Αόρατη απειλή του Ιράν σε Ελλάδα και Κύπρο: Το σχέδιο δολοφονίας και η «βαλκανική κερκόπορτα»

Αόρατη απειλή του Ιράν σε Ελλάδα και Κύπρο: Το σχέδιο δολοφονίας και η «βαλκανική κερκόπορτα»
Photo: Shutterstock
Η εξάρθρωση δικτύου εκτελεστών σε Ελλάδα και Σκόπια, ο στόχος Ισραηλινός επιχειρηματίας και η πρόταση για κοινό αντιτρομοκρατικό κέντρο στη Λευκωσία. 

Στις 17 Νοεμβρίου 2026, οι υπηρεσίες ασφαλείας των Σκοπίων και της Ελλάδας εξάρθρωσαν ένα σχέδιο δολοφονίας που κατευθυνόταν από το Ιράν, αποκαλύπτοντας ένα αυξανόμενο κενό ασφαλείας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Έπειτα από συνεργασία που ξεκίνησε στις αρχές του 2026, η Υπηρεσία Εθνικής Ασφάλειας της Βόρειας Μακεδονίας και η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών της Ελλάδας συνέλαβαν πέντε πολίτες της Βόρειας Μακεδονίας —τέσσερις στα Σκόπια και έναν στην Ελλάδα, τον οποίο στη συνέχεια εξέδωσαν— ενώ ένας έκτος ύποπτος εξακολουθεί να διαφεύγει.

Ενεργώντας υπό τις άμεσες εντολές του Ιρανού υπηκόου Edris Jahangiri Mavaneh, συνεργάτη του ιρανικού κράτους που συνδέεται με τον βαρόνο των ναρκωτικών Naji Sharifi Zindashti, η ομάδα είχε αναλάβει την προπαρασκευαστική υλικοτεχνική υποστήριξη για τη δολοφονία ενός Ισραηλινού στελέχους εταιρείας με έδρα την Ελλάδα. 

Κατά τις εφόδους στους χώρους των υπόπτων, οι αρχές κατέσχεσαν όπλα, πυρομαχικά, χειρόγραφες σημειώσεις και χάρτες στους οποίους σημειώνονταν συγκεκριμένες τοποθεσίες-στόχοι.

Σύμφωνα με τους Times of Israel, η συνωμοσία που αποτράπηκε δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό, αλλά την πιο πρόσφατη επιχειρησιακή αξιοποίηση ενός προγεφυρώματος που υπάρχει εδώ και δεκαετίες. 

Οι Ιρανοί πράκτορες εκμεταλλεύτηκαν αρχικά τα Βαλκάνια κατά τη διάρκεια του Πολέμου της Βοσνίας, την περίοδο 1992–1995, όταν μονάδες των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) διακίνησαν περίπου 14.000 τόνους όπλων μέσω της Κροατίας προς τις βοσνιακές δυνάμεις, από τον Μάιο του 1994 έως τον Ιανουάριο του 1996. Μέσω αυτών των παράνομων διαδρομών διακίνησης όπλων κατά τη διάρκεια του πολέμου, η Τεχεράνη δημιούργησε διαρκή δίκτυα πληροφοριών και εγκληματικών διασυνδέσεων, τα οποία οι περιφερειακές αρχές δεν κατάφεραν ποτέ να εξαρθρώσουν πλήρως.

Σήμερα, αναπτυσσόμενες ισραηλινές κοινότητες βρίσκονται ακριβώς μέσα σε αυτή την ευάλωτη γεωγραφική περιοχή. Η Κύπρος φιλοξενεί σχεδόν 20.000 Ισραηλινούς που θεωρούν το νησί πατρίδα τους, ενώ μεταξύ 2021 και 2024 καταγράφηκαν μόνο στη Λάρνακα, την Πάφο και τη Λεμεσό 3.851 μεταβιβάσεις ακινήτων και συμβόλαια πώλησης με Ισραηλινούς αγοραστές. 

Περισσότεροι από 10.000 ακόμη Ισραηλινοί εγκαταστάθηκαν στην Ελλάδα, στο πλαίσιο των αναχωρήσεων από το Ισραήλ που ακολούθησαν τα γεγονότα μετά το 2023. 

