Άδωνις Γεωργιάδης στο Fortune Greece: Τι λέει για τους φόρους σε καπνικά, αλκοόλ και προϊόντα με ζάχαρη ή αλάτι 

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο θα κριθεί, σύμφωνα με τον υπουργό Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, τόσο το αν θα αυξηθούν οι φόροι σε προϊόντα όπως τα καπνικά και το αλκοόλ όσο και το πού θα διατεθούν τα πρόσθετα έσοδα. «Η διάθεση των πρόσθετων φορολογικών εσόδων στα συστήματα υγείας θα αποτελέσει μέρος μιας πανευρωπαϊκής συμφωνίας, εφόσον τα κράτη-μέλη συμφωνήσουν σε υψηλότερη φορολόγηση», ανέφερε στο Fortune Greece. Η πρόβλεψη αυτή, όπως διευκρίνισε, θα αφορά το σύνολο των κρατών-μελών, με την Ελλάδα να αναμένει την έκβαση των ευρωπαϊκών διαβουλεύσεων.

Το πρώτο πεδίο στο οποίο η συζήτηση έχει πάρει τη μορφή νομοθετικού κειμένου είναι τα καπνικά. Πιο συγκεκριμένα, η διαπραγμάτευση στο Ecofin βρίσκεται σε πιο προχωρημένο στάδιο για τα καπνικά και τα συναφή προϊόντα, για τα οποία υπάρχει ήδη συμβιβαστικό κείμενο με υψηλότερα ελάχιστα όρια φορολόγησης. Το κείμενο συγκέντρωσε, στις 9 Νοεμβρίου, τη στήριξη 26 κυβερνήσεων, όμως η διαφωνία της Μάλτας εμπόδισε την επίτευξη ομοφωνίας, με την ιρλανδική προεδρία να επιδιώκει να επαναφέρει το ζήτημα τον Δεκέμβριο. Να σημειωθεί ότι το επόμενο τακτικό Ecofin είναι προγραμματισμένο για τις 11 Δεκεμβρίου.

Όσον αφορά το αλκοόλ, η Κομισιόν αξιολογεί την οδηγία για τους ελάχιστους ειδικούς φόρους στα αλκοολούχα ποτά. Στο πεδίο της διατροφής, το ευρωπαϊκό σχέδιο για την καρδιαγγειακή υγεία προβλέπει συνεργασία με τα κράτη-μέλη για τα εθνικά φορολογικά μέτρα στα μη αλκοολούχα ποτά, ενώ αφήνει ανοιχτή την εξέταση οικονομικών μέτρων για τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα. Η Κομισιόν δεν έχει ανακοινώσει χρονοδιάγραμμα για νέες νομοθετικές προτάσεις στις συγκεκριμένες κατηγορίες, αλλά η συζήτηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τη χρήση της φορολογίας ως εργαλείου δημόσιας υγείας παραμένει ανοιχτή.

Γιατί η Μάλτα μπλόκαρε τη συμφωνία για τα καπνικά

Τα καπνικά βρίσκονται στο επίκεντρο της διαπραγμάτευσης στο Ecofin, με διακύβευμα την αύξηση του ελάχιστου ειδικού φόρου κατανάλωσης στα τσιγάρα. Η βασική ένσταση της Μάλτας αφορά το ύψος των νέων κατώτατων ορίων. Ο υπουργός Οικονομικών της χώρας, Κλάιντ Καρουάνα, υποστήριξε ότι τα όρια που προτείνει η ιρλανδική προεδρία παραμένουν αισθητά υψηλότερα από τους φόρους που ισχύουν σήμερα στη Μάλτα, ακόμη και μετά τις αλλαγές για τα σακουλάκια νικοτίνης. Κατά την εκτίμησή του, η προσαρμογή θα είχε δυσανάλογες επιπτώσεις για τη χώρα. Η Βαλέτα διαφωνεί και με την αυτόματη αναπροσαρμογή των ορίων, καθώς θεωρεί ότι περιορίζει τη δυνατότητα της κυβέρνησης να προσαρμόζει τη φορολογία στις συνθήκες της δικής της οικονομίας.

Οι επιφυλάξεις στη διάρκεια του Ecofin είχαν διαφορετικές αφετηρίες. Η Φινλανδία, για παράδειγμα, θεωρούσε υπερβολικά χαμηλή την προτεινόμενη φορολόγηση για τα σακουλάκια νικοτίνης, επικαλούμενη τη διάδοσή τους στους νέους. Επιφυλάξεις είχε διατυπώσει και η Εσθονία, με την ιρλανδική προεδρία να διακόπτει τη συνεδρίαση για νέο γύρο διμερών επαφών. Στο τέλος της συνεδρίασης, σύμφωνα με τον Ιρλανδό υπουργό Οικονομικών Σάιμον Χάρις, η Μάλτα ήταν η μόνη χώρα που εξακολουθούσε να μη στηρίζει τον συμβιβασμό. Οι 26 κυβερνήσεις είχαν συναινέσει σε ένα κείμενο που προβλέπει σταδιακή αύξηση των ελάχιστων ορίων για τα τσιγάρα και διευρύνει το κοινό φορολογικό πλαίσιο ώστε να καλύπτει και νεότερα προϊόντα νικοτίνης.

