Ενέργεια: Στο τραπέζι της Κομισιόν νέος φόρος στα υπερκέρδη – Ποιες χώρες τον ζητούν
- Η Κομισιόν εξετάζει τη σκοπιμότητα ενός πανευρωπαϊκού φόρου στα υπερκέρδη των ενεργειακών εταιρειών, σύμφωνα με το Bloomberg.
- Γερμανία, Πορτογαλία, Ισπανία, Αυστρία, Ιταλία και Πολωνία έχουν ζητήσει κοινή ευρωπαϊκή παρέμβαση για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης.
- Η πρόταση συναντά νομικές και πολιτικές δυσκολίες, ενώ τα προηγούμενα ευρωπαϊκά μέτρα δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα έσοδα.
Το ενδεχόμενο επιβολής πανευρωπαϊκού φόρου στα υπερκέρδη των ενεργειακών εταιρειών βρίσκεται ξανά στο τραπέζι των Βρυξελλών, καθώς οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αναζητούν πρόσθετους πόρους για να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης ενόψει του χειμώνα.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενημέρωσε τους υπουργούς Οικονομικών, κατά τη συνεδρίασή τους στο Λουξεμβούργο, ότι θα εξετάσει τις πιθανές επιπτώσεις ενός κοινού ευρωπαϊκού μηχανισμού φορολόγησης των απροσδόκητων κερδών.
Στόχος μιας τέτοιας παρέμβασης θα ήταν η άντληση πρόσθετων εσόδων για τη χρηματοδότηση μέτρων στήριξης των καταναλωτών και των επιχειρήσεων, που βρίσκονται αντιμέτωποι με το αυξημένο ενεργειακό κόστος.
Προς το παρόν, πάντως, δεν υπάρχει οριστική απόφαση για την επιβολή νέου φόρου, ούτε έχουν καθοριστεί οι συντελεστές ή οι επιχειρήσεις που θα μπορούσαν να υπαχθούν σε αυτόν.
Οι έξι χώρες που ζητούν ευρωπαϊκή παρέμβαση
Η συζήτηση ενισχύθηκε μετά την πρωτοβουλία έξι κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία τάχθηκαν υπέρ ενός κοινού μηχανισμού φορολόγησης των υπερκερδών.
Πρόκειται για τη Γερμανία, την Πορτογαλία, την Ισπανία, την Αυστρία, την Ιταλία και την Πολωνία, οι οποίες υποστηρίζουν ότι μέρος των έκτακτων κερδών που προκύπτουν από την ενεργειακή κρίση θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για την ανακούφιση των καταναλωτών.
Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών, Λαρς Κλίνγκμπαϊλ, ανέφερε ότι και η Γαλλία δεν εμφανίζεται αντίθετη στην προοπτική ενός τέτοιου μέτρου.
Ο ίδιος έχει ασκήσει πίεση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρουσιάσει συγκεκριμένες επιλογές, επισημαίνοντας ότι εταιρείες πετρελαίου και διυλιστήρια επωφελούνται από τις αναταράξεις στην αγορά, την ώρα που τα νοικοκυριά επιβαρύνονται από τις υψηλότερες τιμές.
Το προηγούμενο της ενεργειακής κρίσης του 2022
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει εφαρμόσει αντίστοιχες παρεμβάσεις κατά το παρελθόν.
Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, οι Βρυξέλλες υιοθέτησαν έκτακτα μέτρα για τον περιορισμό των επιπτώσεων της εκτόξευσης των τιμών ενέργειας.
Μεταξύ αυτών ήταν η επιβολή ανώτατου ορίου στα έσοδα παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας με σχετικά χαμηλό λειτουργικό κόστος, όπως οι εταιρείες αιολικής και ηλιακής ενέργειας.
Η παρέμβαση σχεδιάστηκε ώστε να περιορίσει τα υπερβολικά έσοδα που προέκυπταν από τις υψηλές τιμές στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Ωστόσο, τα αποτελέσματα ήταν χαμηλότερα από τις αρχικές προσδοκίες.
