το γιατί υπάρχει αυτό το χάσμα, και γιατί στην ουσία δεν σχετίζεται με την ΤΝ, λέει περισσότερα για την ανταγωνιστικότητα της χώρας σε σχέση με οποιονδήποτε άλλο υιοθέτησή της.

Πού βρίσκεται πραγματικά η Ελλάδα

Οι νέοι Έλληνες αντιμετωπίζουν ήδη την ΤΝ ως κάτι καθημερινό: σχεδόν το 84% ατόμων ηλικίας 16 έως 24 ετών χρησιμοποίησε κάποιο εργαλείο γενετικής ΤΝ στις αρχές του 2025, το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ (1). Ρωτήστε όμως για τις επιχειρήσεις με δέκα ή περισσότερους εργαζομένους, αυτές που εξετάζει η Eurostat, και ο αριθμός καταρρέει: κάτω από το 9% χρησιμοποίησε οποιαδήποτε τεχνολογία ΤΝ, έναντι μέσου όρου σχεδόν 20% στην ΕΕ, κατατάσσοντας την Ελλάδα στις πέντε τελευταίες χώρες της Ένωσης (2).

Και δεν πρόκειται για μεμονωμένο φαινόμενο. Το 2024, μόλις το 53% των ελληνικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜμΕ) έφτανε έστω και σε βασικό επίπεδο ψηφιακής ενσωμάτωσης, έναντι μέσου όρου 73% στην ΕΕ (3).

Οι ίδιες οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να κρυφτούν από αυτή την πραγματικότητα. Σχεδόν τριακόσιες ελληνικές εταιρείες ρωτήθηκαν ευθέως στα τέλη του 2023, και πάνω από το 82% όσων δραστηριοποιούνται εκτός του κλάδου τεχνολογίας δήλωσε ότι η γενετική ΤΝ μπορεί να βελτιώσει την παραγωγικότητα. Ωστόσο, μόλις το 9% είχε προσαρμόσει τη στρατηγική του για να την αξιοποιήσει (4).

Το μοτίβο αυτό δεν έχει καμία σχέση με τον ενθουσιασμό των ΜμΕ για νέες τεχνολογίες. Στις ελληνικές επιχειρήσεις δεν λείπει η περιέργεια. Λείπουν οι ειδικοί που θα ενσωματώσουν την ΤΝ στη ροή εργασιών και το βασικό ψηφιακό πλαίσιο πάνω στο οποίο χρειάζεται να πατήσει η ΤΝ.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Πώς μοιάζουν οι πρωτοπόροι

Η Φινλανδία και η Δανία δείχνουν την άλλη άκρη της κλίμακας. Στον ίδιο δείκτη βρίσκονται σε ένα εντυπωσιακό 93% και 90%, καλύπτοντας ήδη τον στόχο της ΕΕ για το 2030, που είναι 90% (3).

Τίποτα από αυτά δεν είναι θέμα τύχης ή της μεθοδολογίας μιας μόνο έρευνας. Μια ξεχωριστή ετήσια έρευνα της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων σε ευρωπαϊκές επιχειρήσεις κατέγραψε το ίδιο μοτίβο και στις δύο άκρες: τη Δανία και την Αυστρία στην κορυφή της υιοθέτησης ψηφιακών τεχνολογιών και την Ελλάδα στις τελευταίες θέσεις (5). Όταν δύο ανεξάρτητες έρευνες καταλήγουν στο ίδιο μοτίβο, δεν πρόκειται για σύμπτωση. Είναι ένα σαφές σήμα.

Γιατί στην ουσία δεν πρόκειται για την ΤΝ

Εδώ πιστεύω είναι το λάθος των περισσοτέρων. Όλοι θέλουν να μιλήσουν για το πρόβλημα της Ελλάδας με την ΤΝ. Δεν υπάρχει τέτοιο πρόβλημα. Όχι πραγματικά.

Αυτό που έχει η Ελλάδα είναι ένα παλαιότερο πρόβλημα, το οποίο η ΤΝ απλώς φέρνει στην επιφάνεια πιο έντονα από κάθε άλλη προγενέστερη τεχνολογία. Οι ΜμΕ δεν είναι ένα κομμάτι της ελληνικής οικονομίας· είναι η ελληνική οικονομία,

καθώς απασχολούν τη συντριπτική πλειονότητα του εργατικού δυναμικού της χώρας. Ένα έλλειμμα δεξιοτήτων ή ένα κενό ψηφιοποίησης σε τέτοια κλίμακα δεν είναι επιχειρηματικό ζήτημα. Είναι εθνικό.

