Καύσιμα: Γιατί η αποκλιμάκωση στις τιμές μπορεί να αργήσει έως το 2027

Η πίεση στο κόστος μετακίνησης και θέρμανσης αποκτά μεγαλύτερη διάρκεια από εκείνη των έκτακτων μέτρων στήριξης. Ενώ οι επιδοτήσεις στα καύσιμα πλησιάζουν στη λήξη τους, η διεθνής αγορά ντίζελ εξακολουθεί να αντιμετωπίζει περιορισμένη προσφορά και χαμηλά αποθέματα.

Για την ελληνική αγορά, η άμεση εικόνα είναι διαφορετική ανά καύσιμο. Οι εκτιμήσεις για την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου προβλέπουν άνοδο στις χονδρικές τιμές του ντίζελ κίνησης και του πετρελαίου θέρμανσης, με τη βενζίνη να ακολουθεί πτωτική κατεύθυνση.

Η απόκλιση εξηγείται από τις συνθήκες προσφοράς και ζήτησης κάθε προϊόντος. Η τιμή του αργού αποτελεί βασικό παράγοντα, αλλά δεν αρκεί για να εξηγήσει πόσο κοστίζει τελικά κάθε καύσιμο.

Πού βρίσκονται οι τιμές στην Ελλάδα

Στα διαθέσιμα στοιχεία της 21ης Οκτωβρίου, οι μέσες πανελλαδικές τιμές διαμορφώνονταν ως εξής:

• Αμόλυβδη 95 οκτανίων: 2,176 ευρώ ανά λίτρο.
• Ντίζελ κίνησης: 2,125 ευρώ ανά λίτρο.
• Πετρέλαιο θέρμανσης: 1,560 ευρώ ανά λίτρο.

Πρόκειται για μέσους όρους, με διαφοροποιήσεις ανά περιοχή, πρατήριο και, στην περίπτωση του πετρελαίου θέρμανσης, ποσότητα παραγγελίας.

Οι αναμενόμενες μεταβολές στη χονδρική δεν συνεπάγονται αντίστοιχη άμεση αλλαγή στη λιανική. Ο χρόνος προμήθειας των καυσίμων και η τιμολογιακή πολιτική κάθε επιχείρησης επηρεάζουν το πότε και σε ποιο βαθμό εμφανίζονται οι αυξομειώσεις στον καταναλωτή.

Καύσιμα: Γιατί ο IEA βλέπει στενότητα έως το 2027

Η έκθεση Οκτωβρίου του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας περιγράφει μια αγορά που μπαίνει στον χειμώνα με περιορισμένα αποθέματα ασφαλείας.

Οι διαταραχές στις εξαγωγές της Μέσης Ανατολής, η μειωμένη παραγωγή στη Ρωσία και οι περιορισμοί στην ασιατική διύλιση έχουν επιβαρύνει τη διαθεσιμότητα ντίζελ και συναφών προϊόντων, όπως το πετρέλαιο θέρμανσης.

Σύμφωνα με τον IEA, η παγκόσμια παραγωγή αυτής της κατηγορίας καυσίμων μειώθηκε κατά 1,7 εκατ. βαρέλια ημερησίως το τρίτο τρίμηνο του 2026, σε σύγκριση με έναν χρόνο νωρίτερα.

Τον Σεπτέμβριο, οι διεθνείς χονδρικές τιμές του ντίζελ έφθασαν περίπου στα 220 δολάρια το βαρέλι στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ. Παρότι ακολούθησε υποχώρηση, οι τιμές αναφοράς παρέμεναν σχεδόν διπλάσιες τόσο από την τιμή του αργού όσο και από τα προ κρίσης επίπεδα, κατά την έκθεση.

Η αναμενόμενη ενίσχυση της παραγωγής των διυλιστηρίων μπορεί να επιτρέψει την αύξηση των αποθεμάτων στις αρχές του 2027. Δεν εκτιμάται, όμως, ότι θα καλύψει γρήγορα τις απώλειες του 2026.

Ο Οργανισμός τοποθετεί την ουσιαστική αναπλήρωση των χαμένων αποθεμάτων, πέρα από τις συνήθεις εποχικές μεταβολές, όχι πριν από το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Πρόκειται για πρόβλεψη παρατεταμένης στενότητας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι τιμές θα αυξάνονται συνεχώς μέχρι τότε.

Γιατί ντίζελ και βενζίνη ακολουθούν διαφορετική πορεία

Η διαφορά αποτυπώνεται και στα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για το κόστος και τα περιθώρια διύλισης.