Σύμφωνα με το Bloomberg, οι εισπράξεις υπολείπονταν σημαντικά των 50 δισ. ευρώ που είχαν αρχικά εκτιμηθεί, ενώ η εφαρμογή των μέτρων οδήγησε και σε δικαστικές προσφυγές.
Οι επιφυλάξεις της Κομισιόν
Παρά την πίεση ορισμένων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, η επιβολή κοινού φόρου δεν αποτελεί εύκολη υπόθεση.
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος για το Κλίμα, Βόπκε Χούκστρα, αναγνώρισε ότι πρέπει να εξεταστούν οι διαθέσιμες επιλογές, υπογραμμίζοντας ωστόσο πως υπάρχουν σημαντικές επιπλοκές.
Ορισμένα κράτη-μέλη εμφανίζονται επιφυλακτικά απέναντι σε έναν πανευρωπαϊκό μηχανισμό, ενώ η προηγούμενη εμπειρία ανέδειξε νομικές και πρακτικές δυσκολίες.
Παράλληλα, η Κομισιόν έχει ήδη επισημάνει ότι οι εθνικές κυβερνήσεις μπορούν να λαμβάνουν δικά τους μέτρα φορολόγησης των έκτακτων κερδών.
Το ζήτημα επομένως δεν αφορά μόνο το εάν πρέπει να φορολογηθούν τα υπερκέρδη, αλλά και εάν η παρέμβαση θα πρέπει να εφαρμοστεί σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης ή ξεχωριστά από κάθε κράτος-μέλος.
Η ενεργειακή κρίση και ο πόλεμος στο Ιράν
Η νέα συζήτηση πραγματοποιείται σε ένα περιβάλλον έντονων πιέσεων στις διεθνείς ενεργειακές αγορές.
Ο πόλεμος στο Ιράν έχει διαταράξει τις ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσω των Στενών του Ορμούζ, μιας από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς μεταφοράς ενεργειακών προϊόντων παγκοσμίως.
Οι εξελίξεις αυτές έχουν οδηγήσει σε σημαντικές αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων, με ιδιαίτερη πίεση σε προϊόντα όπως το ντίζελ.
Η άνοδος του ενεργειακού κόστους επιβαρύνει τόσο τους καταναλωτές όσο και τις επιχειρήσεις, ενώ δημιουργεί πρόσθετες πληθωριστικές πιέσεις στις ευρωπαϊκές οικονομίες.
Την ίδια στιγμή, αρκετές κυβερνήσεις διαθέτουν περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια για νέες επιδοτήσεις και μέτρα ανακούφισης.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η φορολόγηση των απροσδόκητων κερδών ορισμένων ενεργειακών εταιρειών επανέρχεται ως πιθανή πηγή χρηματοδότησης.
Στο επίκεντρο της επόμενης Συνόδου Κορυφής
Το ενεργειακό κόστος αναμένεται να απασχολήσει και τους Ευρωπαίους ηγέτες στη Σύνοδο Κορυφής των Βρυξελλών την επόμενη εβδομάδα.
Βασικό ζητούμενο θα είναι η αναζήτηση τρόπων περιορισμού των επιπτώσεων της κρίσης σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, χωρίς να επιβαρυνθούν περαιτέρω οι εθνικοί προϋπολογισμοί.
Ωστόσο, οι δυνατότητες άμεσης παρέμβασης παραμένουν περιορισμένες, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η πιθανή επιβολή φόρου στα υπερκέρδη αποτελεί επομένως μία από τις επιλογές που βρίσκονται υπό εξέταση, χωρίς να έχει ακόμη διαμορφωθεί κοινή ευρωπαϊκή θέση για την εφαρμογή της.
Το επόμενο βήμα θα εξαρτηθεί από την αξιολόγηση της Κομισιόν και από το κατά πόσο οι κυβερνήσεις θα καταφέρουν να συμφωνήσουν σε ένα κοινό πλαίσιο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Ακίνητα: Η Τράπεζα Αξιών ανοίγει τον δρόμο για νέες αντικειμενικές τιμές
- Η ενεργειακή κρίση «καίει» τα νοικοκυριά – Εκτίναξη σε καύσιμα και ενοίκια
- ETCI 2.0 Η Ευρώπη δημιουργεί τα επόμενα δικά της unicorns