Οι πληθυσμοί αυτοί ζουν σε περιοχές της επικράτειας του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τις οποίες οι ιρανικές υπηρεσίες πληροφοριών αντιμετωπίζουν ως πρόσφορο επιχειρησιακό πεδίο, βασιζόμενες σε μεγάλο βαθμό σε εγκληματικούς ενδιάμεσους για να διατηρούν τη δυνατότητα εύλογης άρνησης εμπλοκής. 

Σε ολόκληρη την Ευρώπη, αυτό το μοντέλο ανάθεσης τρομοκρατικών ενεργειών σε τρίτους επιταχύνεται: ερευνητές κατέγραψαν 54 εξωτερικές επιχειρήσεις του Ιράν μεταξύ 2021 και 2024, εκ των οποίων οι δεκαέξι χρησιμοποίησαν εγκληματίες ως δράστες. Μόνο στο Ηνωμένο Βασίλειο, η MI5 κατέγραψε 25 σχέδια επιθέσεων που υποστηρίζονταν από το Ιράν και είχαν ως στόχο κατοίκους της χώρας από τον Ιανουάριο του 2022, οδηγώντας σε περισσότερες από πενήντα σχετικές συλλήψεις τους τελευταίους δώδεκα μήνες.

Πέρα από την άμεση απειλή για τους πολίτες, η περιοχή έχει ζωτική στρατηγική σημασία για τη δυτική άμυνα. Τα βαλκανικά κράτη ελέγχουν κρίσιμους αεροπορικούς και χερσαίους διαδρόμους μεταξύ της Ανατολικής Μεσογείου και της Κεντρικής Ευρώπης, ενώ ελληνικές και κυπριακές βάσεις φιλοξενούν σημαντικά μέσα του ΝΑΤΟ. Οι βαθιά εδραιωμένες εγκληματικές δομές σε χώρες όπως η Βόρεια Μακεδονία προσφέρουν στην Τεχεράνη έτοιμους ενδιάμεσους μηχανισμούς, όπως απέδειξε το σχέδιο του Νοεμβρίου 2026. Παρότι η Mossad και οι συνεργαζόμενες υπηρεσίες της έχουν επιδείξει επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα σε μεμονωμένες περιπτώσεις, η απουσία ενός μόνιμου, θεσμοθετημένου μηχανισμού αφήνει επικίνδυνα κενά, τα οποία οι Ιρανοί πράκτορες εκμεταλλεύονται συστηματικά πέρα από τα σύνορα.

Για να καλύψει αυτά τα κενά στην ανταλλαγή πληροφοριών, η Mossad θα πρέπει να ιδρύσει ένα μόνιμο Βαλκανικό Κέντρο Συντονισμού κατά των Δικτύων Πληρεξουσίων (Balkan Counter-Proxy Fusion Cell), με έδρα τη Λευκωσία. 

Στελεχωμένο με εξειδικευμένους αξιωματικούς-συνδέσμους από τη Mossad, την ΕΥΠ της Ελλάδας, την ΚΥΠ της Κύπρου, την ANB της Βόρειας Μακεδονίας και επιλεγμένες υπηρεσίες από την Αλβανία, τη Σερβία και τη Βουλγαρία, αυτό το κέντρο θα μεταμόρφωνε τον περιφερειακό συντονισμό. Το κέντρο θα πρέπει να διατηρεί έναν κοινό κατάλογο παρακολούθησης σε πραγματικό χρόνο για εγκληματικά πρόσωπα που συνδέονται με το Ιράν, να συνδυάζει ταξιδιωτικά, οικονομικά και επικοινωνιακά δεδομένα βάσει αμοιβαία συμφωνημένων πρωτοκόλλων και να ενεργοποιεί συντονισμένες επιχειρήσεις αναχαίτισης μέσα σε ώρες και όχι μήνες. Οι συμμετέχουσες υπηρεσίες θα πρέπει επίσης να εναλλάσσουν αξιωματικούς σε κοινούς κύκλους εκπαίδευσης, με επίκεντρο τον εντοπισμό δικτύων πληρεξουσίων και τη χαρτογράφηση εγκληματικών δικτύων, μετατρέποντας την περιστασιακή συνεργασία σε μια μόνιμη γεωστρατηγική δυνατότητα.