Η συνεισφορά τους στην τιμή του ντίζελ αυξήθηκε από 10 λεπτά ανά λίτρο τον Φεβρουάριο σε 26 λεπτά τον Μάρτιο του 2026. Κατά τις τρεις πρώτες εβδομάδες του Ιουλίου, έφθασε στα 35 λεπτά για το ντίζελ, έναντι 23 λεπτών για τη βενζίνη.

Αυτό εξηγεί γιατί μια μεταβολή στην τιμή του αργού δεν μεταφέρεται με τον ίδιο τρόπο σε όλα τα καύσιμα: σημασία έχει και πόσο διαθέσιμο είναι το συγκεκριμένο διυλισμένο προϊόν.

Ενδεικτική της διεθνούς πίεσης είναι η λειτουργία των αμερικανικών διυλιστηρίων. Σύμφωνα με την EIA, ο μέσος βαθμός αξιοποίησής τους ξεπέρασε το 95% μεταξύ Μαΐου και Σεπτεμβρίου, στην υψηλότερη επίδοση για τη συγκεκριμένη περίοδο από το 1998. Η ισχυρή ζήτηση για εξαγωγές ντίζελ αποτέλεσε βασικό παράγοντα αυτής της αύξησης.

Τι ισχύει για τις επιδοτήσεις έως τις 31 Οκτωβρίου

Το τρέχον πλαίσιο στήριξης περιλαμβάνει διαφορετικές ενισχύσεις ανά καύσιμο:

• Στο ντίζελ κίνησης, η κρατική επιδότηση ανέρχεται σε 15 λεπτά ανά λίτρο. Με την έκπτωση των διυλιστηρίων, η συνολική μείωση φθάνει τα 20 λεπτά.
• Στην αμόλυβδη 95 οκτανίων, η επιδότηση διαμορφώνεται στα 10 λεπτά ανά λίτρο.
• Στο πετρέλαιο θέρμανσης, η κρατική ενίσχυση των 20 λεπτών συνδυάζεται με ισόποση έκπτωση των διυλιστηρίων, περιορίζοντας συνολικά την τιμή κατά 40 λεπτά ανά λίτρο.

Το δημοσιονομικό κόστος των επιδοτήσεων για το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου ανέρχεται σε 46 εκατ. ευρώ. Μαζί με τα επιπλέον 52 εκατ. ευρώ για το επίδομα θέρμανσης, η πρόσθετη παρέμβαση φθάνει τα 98 εκατ. ευρώ.

Οι δύο ενισχύσεις έχουν διαφορετική διάρκεια: η επιδότηση στην τιμή των καυσίμων προβλέπεται έως το τέλος Οκτωβρίου, ενώ το αυξημένο επίδομα καλύπτει τη χειμερινή περίοδο.

Το επίδομα θέρμανσης και τα όρια για νέα μέτρα

Το επίδομα θέρμανσης αυξάνεται κατά 30%, με το ανώτατο ποσό να φθάνει τα 1.560 ευρώ. Ο εκτιμώμενος προϋπολογισμός διαμορφώνεται στα 225 εκατ. ευρώ, από 173 εκατ. ευρώ την προηγούμενη περίοδο, και η πλατφόρμα αιτήσεων αναμένεται να ανοίξει έως τις 10 Νοεμβρίου.

Για την περαιτέρω στήριξη, πάντως, το οικονομικό περιβάλλον είναι πιο περιοριστικό. Μιλώντας στις 22 Οκτωβρίου στο 8ο Renewable & Storage Forum, ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, επισήμανε ότι δεν υπάρχει το δημοσιονομικό περιθώριο για επανάληψη των καθολικών επιδοτήσεων του παρελθόντος.

Η ενεργειακή κρίση συμπίπτει με πιέσεις στις αγορές ομολόγων, δυσκολεύοντας τη χρηματοδότηση εκτεταμένων παρεμβάσεων. Η κυβερνητική κατεύθυνση, όπως την περιέγραψε, δίνει έμφαση στη στοχευμένη στήριξη.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Power of Innovation Summit 2026: Το «εγχειρίδιο» για να περάσει η τεχνολογία στο πεδίο της πράξης
• Θανάσης Σοφιανός στο Drive Your Legacy #TheAllies: «Εμπιστεύομαι τα δεδομένα, αλλά στο τέλος αποφασίζει το ένστικτο»
• Pizza Fan: Πώς οι κανονικές παραγγελίες βαφτίζονταν «κεράσματα» – Μηχανισμός φοροδιαφυγής 25 εκατ. ευρώ
• Στημένα παιχνίδια στο μπάσκετ: Οι μαρτυρίες-κλειδιά και οι ισχυρισμοί των κατηγορουμένων – Πάγωμα επιχορηγήσεων στην ΕΟΚ