Eurobank: Πώς η μεταποίηση οδηγεί την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας
- 16/11/2026, 17:37
- SHARE
- Με μέσο ετήσιο ρυθμό μεγέθυνσης 6,4%, η μεταποίηση συνεισέφερε 0,63 ποσοστιαίες μονάδες στην ετήσια αύξηση της πραγματικής ΑΠΑ της χώρας (1,7%), ανεβάζοντας το μερίδιό της από 9,2% το 2017 σε 11,2% το 2025 — ποσοστό που παραμένει ωστόσο αισθητά χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (15,8%).
- Σε αντίθεση με το σύνολο της οικονομίας, όπου η πραγματική ΑΠΑ υπολείπεται ακόμη κατά περίπου 13% έναντι του 2008, η μεταποίηση έχει υπερβεί τις προ κρίσης επιδόσεις, ενισχύοντας την απασχόληση, τις επενδύσεις και τις εξαγωγές.
- Το πρώτο εξάμηνο του 2026 σημειώθηκε επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης του κλάδου, καθώς η ακριβή ενέργεια, οι διεθνείς αναταράξεις στην εφοδιαστική αλυσίδα και το κόστος της πράσινης μετάβασης πιέζουν την ανταγωνιστικότητα.
Τη μεγαλύτερη άμεση λογιστική συμβολή στη μεγέθυνση της ελληνικής οικονομίας την περίοδο 2017-2025 είχε ο κλάδος της μεταποίησης, όπως προκύπτει από την ανάλυση της Eurobank Research. Ειδικότερα, ενώ η συνολική πραγματική Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία (ΑΠΑ) της χώρας αυξήθηκε με μέσο ετήσιο ρυθμό 1,7%, η μεταποίηση έτρεξε με 6,4% ετησίως, συνεισφέροντας 0,63 ποσοστιαίες μονάδες στη συνολική άνοδο.
Στη δεύτερη θέση ακολούθησαν οι λοιπές υπηρεσίες (συμβολή 0,57 π.μ. με ετήσιο ρυθμό 3,1%) και στην τρίτη το εμπόριο, οι μεταφορές, τα καταλύματα και η εστίαση (0,25 π.μ. με ρυθμό 1,3%). Αξιοσημείωτη ήταν η επίδοση των κατασκευών, οι οποίες σημείωσαν τον ταχύτερο μέσο ετήσιο ρυθμό μεγέθυνσης μεταξύ όλων των εξεταζόμενων κλάδων (7,7%), αν και με μικρότερη βαρύτητα στο συνολικό αποτέλεσμα. Στον αντίποδα, αρνητική ήταν η συμβολή της υπόλοιπης βιομηχανίας (ορυχεία-λατομεία, ενέργεια, ύδρευση και διαχείριση αποβλήτων), η οποία συρρικνώθηκε κατά 2,6% ετησίως κατά μέσο όρο.
Η ευρωπαϊκή σύγκριση και το ορόσημο του 2008
Η δυναμική των τελευταίων εννέα ετών αποτυπώνεται και στη διεύρυνση του αποτυπώματος της μεταποίησης στο ΑΕΠ: το μερίδιό της στη συνολική ΑΠΑ (σε τρέχουσες τιμές) ενισχύθηκε κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες, από 9,2% το 2017 σε 11,2% το 2025. Παρά τη σημαντική πρόοδο, η Ελλάδα εξακολουθεί να απέχει από τους μέσους όρους της ΕΕ-27 (15,8%) και της Ευρωζώνης (15,6%), όπου πρωτοπορούν χώρες όπως η Σλοβενία (21,1%), η Τσεχία (20,8%), η Δανία (20,2%) και η Γερμανία (19,4%), ενώ στις τελευταίες θέσεις βρίσκονται η Μάλτα (5,7%) και η Κύπρος (5,0%).
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η μεταποίηση συγκαταλέγεται στους ελάχιστους κλάδους της ελληνικής οικονομίας στους οποίους η πραγματική ΑΠΑ έχει ξεπεράσει τα προ κρίσης χρέους επίπεδα, γεγονός που αντανακλάται στην άνοδο της απασχόλησης, στην πληρέστερη αξιοποίηση του παραγωγικού εξοπλισμού και στην ανάκαμψη των επενδύσεων. Αντιθέτως, για το σύνολο της ελληνικής οικονομίας, η πραγματική ΑΠΑ παραμένει περίπου 13% χαμηλότερη σε σύγκριση με το 2008.
Οι τρεις περίοδοι της οικονομίας και το ισοζύγιο επενδύσεων-αποταμίευσης
Τοποθετώντας την εξέλιξη αυτή σε ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο, οι οικονομολόγοι της Eurobank διακρίνουν τρεις φάσεις στην πορεία της ελληνικής οικονομίας την τελευταία τριακονταετία:
- 1995-2008: Περίοδος υιοθέτησης του ευρώ και υψηλών ρυθμών ανάπτυξης, η οποία όμως συνοδεύτηκε από απώλεια ανταγωνιστικότητας και βαθιές μακροοικονομικές ανισορροπίες.
- 2009-2016: Η φάση διόρθωσης των ανισορροπιών μέσα από βαθιά ύφεση, παρατεταμένη στασιμότητα και τρία προγράμματα οικονομικής προσαρμογής.
- 2017-σήμερα: Η φάση ανάκαμψης εν μέσω διαδοχικών διαταραχών στην πλευρά της προσφοράς (όπως η πανδημία και οι γεωπολιτικές κρίσεις).
Κατά την τρέχουσα φάση καταγράφεται θεαματική άνοδος των επενδύσεων παγίων, οι οποίες αυξήθηκαν από 11,0% του ΑΕΠ το 2019 σε 18,0% το 2025. Ταυτόχρονα, όμως, το έλλειμμα του ισοζυγίου αγαθών και υπηρεσιών διευρύνθηκε από 1,5% σε 4,6% του ΑΕΠ, αντανακλώντας την υστέρηση της εγχώριας αποταμίευσης έναντι των αυξημένων επενδυτικών αναγκών.
Στρατηγική αξία και οι προκλήσεις του 2026
Όπως υπογραμμίζεται στη μελέτη, η περαιτέρω ενίσχυση της μεταποίησης αποτελεί κομβικό στοίχημα για το παραγωγικό μοντέλο της χώρας, καθώς ο κλάδος μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στον περιορισμό του εμπορικού ελλείμματος μέσω των εξαγωγών, στη βελτίωση της παραγωγικότητας, στον τεχνολογικό εκσυγχρονισμό και στη δημιουργία καλά αμειβόμενων θέσεων εργασίας.
Παρ’ όλα αυτά, η συνέχιση της ανοδικής τροχιάς δεν θεωρείται δεδομένη. Η επιβράδυνση που καταγράφηκε το πρώτο εξάμηνο του 2026 στον ετήσιο ρυθμό μεγέθυνσης της πραγματικής ΑΠΑ του κλάδου λειτουργεί ως προειδοποίηση. Το υψηλό ενεργειακό κόστος, οι συνεχείς αναταράξεις στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες και οι αυξημένες κεφαλαιουχικές απαιτήσεις της ενεργειακής μετάβασης συνιστούν κρίσιμα εμπόδια που πρέπει να αντιμετωπιστούν, προκειμένου η ελληνική βιομηχανία να διατηρήσει την ανταγωνιστικότητά της.