Τι προβλέπει το σχέδιο

Ο συμβιβασμός της ιρλανδικής προεδρίας προβλέπει σταδιακή αύξηση των ελάχιστων ορίων φορολόγησης στα τσιγάρα. Στο γενικό χρονοδιάγραμμα, το κατώτατο όριο διαμορφώνεται στα 140 ευρώ ανά 1.000 τσιγάρα από τον Ιούλιο του 2028 και ανεβαίνει στα 170 ευρώ από το 2030. Στα δύο αυτά μεταβατικά στάδια, τα ποσά υπολογίζονται με όλους τους φόρους. Από το 2032, το σχέδιο προβλέπει ελάχιστο ειδικό φόρο κατανάλωσης 200 ευρώ ανά 1.000 τσιγάρα, με τον φόρο να αντιστοιχεί κατά κανόνα τουλάχιστον στο 60% της σταθμισμένης μέσης τιμής λιανικής. Η επίδραση στην τιμή του πακέτου θα εξαρτηθεί από το πόσο θα χρειαστεί να αυξήσει τους φόρους της κάθε χώρα για να φτάσει τα νέα όρια και από το μέρος της πρόσθετης επιβάρυνσης που θα μετακυλήσουν οι εταιρείες στους καταναλωτές.

Η αναθεώρηση αλλάζει και το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας, η οποία χρονολογείται από το 2011. Το σχέδιο εντάσσει στο κοινό ευρωπαϊκό φορολογικό πλαίσιο τα θερμαινόμενα προϊόντα καπνού, τα σακουλάκια νικοτίνης και τα υγρά ηλεκτρονικών τσιγάρων, ακόμη και όσα δεν περιέχουν νικοτίνη.

Το περιθώριο προσαρμογής για την Ελλάδα

Για την ελληνική αγορά, κρίσιμος είναι ο χρόνος μέσα στον οποίο θα πρέπει να απορροφηθεί η αύξηση των φόρων. Η Ελλάδα ζήτησε μεγαλύτερη μεταβατική περίοδο, επικαλούμενη τον κίνδυνο μια απότομη επιβάρυνση να στρέψει μέρος της κατανάλωσης προς την παράνομη αγορά. Το συμβιβαστικό κείμενο κατονομάζει την Ελλάδα και άλλες εννέα χώρες (Βουλγαρία, Ισπανία, Κροατία, Ιταλία, Κύπρος, Λουξεμβούργο, Πορτογαλία, Ρουμανία και Σλοβενία) μεταξύ των κρατών-μελών που πληρούν το κριτήριο για παράταση της μεταβατικής περιόδου έως το τέλος του 2035, για τα τσιγάρα και τον καπνό για στριφτά. Η δυνατότητα αυτή αφορά τις χώρες που, για να συμμορφωθούν με τα νέα όρια, θα χρειάζονταν μέση ετήσια αύξηση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα τσιγάρα πάνω από 2,35%, με βάση τα επίπεδα της 1ης Ιανουαρίου 2025. Οι χώρες που θα κάνουν χρήση της παρέκκλισης θα πρέπει να ενημερώσουν προηγουμένως την Κομισιόν και να εφαρμόσουν πλήρως τα νέα όρια από την 1η Ιανουαρίου 2036.  

Η τελική τιμή στο ράφι θα εξαρτηθεί από το πώς θα προσαρμοστούν ο πάγιος και ο αναλογικός φόρος στην Ελλάδα. Σήμερα, ο πάγιος φόρος ανέρχεται σε 82,50 ευρώ ανά 1.000 τσιγάρα και ο αναλογικός στο 26% της τιμής λιανικής, με ελάχιστο συνολικό ειδικό φόρο κατανάλωσης 117,50 ευρώ ανά 1.000 τσιγάρα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• JOIST: Με αφετηρία το Πάρκο στη Λάρισα «χτίζει» δίκτυο καινοτομίας σε Ελλάδα και Ευρώπη
• Η The Mart εξαγοράζει την ΕΝΑ Cash & Carry από την ΑΒ Βασιλόπουλος
• Ελληνικά καλλυντικά: Η εξαγωγική άνοδος ανοίγει τον δρόμο για νέες αγορές