Στενά του Ορμούζ: Ο λογαριασμός των 12 δισ. ευρώ για το ευρωπαϊκό LNG – Οι επιπτώσεις στην ενεργειακή αγορά

• Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ αυξάνει το κόστος προμήθειας LNG για την Ευρώπη κατά 12 δισ. ευρώ.
• Οι αναταράξεις στην περιοχή επιβαρύνουν την ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου και εντείνουν τις ανησυχίες για την ενεργειακή ασφάλεια.
• Το αυξημένο κόστος μεταφοράς και προμήθειας LNG αναμένεται να επηρεάσει τις τιμές ενέργειας και τη ναυτιλία.

Η διεθνής αγορά ενέργειας και ναυτιλίας βρίσκεται αντιμέτωπη με το ενδεχόμενο μιας παρατεταμένης κρίσης, καθώς η σύγκρουση ΗΠΑ-Ιράν στα Στενά του Ορμούζ εντείνει την αβεβαιότητα για την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών. Η διαταραχή στις ενεργειακές ροές αυξάνει το κόστος εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), ενώ οι ναύλοι των δεξαμενόπλοιων παραμένουν σε υψηλά επίπεδα.

Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές στο κόστος προμήθειας φυσικού αερίου. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Rystad Energy, η πρόσθετη επιβάρυνση για τις ευρωπαϊκές εισαγωγές LNG το 2026 αναμένεται να φτάσει τουλάχιστον τα 12 δισ. δολάρια. Την ίδια ώρα, η ναυλομεσιτική εταιρεία Poten & Partners προειδοποιεί ότι η σύγκρουση μπορεί να παραμείνει ανεπίλυτη για αρκετά χρόνια, με περιοδικές επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων, συνεχιζόμενες κυρώσεις και προσωρινές συμφωνίες για τη διατήρηση των πετρελαϊκών ροών.

Rystad Energy: Το κόστος των εισαγωγών LNG ξεπερνά τα 256 δισ. δολάρια

Η Rystad Energy εκτιμά ότι το συνολικό κόστος των παγκόσμιων εισαγωγών LNG θα αυξηθεί από 217,8 δισ. δολάρια, σύμφωνα με τις προπολεμικές εκτιμήσεις, σε τουλάχιστον 256,3 δισ. δολάρια το 2026. Η αύξηση αυτή αναμένεται να καταγραφεί παρά τη μείωση των εισαγόμενων ποσοτήτων κατά 60,7 εκατ. τόνους.

Οι εκτιμήσεις βασίζονται στο σενάριο ότι οι παραδόσεις LNG από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα θα παραμείνουν εκτός αγοράς από τον Μάρτιο έως το τέλος του έτους, λόγω των συνεχιζόμενων επιθέσεων εναντίον εμπορικών πλοίων στην περιοχή.

Η Ευρώπη αναμένεται να υποστεί τη μεγαλύτερη αύξηση κόστους, τουλάχιστον κατά 18%, παρά την προβλεπόμενη μείωση της ζήτησης κατά 24 εκατ. τόνους. Παράλληλα, εκτιμάται ότι θα χαθούν 20,6 εκατ. τόνοι από τα συνολικά 24,7 εκατ. τόνους καταριανού LNG που είχαν προγραμματιστεί για παράδοση στην ευρωπαϊκή αγορά πριν από την έναρξη της σύγκρουσης.

Η εξάρτηση της Ευρώπης από την αγορά spot

Σημαντικός παράγοντας επιβάρυνσης για την Ευρώπη είναι η υψηλή εξάρτησή της από την αγορά άμεσης παράδοσης (spot), μέσω της οποίας προμηθεύεται περίπου το 65% των εισαγόμενων ποσοτήτων LNG.

Σύμφωνα με τη Rystad Energy, η μέση τιμή του LNG στην Ευρώπη έχει αυξηθεί κατά 47%, ενώ στην Ανατολική Ασία η αύξηση του συνολικού κόστους εισαγωγών περιορίζεται στο 9,7%. Η διαφορά αποδίδεται κυρίως στη διάρθρωση των συμβάσεων προμήθειας.

Στην Ανατολική Ασία, το 82% των μακροχρόνιων συμβολαίων LNG συνδέεται με τις τιμές του πετρελαίου, περιορίζοντας την άμεση έκθεση στις έντονες διακυμάνσεις της αγοράς spot.

Ο Christoph Halser, ανώτερος αναλυτής Έρευνας Φυσικού Αερίου και LNG της Rystad Energy, επισημαίνει ότι η κρίση αναδεικνύει μια βασική αδυναμία της ενεργειακής ασφάλειας: η διαφοροποίηση των μηχανισμών τιμολόγησης δεν εξασφαλίζει απαραίτητα και τη φυσική διαθεσιμότητα των φορτίων.

Όπως υπογραμμίζει, οι εισαγωγείς οφείλουν να αξιολογούν όχι μόνο τον κίνδυνο αύξησης των τιμών, αλλά και την αξιοπιστία των διαδρομών μεταφοράς, καθώς και τη δυνατότητα αντικατάστασης των ποσοτήτων που χάνονται.

Poten & Partners: Το σενάριο μιας σύγκρουσης χωρίς τέλος

Την ίδια στιγμή, η Poten & Partners, σε ανάλυσή της με τίτλο «Neither Peace Nor War» («Ούτε ειρήνη ούτε πόλεμος»), εξετάζει το ενδεχόμενο η αντιπαράθεση ΗΠΑ-Ιράν να συνεχιστεί για χρόνια, χωρίς οριστική διπλωματική διευθέτηση.

