Η Fed προετοιμάζεται για το «σοκ» της AI στην αγορά 

Η Fed προετοιμάζεται για το «σοκ» της AI στην αγορά 
US Federal Reserve Chair Kevin Warsh speaks during a news conference at the William McChesney Martin Jr. Federal Reserve Board Building in Washington, DC, on September 16, 2026. The US Federal Reserve on Wednesday raised interest rates in the world's largest economy by 25 basis points to tackle stubbornly high inflation, a move sure to anger President Donald Trump, who has demanded lower rates. (Photo by SAUL LOEB / AFP) Photo: AFP
Ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, Κέβιν Γουόρς, αναζητά απαντήσεις για τον πληθωρισμό, τα επιτόκια και την αγορά εργασίας, συγκρίνοντας τον αντίκτυπο του AI με το ιστορικό «σοκ της Κίνας»

Η τεχνητή νοημοσύνη (AI) αναμένεται να σαρώσει την οικονομία και η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) προετοιμάζεται για τις επιπτώσεις. 

«Βρισκόμαστε σε σημείο καμπής για την αμερικανική οικονομία», δήλωσε ο πρόεδρος της Fed, Κέβιν Γουόρς (Kevin Warsh), σε συνέδριο που συγκάλεσε τη Δευτέρα 16/11 στο Σαν Φρανσίσκο. Ωστόσο, παραμένει ακόμη ασαφές το πότε ακριβώς και πώς θα αλλάξει πορεία η οικονομία, καθώς και τι σημαίνει αυτό για τα επιτόκια και τον πληθωρισμό.

Κατά τη συνάντηση της ειδικής ομάδας εργασίας (task force) του Γουόρς για την τεχνητή νοημοσύνη, ο νέος επικεφαλής της Fed έθεσε δημόσια τα ερωτήματα στα οποία οι Αμερικανοί θα περιμένουν τελικά από τον ίδιο να απαντήσει. Άφησε να διαφανούν ορισμένες από τις προσωπικές του απόψεις σχετικά με το αν οι υπάλληλοι γραφείου θα μπορούσαν σύντομα να βρεθούν αντιμέτωποι με μαζικές απώλειες θέσεων εργασίας, αλλά σε μεγάλο βαθμό άφησε τις εκτιμήσεις στην ομάδα των ειδικών που έχει συγκεντρώσει για να συμβουλεύουν την κεντρική τράπεζα.

Με την τεχνολογία να καλπάζει, ο Γουόρς δεν θα μπορέσει να αναβάλει για πολύ ακόμη τις δικές του απαντήσεις. Το εργαστήριο τεχνητής νοημοσύνης Anthropic σχεδιάζει να τιμολογήσει τις μετοχές του για την αρχική δημόσια προσφορά (IPO) την Τετάρτη και θα μπορούσε να αντλήσει έως και 64 δισεκατομμύρια δολάρια, με την αποτίμησή του να φτάνει το 1,4 τρισεκατομμύριο δολάρια. Οι τεράστιες δαπάνες των εταιρειών AI ωθούν τη Fed να εξετάσει το ενδεχόμενο αύξησης των επιτοκίων τον Δεκέμβριο, προκειμένου να επιβραδύνει τον ρυθμό αύξησης των τιμών, καθώς ο τεχνολογικός τομέας υπερθερμαίνει την οικονομία.

Την ίδια στιγμή, οι Αμερικανοί αρχίζουν να δυσανασχετούν με ορισμένες πτυχές της τεχνολογίας. Στις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, οι ψηφοφόροι ενέκριναν μια σειρά μέτρων σε πολιτειακό επίπεδο για την επιβράδυνση της κατασκευής των κέντρων δεδομένων (data centers) που είναι απαραίτητα για τη λειτουργία της τεχνητής νοημοσύνης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ο Γουόρς συντόνισε τις τρεις από τις τέσσερις συζητήσεις στην εκδήλωση της Δευτέρας και συμμετείχε στην επιλογή των ομιλητών. Ανάμεσά τους βρισκόταν και μια από τις λίγες εξέχουσες προσωπικότητες των Δημοκρατικών που ήταν πρόθυμες να ταχθούν ανοιχτά κατά αυτής της τάσης ενάντια στα κέντρα δεδομένων. 

