«Σπίτι μου 3»: Οι δικαιούχοι θα έχουν περισσότερο χρόνο για να βρουν και να αγοράσουν κατοικία

Περισσότερο χρόνο για να εντοπίσουν την κατάλληλη κατοικία και να ολοκληρώσουν την αγορά της θα έχουν οι δικαιούχοι του «Σπίτι μου 3», σύμφωνα με όσα ανέφερε η διευθύνουσα σύμβουλος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, Ισμήνη Παπακυρίλλου, στην Prodexpo 2026. Η αλλαγή αποτελεί βασικό στοιχείο του σχεδιασμού του νέου προγράμματος, καθώς η μεγάλη ζήτηση συνοδεύεται από μια σημαντική «ουρά» ενδιαφερομένων από το «Σπίτι μου 2», η οποία αναμένεται να καλυφθεί εν μέρει, όπως σημείωσαν στελέχη της αγοράς στο Fortune Greece κατά τη διάρκεια του συνεδρίου.

Το μεγαλύτερο χρονικό περιθώριο αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια αγορά όπου η εξεύρεση κατοικίας σκοντάφτει και στην περιορισμένη προσφορά. Στο ίδιο πάνελ με την Ι. Παπακυρίλλου, οι εκπρόσωποι της Intrum και της doValue περιέγραψαν τις καθυστερήσεις που κρατούν ακίνητα εκτός αγοράς, κυρίως λόγω πολεοδομικών εκκρεμοτήτων και αυθαιρεσιών.

Σύμφωνα με όσα ανέφεραν, η προετοιμασία των ακινήτων αυτών για πώληση απαιτεί περίπου δύο χρόνια ή και περισσότερο. Όταν, όμως, είναι έτοιμα, ο αγοραστής μπορεί να βρεθεί σε λιγότερο από τρεις μήνες. Οι καθυστερήσεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα αν συνυπολογιστεί το μέγεθος του αποθέματος που θα μπορούσε να ενισχύσει την προσφορά. Όπως ειπώθηκε, περίπου 15.000 ακίνητα βρίσκονται υπό τη διαχείριση servicers ή στην ιδιοκτησία τραπεζών, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι όλα κατοικίες ή άμεσα διαθέσιμα προς πώληση.

Οι αλλαγές στο νέο πρόγραμμα

Το μεγαλύτερο χρονικό περιθώριο για την ολοκλήρωση της αγοράς είναι η σημαντικότερη διαφοροποίηση που σχεδιάζεται για το «Σπίτι μου 3», σύμφωνα με την Ι. Παπακυρίλλου, χωρίς να προσδιορίζεται ακόμη η νέα προθεσμία. Η αλλαγή απαντά στην ανάγκη να έχουν οι δικαιούχοι περισσότερο χρόνο για να βρουν ακίνητο που ανταποκρίνεται στις ανάγκες τους και στους όρους του προγράμματος.

Παράλληλα, στον σχεδιασμό προβλέπεται διεύρυνση των κριτηρίων συμμετοχής. Το ανώτατο ηλικιακό όριο αυξάνεται στα 55 έτη, η μέγιστη αξία της επιλέξιμης κατοικίας στις 300.000 ευρώ και το ανώτατο ποσό του στεγαστικού δανείου στις 230.000 ευρώ. Ο συνολικός προϋπολογισμός διαμορφώνεται σε 2 δισ. ευρώ, με χρηματοδότηση από δημόσιους πόρους και τις συνεργαζόμενες τράπεζες.

Όπως ανέφερε η επικεφαλής της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, θα διατηρηθεί το ιδιαίτερα ευνοϊκό καθεστώς για τις πολύτεκνες οικογένειες και τις ακριτικές περιοχές, ενώ δεν προβλέπονται ουσιαστικές αλλαγές στα κριτήρια παλαιότητας των επιλέξιμων ακινήτων.

Η ίδια παρουσίασε και την εικόνα των αγορών που πραγματοποιήθηκαν μέσω του προηγούμενου προγράμματος. Περίπου το 40% έγινε στην Αττική, όπου οι κατοικίες που αποκτήθηκαν ήταν κατά κανόνα μικρότερες και παλαιότερες. Αναγνώρισε ότι το πρόγραμμα δημιούργησε πρόσθετη ζήτηση, εκτίμησε ωστόσο ότι δεν επηρέασε καθοριστικά τη συνολική πορεία της αγοράς ακινήτων.

