«Telecom à la Draghi»: Σημαντική παρέμβαση Πιερρακάκη αλλάζει τον χάρτη των τηλεπικοινωνιών στην ΕΕ

Μια νέα πηγή χρηματοδότησης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, αξιοποιώντας τα έσοδα από τις δημοπρασίες του ραδιοφάσματος που χρησιμοποιείται για τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας, προτείνει ο πρόεδρος του Eurogroup και υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης. Η ιδέα, που παρουσίασε σε συνέντευξή του στο Politico, έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη αναζητά νέους τρόπους ενίσχυσης του κοινού προϋπολογισμού, ενώ παράλληλα επιδιώκει να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της απέναντι στις ΗΠΑ και την Κίνα.

Ο Πιερρακάκης εισηγείται μια διαφορετική αξιοποίηση των εσόδων που προκύπτουν από τις εθνικές δημοπρασίες φάσματος, οι οποίες σήμερα καταλήγουν σχεδόν αποκλειστικά στα κρατικά ταμεία. Σύμφωνα με την πρότασή του, το 75% των εσόδων θα μπορούσε να κατευθύνεται στο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (Multiannual Financial Framework – MFF), δηλαδή στον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ το υπόλοιπο 25% θα διοχετεύεται μέσω ενός ειδικού επενδυτικού ταμείου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, με στόχο τη χρηματοδότηση καινοτόμων τεχνολογικών επενδύσεων. Όπως υποστηρίζει, με αυτόν τον τρόπο η Ευρώπη θα μπορούσε να αποκτήσει σημαντικά περισσότερους πόρους, χωρίς να απαιτηθεί η επιβολή νέων φόρων ή η αύξηση των εθνικών εισφορών.

Περιγράφοντας την πρότασή του ως «telecom policy à la Draghi», ο πρόεδρος του Eurogroup παραπέμπει στις προτάσεις του πρώην πρωθυπουργού της Ιταλίας και πρώην προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Μάριο Ντράγκι, για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας. Βασικό στοιχείο της ιδέας αποτελεί η μεγαλύτερη εναρμόνιση των διαδικασιών με τις οποίες τα κράτη-μέλη διαθέτουν το φάσμα στους τηλεπικοινωνιακούς παρόχους, περιορίζοντας τον κατακερματισμό που εξακολουθεί να χαρακτηρίζει την ευρωπαϊκή αγορά.

Σήμερα κάθε χώρα εφαρμόζει διαφορετικούς κανόνες, χρονοδιαγράμματα και όρους στις δημοπρασίες συχνοτήτων. Το αποτέλεσμα είναι οι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι να επιβαρύνονται με σημαντικό κόστος, γεγονός που, σύμφωνα με τον κλάδο, περιορίζει τις δυνατότητες επενδύσεων σε νέες υποδομές. Από το 2020 οι ευρωπαϊκοί πάροχοι έχουν καταβάλει περισσότερα από 50 δισ. ευρώ για άδειες χρήσης φάσματος, ενώ η πρακτική αυτή έχει δεχθεί κατά καιρούς έντονη κριτική, καθώς αντιμετωπίζει το φάσμα περισσότερο ως δημοσιονομική πηγή εσόδων παρά ως εργαλείο ανάπτυξης των ψηφιακών υποδομών.

Ως παράδειγμα καλής πρακτικής, ο Κυριάκος Πιερρακάκης επικαλείται την ελληνική εμπειρία του 2020, όταν η χώρα αποφάσισε να διαθέσει το 25% των εσόδων από τη δημοπράτηση των συχνοτήτων 5G για τη δημιουργία επενδυτικού ταμείου επιχειρηματικών συμμετοχών που στηρίζει το αναπτυσσόμενο οικοσύστημα εφαρμογών και υπηρεσιών πέμπτης γενιάς. Κατά τον ίδιο, η πρωτοβουλία αυτή μπορεί να αποτελέσει τη βάση για μια ευρύτερη ευρωπαϊκή στρατηγική που θα συνδέει τις τηλεπικοινωνίες με την καινοτομία και τη βιομηχανική πολιτική.

Η πρόταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς βρίσκονται σε εξέλιξη οι συζητήσεις για τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028-2034. Οι αυξανόμενες ανάγκες χρηματοδότησης της άμυνας, της πράσινης μετάβασης, της ψηφιακής οικονομίας και της βιομηχανικής πολιτικής έχουν αναζωπυρώσει τη συζήτηση για τη δημιουργία νέων «ιδίων πόρων» της ΕΕ, δηλαδή εσόδων που δεν θα προέρχονται αποκλειστικά από τις εισφορές των κρατών-μελών.

Παράλληλα, ο Έλληνας υπουργός συνδέει την ιδέα του με την ανάγκη ενίσχυσης των ευρωπαϊκών τεχνολογικών πρωταθλητών και της στρατηγικής αυτονομίας της Ένωσης, μειώνοντας την εξάρτηση από αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες. Όπως επισημαίνει, ακόμη και μια καλύτερη εναρμόνιση των δημοπρασιών θα αποτελούσε από μόνη της σημαντικό βήμα προς την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς τηλεπικοινωνιών, πριν ακόμη εξεταστεί η διάσταση της ανακατανομής των εσόδων.

Ωστόσο, η εφαρμογή μιας τέτοιας πρότασης αναμένεται να συναντήσει σημαντικές αντιστάσεις. Αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εμφανίζονται απρόθυμες να παραχωρήσουν έναν τομέα που μέχρι σήμερα αποτελεί εθνική αρμοδιότητα και σημαντική πηγή δημοσίων εσόδων. Σύμφωνα με κυβερνητικούς αξιωματούχους που επικαλείται το Politico, τα κράτη-μέλη δύσκολα θα αποδεχθούν να μεταφερθεί μέρος των σχετικών εσόδων στις Βρυξέλλες ή να αποκτήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μεγαλύτερο ρόλο στον συντονισμό των δημοπρασιών φάσματος.

Ο ίδιος ο Πιερρακάκης αναγνωρίζει ότι απαιτείται εκτενής μελέτη επιπτώσεων και περαιτέρω επεξεργασία της πρότασης, εκφράζει όμως την εκτίμηση ότι αρκετοί Ευρωπαίοι υπουργοί συμμερίζονται ήδη τη βασική φιλοσοφία της. Όπως τονίζει, οι πρόσφατες εκθέσεις των Μάριο Ντράγκι και Ενρίκο Λέτα για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, καθώς και η αναζωπύρωση της συζήτησης για την Ένωση Κεφαλαιαγορών, δημιουργούν τις προϋποθέσεις για μια νέα προσέγγιση στη χρηματοδότηση των κοινών ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Σε στάση επιφυλακής η ΕΚΤ για τον πληθωρισμό – Τι θα αποφασίσει για τα επιτόκια
• Νίκος Χαρδαλιάς: «Ξεκινάει το AENAON το φθινόπωρο – Δημιουργούμε το μεγαλύτερο μέτωπο πρασίνου στη Μεσόγειο»
• Εκλογές το φθινόπωρο ή την άνοιξη;