Το έχω δει να συμβαίνει μέσα σε επιχειρήσεις. Η διοίκηση πιστεύει ότι η ΤΝ έχει σημασία. Σχεδόν όλοι το πιστεύουν πλέον. Όμως η πεποίθηση χωρίς έναν ειδικό που θα χτίσει τη λύση, ή χωρίς ένα σύστημα αρκετά ώριμο για να τη συνδέσει, απλώς μένει στα χαρτιά. Δεν εξελίσσεται σε κάτι χειροπιαστό.

Και εδώ είναι το σημείο όπου θα διαφωνούσα: με την ιδέα δηλαδή ότι η υιοθέτηση είναι θέμα νοοτροπίας. Δεν είναι. Δεν μπορείς να παρακάμψεις ένα εργατικό δυναμικό που λείπει. Η Δανία δεν προηγήθηκε επειδή ήθελε την ΤΝ περισσότερο. Αφιέρωσε μια δεκαετία στο να χτίσει την ψηφιακή και ανθρώπινη υποδομή που έκανε την υιοθέτηση της ΤΝ σχεδόν αυτόματη μόλις εμφανίστηκε η τεχνολογία.

Η Ελλάδα χτίζει τώρα αυτή την υποδομή με γρήγορους ρυθμούς, κάτι που είναι πολύ δυσκολότερο αφού δεν ξεκινήσει νωρίτερα.

Τι κλείνει πραγματικά το χάσμα

Οι ελληνικές ΜμΕ μπορούν να κλείσουν αυτό το χάσμα, όμως οι προσλήψεις από μόνες τους δεν αρκούν, επειδή υπάρχει έλλειψη δεξιοτήτων σε εθνικό επίπεδο. Δεν υπάρχουν ακόμη αρκετοί ειδικοί ώστε κάθε ΜμΕ να δημιουργήσει τη δική της ομάδα ΤΝ. Αυτό που αποδίδει, αντίθετα, είναι να αντιμετωπίζεται ο πρώτος χρόνος υιοθέτησης της ΤΝ ως συνεργασία και όχι ως μοναχική προσπάθεια, με ανθρώπους που έχουν ήδη χτίσει αυτή την ικανότητα, αντί να τη χτίσει κανείς από μηδενική βάση.

Το ίδιο ισχύει και για τη διακυβέρνηση. Το ποιος αποφασίζει για την ΤΝ και πώς αξιολογείται ο κίνδυνος ορίζεται πολύ ευκολότερα μαζί με κάποιον που το έχει ξανακάνει, παρά από το μηδέν, μέσα σε μια επιχείρηση που δεν χρειάστηκε να διαχειριστεί κάτι τέτοιο ποτέ.

Η συζήτηση για την ΤΝ στην Ελλάδα δεν χρειάζεται περισσότερο ενθουσιασμό. Όσοι θέλουν να αναπτύξουν περαιτέρω την επιχείρησή τους το κάνουν ήδη. Χρειάζεται ειδικούς, υποδομές και χρόνο, με αυτή τη σειρά. Η χώρα έχει επιτέλους ξεκινήσει με τα δύο πρώτα (6)(7). Το τρίτο είναι αυτό που καμία επιχείρηση δεν έχει την πολυτέλεια να σπαταλήσει.

Sources

  1. Eurostat, news release on generative AI use by 16 to 24 year olds, 10 February 2026
  2. Eurostat, Use of artificial intelligence in enterprises, Statistics Explained, December 2025
  3. Cedefop and Eurofound, How Europe’s SMEs are navigating the digital transition (2024 data)
  4. SEPE and Deloitte, Gen AI: Opportunities and Prospects for the Greek Economy, survey of close to 300 companies, late 2023
  5. European Investment Bank, EIB Investment Survey 2025, press release
  6. European Commission, Greece’s 2026 Digital Decade Country Report, June 2026
  7. OpenAI, OpenAI for Greece partnership announcement, September 2025