Η Τζίνα Ραϊμόντο (Gina Raimondo), πρώην υπουργός Εμπορίου επί προεδρίας Τζο Μπάιντεν και πρώην κυβερνήτης του Ρόουντ Άιλαντ, χαρακτήρισε «πολύ ανησυχητικό σημάδι» το γεγονός ότι εγκρίθηκαν τόσα πολλά μέτρα κατά των data centers στις ενδιάμεσες εκλογές, τονίζοντας ότι το να σταματήσει η πορεία του AI θα ήταν πολύ κακό για την Αμερική και για τους ίδιους τους πολίτες που ψήφισαν αυτά τα μέτρα. Ο Γουόρς δεν αποκάλυψε αν συμμερίζεται αυτή την άποψη, ενώ δεν είναι απολύτως σαφές πώς κάτι τέτοιο θα μεταφραζόταν στη νομισματική πολιτική.

Η εκδήλωση ήταν ασυνήθιστη για τα δεδομένα της Fed. Η κεντρική τράπεζα απασχολεί μια ολόκληρη στρατιά οικονομολόγων με διδακτορικό, οι οποίοι μπορούν να αξιολογήσουν άμεσα οτιδήποτε επηρεάζει την αμερικανική και την παγκόσμια οικονομία. Πιστός όμως στη διαχρονική του κριτική ότι η Fed είναι εσωστρεφής και ξεπερασμένη, ο Γουόρς επέλεξε να αντλήσει τεχνογνωσία εκτός του ιδρύματος, ώστε να κατανοήσει πώς θα επηρεάσει το AI την παραγωγικότητα και την απασχόληση. Για τον σκοπό αυτό συγκρότησε τη συγκεκριμένη ομάδα εργασίας, παράλληλα με τέσσερις ακόμη που είναι αφιερωμένες σε άλλες πτυχές της χάραξης πολιτικής της Fed.

Τη Δευτέρα, το κοινό άκουσε τις τοποθετήσεις ενός εκ των τριών επίσημων μελών της ομάδας εργασίας: του επενδυτή επιχειρηματικών κεφαλαίων Μαρκ Αντρίσεν. Ο Γουόρς φοίτησε στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ μαζί με τη σύζυγο του Αντρίσεν και οι δύο άνδρες διατηρούν μακροχρόνια φιλία. Ένα άλλο μέλος της ομάδας, ο οικονομολόγος του Στάνφορντ Τσαντ Τζόουνς, βρίσκεται σε άδεια και εργάζεται στην Anthropic, οπότε δεν μπορούσε να μιλήσει λόγω της περιόδου σιωπής της εταιρείας ενόψει της εισαγωγής της στο χρηματιστήριο, ενώ το τρίτο μέλος, η διευθύνουσα σύμβουλος του Xbox, Άσα Σάρμα, δεν παρευρέθηκε στην εκδήλωση.

Ο Αντρίσεν εμφανίζεται εξαιρετικά αισιόδοξος για τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης ως τεχνολογίας, αλλά πιστεύει ότι η κυβέρνηση δεν θα αφήσει τους Αμερικανούς να βιώσουν πλήρως τα αποτελέσματά της. Όπως υποστήριξε, οι αυστηρές ρυθμίσεις σε τομείς όπως η υγεία και η εκπαίδευση σημαίνουν ότι η τεχνολογία δεν μπορεί να αντικαταστήσει τις θέσεις εργασίας σε αυτούς τους κλάδους. «Στον βαθμό που η οικονομία μας είναι μια οικονομία ελεύθερης αγοράς, τότε ίσως να βλέπαμε τα σενάρια εξαιρετικά ταχείας εκτόπισης εργαζομένων για τα οποία μιλούν όλοι», ανέφερε ο Αντρίσεν, προσθέτοντας όμως ότι ουσιαστικά έχουν τεθεί εκτός νόμου οι μεταβάσεις θέσεων εργασίας που περιγράφουν τόσο οι ουτοπιστές όσο και οι καταστροφολόγοι.

