«Δαίδαλος»: Ο νέος ελληνικός υπερυπολογιστής στους ισχυρότερους της Ευρώπης – Πώς λειτουργεί

Σε μια νέα ψηφιακή εποχή εισέρχεται η Ελλάδα με την απόκτηση του «Δαίδαλου», του νέου εθνικού υπερυπολογιστή που τοποθετεί τη χώρα στην ελίτ των ευρωπαϊκών και διεθνών υπολογιστικών υποδομών.

Ο υπερυπολογιστής σχεδιάστηκε για να εκτελεί τεράστιο όγκο πολύπλοκων υπολογισμών σε ελάχιστο χρόνο, προσφέροντας στην εγχώρια επιστημονική και ερευνητική κοινότητα δυνατότητες που μέχρι σήμερα αναζητούσε αποκλειστικά σε κέντρα του εξωτερικού.

Τεχνικά Χαρακτηριστικά και Αρχιτεκτονική

• Υπολογιστική Ισχύς: Αγγίζει τα 85,69 petaflops (εκατομμύρια δισεκατομμύρια πράξεις κινητής υποδιαστολής ανά δευτερόλεπτο).

• Κατασκευαστής & Τεχνολογία: Κατασκευάστηκε από την Hewlett Packard Enterprise (HPE) και βασίζεται στην προηγμένη αρχιτεκτονική NVIDIA GH200 Grace Hopper Superchip, η οποία είναι ειδικά βελτιστοποιημένη για εφαρμογές Υψηλών Επιδόσεων (HPC) και την εκπαίδευση μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης (AI).

• Πράσινη Ψύξη: Διαθέτει σύστημα άμεσης υγρής ψύξης (Direct Liquid Cooling), εξασφαλίζοντας μέγιστη ενεργειακή αποδοτικότητα, χαμηλότερο αποτύπωμα άνθρακα και σταθερή λειτουργία υπό πλήρες φορτίο.

Πώς λειτουργεί το σύστημα

Ο «Δαίδαλος» δεν αποτελεί μία μεμονωμένη μονάδα, αλλά ένα διασυνδεδεμένο σύμπλεγμα χιλιάδων υπολογιστικών πυρήνων που λειτουργούν ταυτόχρονα.

Όταν του ανατίθεται ένα σύνθετο πρόβλημα, το σύστημα το τεμαχίζει σε χιλιάδες παράλληλες διεργασίες. Με αυτόν τον τρόπο, υπολογιστικές εργασίες που σε συμβατικά συστήματα θα απαιτούσαν εβδομάδες ή μήνες, ολοκληρώνονται πλέον μέσα σε λίγα λεπτά ή ώρες.

Πού θα αξιοποιηθεί

Η υπολογιστική ισχύς του «Δαίδαλου» θα διατεθεί σε πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, νεοφυείς επιχειρήσεις (startups) και δημόσιους φορείς, καλύπτοντας κρίσιμους τομείς όπως:

• Τεχνητή Νοημοσύνη (AI): Εκπαίδευση μεγάλων γλωσσικών και προγνωστικών μοντέλων.

• Ιατρική Έρευνα: Ανακάλυψη νέων φαρμάκων και ανάλυση γενετικών δεδομένων.

• Πολιτική Προστασία & Κλίμα: Προσομοιώσεις ακραίων καιρικών φαινομένων και κλιματική μοντελοποίηση.

• Εθνική Άμυνα & Big Data: Επεξεργασία τεράστιου όγκου δεδομένων σε πραγματικό χρόνο.

Κυριάκος Μητσοτάκης: «Το επόμενο βήμα είναι να θέσουμε την τεράστια υπολογιστική ισχύ του «ΔΑΙΔΑΛΟΥ» στη διάθεση των Ελλήνων ερευνητών και των επιχειρήσεων»

Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, υπογράμμισε: «Το ταξίδι της Ελλάδος στην τεχνολογία, από την καθυστέρηση στην πρωτοπορία, ειδικά στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης, πράγματι ήταν και παραμένει εξαιρετικά συναρπαστικό. Θέλω να ευχαριστήσω όσες και όσους εργάστηκαν για να γίνει αυτό το έργο πράξη. Βλέπω στα βλέμματα πολλών μεγάλη συγκίνηση, γιατί ξέρω πόσο πολύ δουλέψατε για να μπορέσουμε να φτάσουμε σήμερα να έχουμε, ως χώρα, έναν από τους πιο ισχυρούς υπερυπολογιστές, αλλά ταυτόχρονα να τον έχουμε τοποθετήσει και σε ένα κτήριο το οποίο έχει τόσο μεγάλη ιστορική και πολιτιστική σημασία. Εδώ κάνουμε τη «γέφυρα» από τη Δεύτερη Βιομηχανική Επανάσταση, από τις αρχές του 20ου αιώνα, όταν στον χώρο αυτόν παράγαμε ηλεκτρική ενέργεια, στο να έχουμε εγκαταστήσει έναν υπερυπολογιστή με εξαιρετικές δυνατότητες. Τώρα πάμε στο επόμενο βήμα: να θέσουμε αυτή τη φοβερή υπολογιστική δύναμη στη διάθεση των Ελλήνων ερευνητών, της ελληνικής επιχειρηματικής κοινότητας, των startups, αλλά και των μεγαλύτερων επιχειρήσεων. Καλορίζικος ο «Δαίδαλος»».

Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου, δήλωσε: «Αυτός ο χώρος έχει κάτι πραγματικά ξεχωριστό. Μάς ταξιδεύει από τη 2η στην 4η Βιομηχανική Επανάσταση. Εκεί όπου κάποτε παραγόταν ηλεκτρισμός, σήμερα μετατρέπουμε την ενέργεια, τα δεδομένα και το ανθρώπινο ταλέντο σε Τεχνητή Νοημοσύνη. Με τον «ΔΑΙΔΑΛΟ», η Ελλάδα γίνεται η 14η χώρα παγκοσμίως που αποκτά μια τέτοια υποδομή. Κι αυτό είναι ένα τεράστιο βήμα. Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» τίθεται σήμερα σε λειτουργία και, αφού ολοκληρωθούν οι απαραίτητες δοκιμές και τεχνικές ρυθμίσεις, τον Δεκέμβριο θα ξεκινήσει η παροχή των υπηρεσιών του. Θέλουμε η χώρα μας να παράγει Τεχνητή Νοημοσύνη, να διαθέτει τις δικές της υποδομές και να αξιοποιεί τα δεδομένα της εδώ, στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. Να δώσουμε στα πανεπιστήμια, στους ερευνητές και στις νεοφυείς επιχειρήσεις, τα εργαλεία για να δημιουργούν, να καινοτομούν και να κρατούν το ταλέντο στη χώρα. Με τον «ΔΑΙΔΑΛΟ», τον νέο υπερυπολογιστή που έρχεται στην Κοζάνη και τις δυνατότητες των AI Factories, χτίζουμε τις υποδομές που μπορούν να κάνουν την Ελλάδα πρωταγωνίστρια στην ευρύτερη περιοχή. Θέλω να ευχαριστήσω όλους τους ανθρώπους που εργάστηκαν για να γίνει αυτό το σπουδαίο έργο πραγματικότητα. Γιατί σήμερα, από το ιστορικό Λαύριο, κάνουμε ένα μεγάλο βήμα προς το αύριο».

Ο Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής της Γενικής Διεύθυνσης Επικοινωνιακών Δικτύων, Περιεχομένου και Τεχνολογιών (DG CONNECT) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Θωμάς Σκορδάς, τόνισε: «Είναι ιδιαίτερη τιμή να βρίσκομαι σήμερα στο Λαύριο για τα εγκαίνια του υπερυπολογιστή «ΔΑΙΔΑΛΟΣ». Σε μια εποχή όπου η τεχνολογική κυριαρχία και η ανταγωνιστικότητα είναι καθοριστικές, η Ευρώπη επενδύει στρατηγικά στην προηγμένη υπολογιστική. Με στήριξη 36 εκατ. ευρώ, ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» ενισχύει τη θέση της Ελλάδας στο επίκεντρο του ψηφιακού μέλλοντος. Η χώρα συγκαταλέγεται στις πρώτες επτά ευρωπαϊκές χώρες που φιλοξενούν AI Factory, τοποθετώντας την στον παγκόσμιο χάρτη των υπερυπολογιστών. Ως υπολογιστική υποδομή του AI Factory ΦΑΡΟΣ, θα μετατρέψει την έρευνα σε απτό κοινωνικό και οικονομικό αντίκτυπο, προσφέροντας υπολογιστική ισχύ παγκόσμιας κλάσης στο ελληνικό ταλέντο. Μαζί διασφαλίζουμε ότι η Ελλάδα και η Ευρώπη διαμορφώνουν το μέλλον». 

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συνομίλησε με τον δημοσιογράφο τεχνολογικών θεμάτων Τίμο Κουρεμένο, ο οποίος είχε την παρουσίαση και τον συντονισμό της εκδήλωσης. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στην πορεία του ψηφιακού μετασχηματισμού της χώρας από το 2019 έως σήμερα, στη σημασία της τεχνολογικής κυριαρχίας και στις δυνατότητες που δημιουργεί η Τεχνητή Νοημοσύνη για την Ελλάδα. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις προοπτικές για τους νέους ερευνητές και τις ελληνικές νεοφυείς επιχειρήσεις, στην αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης από το Δημόσιο και στην καθημερινότητα των πολιτών, καθώς και στον μακροπρόθεσμο αντίκτυπο που μπορεί να έχει ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» στην ανάπτυξη της χώρας.

Χαιρετισμό απηύθυνε ο Πρύτανης του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Καθηγητής Ιωάννης Χατζηγεωργίου. Τον ρόλο του «ΔΑΙΔΑΛΟΥ» ως εθνικής υποδομής Υπολογιστικής Υψηλών Επιδόσεων ανέδειξε ο Πρόεδρος της ΕΔΥΤΕ Α.Ε. – GRNET, Καθηγητής Στέφανος Κόλλιας, ενώ ο Εθνικός Εκπρόσωπος της Ελλάδας στην Κοινή Επιχείρηση EuroHPC, Καθηγητής Νεκτάριος Κοζύρης, παρουσίασε τη θέση του στο ευρωπαϊκό οικοσύστημα υπερυπολογιστών. Στις δυνατότητες αξιοποίησης της υπολογιστικής ισχύος για την έρευνα και την καινοτομία εστίασε η Διευθύνουσα Σύμβουλος του PHAROS AI Factory, Αφροδίτη Σεβαστή, ενώ την ευρωπαϊκή διάσταση του έργου παρουσίασε ο Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής της DG CONNECT της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Θωμάς Σκορδάς.

Επισημαίνεται ότι ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» υλοποιήθηκε από το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ Α.Ε. – GRNET), φορέα του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU και της Κοινής Επιχείρησης EuroHPC.