Χρέος, ενέργεια, τεχνητή νοημοσύνη: Η δύσκολη ισορροπία της παγκόσμιας ανάπτυξης

• Το ΔΝΤ προβλέπει παγκόσμια ανάπτυξη 3,1% το 2026 και 3,4% το 2027.
• Ο παγκόσμιος πληθωρισμός αναμένεται στο 4,7% φέτος, πριν υποχωρήσει στο 4,1% το 2027.
• Η AI και οι παρεμβάσεις στην ενέργεια στηρίζουν την οικονομική δραστηριότητα, αλλά τα δημοσιονομικά περιθώρια για την αντιμετώπιση νέων κρίσεων στενεύουν.

Με ολοένα λιγότερα περιθώρια να απορροφήσει την επόμενη κρίση συνεχίζει την πορεία της η παγκόσμια οικονομία, σύμφωνα με τη νέα έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για τις παγκόσμιες οικονομικές προοπτικές.

Από την πανδημία και τους πολέμους στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή έως τις ενεργειακές ανατιμήσεις και τις ανατροπές στο διεθνές εμπόριο, οι διαδοχικές κρίσεις έχουν επιβαρύνει τους κρατικούς προϋπολογισμούς. Το υψηλό δημόσιο χρέος, σε συνδυασμό με την άνοδο του κόστους δανεισμού, περιορίζει τη δυνατότητα νέων παρεμβάσεων.

Το Ταμείο ζητεί αποκατάσταση του δημοσιονομικού χώρου, ώστε οι κυβερνήσεις να μπορούν να ανταποκριθούν σε μελλοντικές πιέσεις, αντί να στηρίζονται διαρκώς σε έκτακτα μέτρα.

Ανάπτυξη 3,1%, με επίμονο πληθωρισμό

Παρά τις δυσκολίες, το ΔΝΤ προβλέπει ότι το παγκόσμιο ΑΕΠ θα αυξηθεί κατά 3,1% το 2026 και κατά 3,4% το 2027. Η φετινή πρόβλεψη είναι ελαφρώς υψηλότερη από το 3% που εκτιμούσε τον Ιούλιο, με τις επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη να αντισταθμίζουν μέρος της ενεργειακής επιβάρυνσης.

Ο παγκόσμιος πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί στο 4,7% φέτος, κυρίως λόγω των υψηλότερων τιμών των εμπορευμάτων, και να υποχωρήσει στο 4,1% το 2027.

Οι αριθμοί αυτοί, ωστόσο, συγκαλύπτουν σημαντικές αποκλίσεις. Η ανθεκτικότητα κάθε οικονομίας εξαρτάται από την έκθεσή της στον πόλεμο, το ενεργειακό της μείγμα και τη συμμετοχή της στην επενδυτική ανάπτυξη της AI.

Λιγότερα ενεργειακά αποθέματα, μικρότερη δυνατότητα στήριξης

Η ανακατεύθυνση των προμηθειών πετρελαίου μακριά από τα Στενά του Ορμούζ και η αξιοποίηση στρατηγικών αποθεμάτων περιόρισαν τις επιπτώσεις του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.

Όμως, τα ενεργειακά αποθέματα μειώνονται, αφήνοντας μικρότερα περιθώρια αντιμετώπισης μιας νέας διαταραχής στην προσφορά. Παράλληλα, τα υψηλά χρέη και ελλείμματα δυσκολεύουν την προστασία των καταναλωτών από ενδεχόμενο νέο κύμα ανατιμήσεων.

Η προειδοποίηση του Ταμείου είναι ότι, χωρίς ενίσχυση της παραγωγικής ικανότητας και αναπλήρωση των αποθεμάτων ασφαλείας, η παγκόσμια οικονομία θα μπορούσε σύντομα να δοκιμάσει τα όρια της ανθεκτικότητάς της.

Η AI στηρίζει την ανάπτυξη, αλλά όχι παντού

Η ισχυρή επενδυτική δραστηριότητα στην τεχνητή νοημοσύνη παραμένει βασικό στήριγμα της παγκόσμιας οικονομίας. Τα οφέλη, όμως, κατανέμονται άνισα, ανάλογα με την τεχνολογική ετοιμότητα και τη θέση κάθε χώρας στις σχετικές αλυσίδες παραγωγής.

Το ΔΝΤ εκτιμά ότι οι κίνδυνοι εξακολουθούν να γέρνουν προς την πλευρά της επιδείνωσης. Οι μεσοπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης παραμένουν υποτονικές σε σύγκριση με τα ιστορικά δεδομένα, ενώ οι διαφορετικές δυνατότητες αξιοποίησης της AI και διασφάλισης επαρκούς ενέργειας εντείνουν τις αποκλίσεις μεταξύ των οικονομιών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ελλάδα και Κύπρος χτίζουν ένα δυναμικό επιχειρηματικό οικοσύστημα:
• Το «καμπανάκι» του ΔΝΤ για την ελληνική οικονομία
• Ενεργειακή εκεχειρία υπό… βομβαρδισμό: Τα νέα πλήγματα στην Ουκρανία δοκιμάζουν τις εξαγγελίες Τραμπ