Η ναυλομεσιτική εταιρεία επισημαίνει ότι, παρά τις προσδοκίες για επίτευξη συμφωνίας μέσα στους επόμενους τρεις έως έξι μήνες, δεν μπορεί να αποκλειστεί η διατήρηση του σημερινού αδιεξόδου. Σε αυτό το σενάριο, η περιοχή θα συνεχίσει να χαρακτηρίζεται από περιοδικές επιθέσεις, κυρώσεις και διαπραγματεύσεις που δεν θα καταλήγουν σε συνολική συμφωνία.

Σημαντικό στοιχείο της κρίσης αποτελεί, σύμφωνα με την Poten, ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμένων, ο οποίος έχει ουσιαστικά αναστείλει τις εξαγωγές αργού πετρελαίου της Τεχεράνης, περιορίζοντας μια βασική πηγή συναλλαγματικών εσόδων.

Η εταιρεία εκτιμά επίσης ότι το Ιράν φαίνεται να έχει εξαντλήσει τα αποθέματα πετρελαίου που διατηρούσε σε πλωτές αποθηκευτικές εγκαταστάσεις στην Ασία, κυρίως ανοικτά της Μαλαισίας.

Παράλληλα, η Τεχεράνη εξακολουθεί να θέτει ως προϋπόθεση για την αποκατάσταση της ανεμπόδιστης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού, ενώ η στάση της Ουάσιγκτον παραμένει αβέβαιη.

Κατά την Poten, ο χρόνος και η μορφή των επόμενων κινήσεων του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ενδέχεται να επηρεαστούν και από τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου στις ΗΠΑ, χωρίς ωστόσο να μπορεί να προβλεφθεί η κατεύθυνση των αποφάσεων.

Υψηλοί ναύλοι παρά τις αναταράξεις

Παρά τη συνεχιζόμενη πολεμική κρίση, η Poten εκτιμά ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση δεν συνεπάγεται απαραίτητα την παράλυση των αγορών πετρελαίου και δεξαμενόπλοιων.

Οι εμπορικές ροές έχουν ήδη προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες, με δεξαμενόπλοια να διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ μέσω διαδρόμου υπό αμερικανική προστασία και άλλα πλοία να πραγματοποιούν μεταφορτώσεις φορτίων στον Κόλπο του Ομάν.

Σύμφωνα με την εταιρεία, οι εξαγωγές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή έχουν ανακάμψει σημαντικά τους τελευταίους μήνες, καταδεικνύοντας ότι η αγορά αναζητεί εναλλακτικούς τρόπους διατήρησης της εμπορικής δραστηριότητας.

Υπό αυτές τις συνθήκες, η συνέχιση της κρίσης θα μπορούσε να διατηρήσει σε υψηλά επίπεδα τους ναύλους των δεξαμενόπλοιων, καθώς παραμένουν οι επιχειρησιακές δυσκολίες, τα πρόσθετα κόστη και τα ασφάλιστρα κινδύνου.

Ωστόσο, η Poten επισημαίνει ότι τα υψηλότερα έσοδα από ναύλους συνοδεύονται από σοβαρούς κινδύνους, ιδιαίτερα για τα πληρώματα των πλοίων που δραστηριοποιούνται στην περιοχή.

128 επιβεβαιωμένες επιθέσεις και 24 νεκροί ναυτικοί

Η επιδείνωση των συνθηκών ασφαλείας αποτυπώνεται και στα στοιχεία του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO). Έως τις 3 Νοεμβρίου 2026 είχαν καταγραφεί 128 επιβεβαιωμένα περιστατικά κατά πλοίων στα Στενά του Ορμούζ και στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, με 24 νεκρούς ναυτικούς.

Η Poten τονίζει ότι οι συνεχιζόμενες επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων αποτελούν σοβαρή απειλή για τους εργαζομένους στη ναυτιλία, οι οποίοι καλούνται να διατηρήσουν σε λειτουργία τις διεθνείς ενεργειακές μεταφορές εν μέσω της σύγκρουσης.

Το ενδεχόμενο μιας μακροχρόνιας κρίσης δημιουργεί έτσι μια διπλή πραγματικότητα για τη διεθνή ναυτιλία: από τη μία πλευρά, αυξάνει το κόστος του ενεργειακού εφοδιασμού και επιβαρύνει τις οικονομίες που εξαρτώνται από τις εισαγωγές. Από την άλλη, διατηρεί τις συνθήκες που μπορούν να στηρίζουν υψηλούς ναύλους στα δεξαμενόπλοια, με σημαντικό όμως τίμημα για την ασφάλεια των πληρωμάτων και τη σταθερότητα του παγκόσμιου εμπορίου.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• «Όλα καλά» λέει ο Φιντάν για τις NAVTEX – Τη Δευτέρα αποπλέει το Abeille Marengo για τις έρευνες του καλωδίου
• Θεσσαλονίκη: Κύκλωμα 2.000 εταιρειών και 1.300 αχυρανθρώπων με χρέη 203 εκατ. ευρώ ξεσκέπασε η ΑΑΔΕ – 18 συλλήψεις
• Τραμπ: Ανακατεύει την τράπουλα στον Λευκό Οίκο μετά την ήττα των Ρεπουμπλικανών – Ποιος είναι ο νέος προσωπάρχης, Στίβεν Μίλερ