Παράλληλα με τη συνένωση των πληροφοριών, οι συνεργαζόμενες υπηρεσίες θα πρέπει να δημιουργήσουν Κοινές Μονάδες Εξάρθρωσης Δικτύων Πληρεξουσίων (Joint Proxy Disruption Units), οι οποίες θα αντιμετωπίζουν τους εγκληματικούς διαμεσολαβητές της Τεχεράνης —πρόσωπα όπως ο Zindashti και οι τοπικοί συνεργάτες τους— ως πρωταρχικούς στόχους. Οι μονάδες αυτές θα πρέπει να συγκροτήσουν μια κοινή βάση δεδομένων για τις χρηματοοικονομικές ροές, τις ιδιοκτησίες και τα δίκτυα υλικοτεχνικής υποστήριξης που χρησιμοποιούν οι Ιρανοί εντολοδόχοι και στη συνέχεια να προχωρούν σε ταυτόχρονες δεσμεύσεις περιουσιακών στοιχείων, απαγορεύσεις μετακίνησης και συλλήψεις, βάσει συντονισμένων νομικών πλαισίων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Στο πλαίσιο αυτού του καταμερισμού αρμοδιοτήτων, η Mossad θα παρέχει τεχνική υποστήριξη στη συλλογή πληροφοριών και στον εντοπισμό στόχων, ενώ οι βαλκανικές υπηρεσίες θα αναλαμβάνουν τις συλλήψεις στο εσωτερικό των χωρών τους, αυξάνοντας το επιχειρησιακό κόστος της χρήσης ενδιάμεσων δικτύων και στερώντας από την Τεχεράνη την πολυπόθητη δυνατότητα άρνησης εμπλοκής.

Τέλος, το Ισραήλ και οι βαλκανικοί εταίροι του θα πρέπει επίσης να αναπτύξουν μια προγνωστική Ασπίδα της Βαλκανικής Περιφέρειας (Balkan Periphery Shield), προκειμένου να σταματούν τις απειλές πριν αυτές εκδηλωθούν. Η πρωτοβουλία αυτή θα συνδυάζει ομάδες ταχείας αντίδρασης που θα έχουν τοποθετηθεί εκ των προτέρων με συστήματα τεχνητής νοημοσύνης για τον εντοπισμό ανωμαλιών, τα οποία θα παρακολουθούν τις συνοριακές διελεύσεις, τη θαλάσσια κυκλοφορία και τις χρηματοοικονομικές μεταφορές μεταξύ Ιράν, Τουρκίας και της περιοχής. Ταυτόχρονα, μια μόνιμη Κοινή Ομάδα Αντιπαραθετικής Ανάλυσης Mossad-Βαλκανίων (Mossad-Balkan Red Cell) θα πραγματοποιεί ανά τρίμηνο ασκήσεις προσομοίωσης σεναρίων ιρανικών επιχειρήσεων μέσω πληρεξουσίων, θα εισάγει ρεαλιστικά δεδομένα ασκήσεων στις τοπικές υπηρεσίες και θα βελτιώνει τους δείκτες έγκαιρης προειδοποίησης. Ο εντοπισμός μετακινήσεων υψηλού κινδύνου πριν οι πράκτορες φτάσουν ποτέ σε ελληνικό ή κυπριακό έδαφος θα επέτρεπε την προληπτική αποτροπή των ενεργειών τους αντί για συλλήψεις μετά την αποκάλυψη ενός σχεδίου επίθεσης, προστατεύοντας τόσο τους Ισραηλινούς κατοίκους όσο και τις ζωτικής σημασίας υποδομές της περιοχής.

Η Τεχεράνη εκμεταλλεύεται τα Βαλκάνια ως μια φθηνή και εύκολα αρνήσιμη πίσω πόρτα προς τη Δύση, μόνο και μόνο επειδή η Ιερουσαλήμ και οι σύμμαχοί της εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν την αντιμετώπιση των δικτύων πληρεξουσίων ως μια δευτερεύουσα, αντιδραστική προτεραιότητα. Εάν η Mossad και οι βαλκανικοί εταίροι της δεν θεσμοθετήσουν άμεσα ένα σύστημα προληπτικής αποτροπής, από τη Λευκωσία έως τα Σκόπια, η επόμενη ιρανική ομάδα εκτελεστών θα πετύχει να σκοτώσει Ισραηλινούς, καταλήγουν οι Times of Israel.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

Πηγή: TImes of Israel