Το απόθεμα που παραμένει εκτός αγοράς

Στην πλευρά της προσφοράς, η αναπληρώτρια διευθύνουσα σύμβουλος της Intrum Hellas και διευθύνουσα σύμβουλος της Intrum REO Solutions, Αλεξάνδρα Φατσέα, παρουσίασε την εικόνα των ακινήτων που βρίσκονται υπό τη διαχείριση servicers ή στην ιδιοκτησία τραπεζών. Σύμφωνα με την εκτίμησή της, το συνολικό απόθεμα ανέρχεται σε περίπου 15.000 ακίνητα, τα οποία μπορούν να συμβάλουν στην αύξηση της προσφοράς, χωρίς να αρκούν από μόνα τους για την επίλυση του στεγαστικού προβλήματος.

Στους servicers αντιστοιχούν περίπου 8.000 οικονομικές ενότητες, από τις οποίες οι 6.400 είναι οικιστικά ακίνητα. Ως οικονομική ενότητα υπολογίζεται, για παράδειγμα, ένα διαμέρισμα μαζί με την αποθήκη και τη θέση στάθμευσης που το συνοδεύουν, ώστε να αποτυπώνεται ως ένα σύνολο.

Η διάθεση αυτού του αποθέματος, όμως, προϋποθέτει την ολοκλήρωση διαδικασιών που εξακολουθούν να απαιτούν σημαντικό χρόνο. Όπως εξήγησε η κ. Φατσέα, από τον πλειστηριασμό μέχρι να καταστεί ένα ακίνητο έτοιμο προς πώληση μεσολαβούν περίπου δύο χρόνια, κυρίως λόγω πολεοδομικών εκκρεμοτήτων και αυθαιρεσιών. Η ίδια αναγνώρισε ότι έχουν γίνει σημαντικά βήματα στο θεσμικό πλαίσιο, επισήμανε ωστόσο ότι χρειάζεται περαιτέρω επιτάχυνση των διαδικασιών για την αξιοποίηση των ακινήτων.

Τα πολεοδομικά εμπόδια και οι εναλλακτικές χρήσεις

Την έκταση των πολεοδομικών προβλημάτων ανέδειξε η Chief Real Estate Services Officer της doValue Greece Real Estate Services, Λίλα Πατεράκη, εκτιμώντας ότι ποσοστό 15%–30% των ακινήτων που διαχειρίζονται οι servicers αντιμετωπίζει σοβαρά ζητήματα που συνδέονται με την κατηγορία 5 των αυθαιρέτων.

Οι εκκρεμότητες αυτές επιβαρύνουν τον χρόνο προετοιμασίας των ακινήτων για πώληση. Σύμφωνα με την ίδια, σε άλλες χώρες η διαδικασία απαιτεί έξι έως δώδεκα μήνες, ενώ στην Ελλάδα ξεπερνά τα δύο χρόνια. Όταν, αντίθετα, το ακίνητο είναι έτοιμο να διατεθεί, ο χρόνος εύρεσης αγοραστή μπορεί να είναι μικρότερος των τριών μηνών. «Η καθυστέρηση δεν είναι να βρεθεί ο αγοραστής, αλλά να βγει στην αγορά ένα ακίνητο», τόνισε.

Παράλληλα, η Λ. Πατεράκη αναφέρθηκε στις δυνατότητες αξιοποίησης του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος μέσα από διαφορετικές χρήσεις. Μεταξύ των επιλογών που παρουσίασε ήταν οι φοιτητικές εστίες, οι κατοικίες προς μακροχρόνια εκμίσθωση και οι δομές φιλοξενίας ηλικιωμένων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

• Θεόδωρος Κρίγγου: «Η αξία των δεδομένων είναι στη γνώση που παράγουν»
• ETCI 2.0: Η Ευρώπη δημιουργεί τα επόμενα δικά της unicorns
• Φιλόκυπρος Ρουσουνίδης: Το νέο στοίχημα της Κύπρου για επενδύσεις, καινοτομία και εξωστρέφεια