ΔΝΤ: Η «διπλή φωτιά» από AI και ενέργεια απειλεί την παγκόσμια οικονομία
Η παγκόσμια οικονομία δέχεται ταυτόχρονα δύο αντίθετες ωθήσεις: η τεχνητή νοημοσύνη προσελκύει τεράστιες επενδύσεις, ενώ το ενεργειακό σοκ ανεβάζει το κόστος για επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Και οι δύο εξελίξεις μπορούν να τροφοδοτήσουν τον πληθωρισμό, την ώρα που το υψηλό χρέος κάνει ακριβότερη την αντίδραση των κυβερνήσεων.
Αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμα της γενικής διευθύντριας του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, σε ομιλία της την Τετάρτη στη Σιγκαπούρη, ενόψει της ετήσιας συνόδου του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας στην Μπανγκόκ. Η ίδια κάλεσε τις κυβερνήσεις να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα των οικονομιών τους προτού οι πιέσεις γίνουν δυσκολότερες στη διαχείριση.
Η ανάπτυξη της AI δεν μοιράζεται εξίσου
Οι επενδύσεις σε κέντρα δεδομένων, chips και άλλες υποδομές δίνουν ώθηση στις οικονομίες που βρίσκονται στην αλυσίδα παραγωγής της AI. Η άνθηση αυτή έχει στηρίξει τις εξαγωγές τεχνολογικού εξοπλισμού στην Ασία, όμως, σύμφωνα με τη Γκεοργκίεβα, παρακάμπτει μεγάλο μέρος του υπόλοιπου κόσμου.
Παράλληλα, η κατασκευή και λειτουργία των νέων υποδομών απαιτεί σημαντικές ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας. Έτσι, η ίδια επενδυτική δραστηριότητα που υπόσχεται υψηλότερη παραγωγικότητα προσθέτει βραχυπρόθεσμα πίεση στη ζήτηση και στις τιμές. Η επικεφαλής του ΔΝΤ επισήμανε ακόμη ότι οι υψηλές αποτιμήσεις των εταιρειών AI αυξάνουν τη σημασία των μελλοντικών αποτελεσμάτων τους: μια απογοήτευση στις προσδοκίες θα μπορούσε να μεταφερθεί ευρύτερα στις αγορές.
Η ενέργεια κρατά ζωντανό τον πληθωριστικό κίνδυνο
Το ενεργειακό σοκ παραμένει, κατά τη Γκεοργκίεβα, μεγάλο αλλά μέχρι στιγμής περιορισμένο. Η διαταραχή στις προμήθειες από τη Μέση Ανατολή και οι συνέπειες του πολέμου στην Ουκρανία εξακολουθούν, ωστόσο, να επιβαρύνουν τις προοπτικές. Η ίδια προειδοποίησε ότι οι υψηλές τιμές μπορεί να διατηρηθούν και το 2027, ακόμη και αν η σύγκρουση στον Κόλπο τερματιστεί σύντομα.
Η προσέγγιση του χειμώνα στο βόρειο ημισφαίριο και η προσπάθεια αναπλήρωσης των ενεργειακών αποθεμάτων ενδέχεται να εντείνουν την πίεση. Στο κόστος της ενέργειας προστίθενται, όπως ανέφερε, οι δασμοί, οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες και η επενδυτική έκρηξη στην AI, δημιουργώντας πολλαπλές πιθανές πηγές πληθωρισμού.
Το χρέος γίνεται ακριβότερο
Η άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων αλλάζει τους υπολογισμούς των υπουργείων Οικονομικών. Για χρόνια, τα χαμηλά επιτόκια διευκόλυναν τη διαχείριση του χρέους. Πλέον, η εξυπηρέτησή του απορροφά περισσότερους δημόσιους πόρους και η οικονομική ανάπτυξη από μόνη της δεν αρκεί, σύμφωνα με τη Γκεοργκίεβα, για να λύσει τα δημοσιονομικά προβλήματα.
Η επικεφαλής του ΔΝΤ στάθηκε ιδιαίτερα στις προηγμένες οικονομίες, τις οποίες χαρακτήρισε ως τις χώρες με τις μεγαλύτερες ευθύνες στο ζήτημα του δημόσιου χρέους. Ζήτησε αξιόπιστα μεσοπρόθεσμα σχέδια δημοσιονομικής προσαρμογής, αναγνωρίζοντας ότι οι κυβερνήσεις με μεγάλα ελλείμματα θα χρειαστεί να λάβουν δύσκολες πολιτικές αποφάσεις. Τάχθηκε επίσης υπέρ μιας προσεκτικά αυστηρής νομισματικής στάσης όπου οι πληθωριστικές πιέσεις επιμένουν.
Το συνολικό παγκόσμιο χρέος ξεπέρασε τα 365 τρισ. δολάρια στο πρώτο εξάμηνο του 2026, σύμφωνα με το Institute of International Finance. Το μέγεθος αυτό περιλαμβάνει χρέος κυβερνήσεων, επιχειρήσεων και νοικοκυριών· δεν αφορά μόνο το δημόσιο χρέος στο οποίο εστίασε η προειδοποίηση του ΔΝΤ.
Για τη Γκεοργκίεβα, η απάντηση συνδυάζει δημοσιονομική αντοχή, ενεργειακή ασφάλεια και μεταρρυθμίσεις που θα επιτρέψουν σε περισσότερες χώρες και εργαζομένους να συμμετάσχουν στα οφέλη της AI.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- ΕΚΤ: Πώς η ακριβή ενέργεια μπορεί να περιορίσει τις νέες αυξήσεις επιτοκίων
- ΜμΕ: Πώς θα φτάσουν στην αγορά δάνεια 5 δισ. ευρώ μετά το Ταμείο Ανάκαμψης
- Η επίσκεψη Ρούμπιο και οι επιλογές της Αθήνας
- Ελλάδα και Κύπρος: Μια επιχειρηματική συμμαχία με ευρωπαϊκό αποτύπωμα