Από την πλευρά του, ο Γουόρς επανήλθε επανειλημμένα σε ένα οικονομικό σενάριο που αντλεί διδάγματα από το παρελθόν. Το λεγόμενο «σοκ της Κίνας» εκδηλώθηκε μετά την ένταξη της χώρας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου το 2001 και τη μαζική στροφή της στη μεταποίηση χαμηλού κόστους. Οι Αμερικανοί είδαν τότε τις τιμές σε είδη όπως τα ρούχα και τα έπιπλα να πέφτουν ραγδαία, αλλά με τίμημα τις βαριές απώλειες θέσεων εργασίας. Σύμφωνα με μια ευρέως διαδεδομένη εκτίμηση, οι ΗΠΑ έχασαν ένα εκατομμύριο θέσεις εργασίας στη μεταποίηση και 2,4 εκατομμύρια θέσεις εργασίας συνολικά τα χρόνια που ακολούθησαν.

Ο Γουόρς υπέδειξε σε έναν από τους συμμετέχοντες στο πάνελ ότι η ευρεία υιοθέτηση του AI ενδέχεται να προκαλέσει τη δική της εκδοχή του «σοκ της Κίνας», εστιάζοντας αυτή τη φορά στους εργαζόμενους στον τομέα των υπηρεσιών. Όπως εξήγησε, αν κατά την τελευταία μιάμιση γενιά το σοκ της Κίνας μείωσε τις τιμές των αγαθών στις Ηνωμένες Πολιτείες, η νέα αυτή τεχνολογία θα μπορούσε να κάνει κάτι αντίστοιχο για τις υπηρεσίες. Με άλλα λόγια, η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να εκτελεί, για παράδειγμα, νομικές ή διοικητικές εργασίες πολύ φθηνότερα από έναν άνθρωπο, γεγονός που θα μείωνε τις τιμές, αλλά θα άφηνε πολλούς ανθρώπους χωρίς δουλειά.

Ο πρόεδρος της Fed ρώτησε τους ομιλητές αν θα πρέπει να αναμένεται αποπληθωρισμός μεσοπρόθεσμα από την επίδραση του AI στις υπηρεσίες. Οι περισσότεροι άφησαν να εννοηθεί ότι κάτι τέτοιο είναι πιθανό, πράγμα που θα μπορούσε να σημαίνει ότι η Fed ίσως θελήσει τελικά να μειώσει τα επιτόκια μακροπρόθεσμα. Σε τελική ανάλυση, όμως, ο Γουόρς και τα υπόλοιπα μέλη της Fed είναι εκείνοι που θα πρέπει να καταλήξουν με βεβαιότητα στην απάντηση.

Υπάρχουν ακόμη πολλά βήματα από τις συζητήσεις της ομάδας εργασίας μέχρι οποιαδήποτε αλλαγή στην πολιτική της κεντρικής τράπεζας. Αρχικά, τα τρία μέλη της ομάδας θα πρέπει να συγκεντρώσουν τις απόψεις τους σε μια έκθεση για τον Γουόρς μέσα στους επόμενους μήνες, και στη συνέχεια η ίδια η Fed θα χρειαστεί να συζητήσει τα ευρήματα και να αποφασίσει αν και πώς θα τα χρησιμοποιήσει για τη διαμόρφωση της νομισματικής πολιτικής. Ωστόσο, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη γιγαντώνεται καθημερινά, η Fed ίσως χρειαστεί να πάρει τις αποφάσεις της νωρίτερα παρά αργότερα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ: