Από startup σε εταιρεία του 1,8 τρισ. δολ. – Η SpaceX άντλησε 75 δισ. δολάρια και αλλάζει τις ισορροπίες στη Wall 

Η SpaceX προχώρησε σε μία ιστορική αρχική δημόσια προσφορά (IPO), αντλώντας 75 δισ. δολάρια και σηματοδοτώντας την είσοδό της στην κορυφή των μεγαλύτερων εισηγμένων εταιρειών των Ηνωμένων Πολιτειών. Η IPO του ομίλου του Elon Musk, που δραστηριοποιείται σε πυραύλους, δορυφόρους και τεχνητή νοημοσύνη, προσέλκυσε πρωτοφανές επενδυτικό ενδιαφέρον, επιβεβαιώνοντας τη θέση της εταιρείας ως έναν από τους πιο ισχυρούς τεχνολογικούς παίκτες παγκοσμίως.

Σύμφωνα με τους Financial Times, η SpaceX τιμολόγησε 555,6 εκατομμύρια μετοχές στα 135 δολάρια ανά μετοχή, βάσει ενημερωτικού εγγράφου που κατατέθηκε στις αμερικανικές ρυθμιστικές αρχές. Η συνολική αποτίμηση του ομίλου ενδέχεται να φτάσει τα 1,78 τρισ. δολάρια, εφόσον οι ανάδοχοι ασκήσουν πλήρως το δικαίωμα υπερκατανομής, γνωστό ως greenshoe option, το οποίο επιτρέπει την πώληση επιπλέον μετοχών μετά την έναρξη διαπραγμάτευσης. Σε αυτή την περίπτωση, η συνολική άντληση κεφαλαίων θα μπορούσε να αγγίξει ακόμη και τα 86 δισ. δολάρια.

Η ζήτηση για τη μετοχή της SpaceX ξεπέρασε κάθε προσδοκία, καθώς οι συνολικές εντολές αγοράς υπερέβησαν κατά τρεις και πλέον φορές τον διαθέσιμο αριθμό μετοχών. Μεγάλοι θεσμικοί επενδυτές, κρατικά επενδυτικά ταμεία του Κόλπου, hedge funds αλλά και ιδιώτες επενδυτές έδωσαν μάχη για συμμετοχή στην IPO, δημιουργώντας συνθήκες έντονης υπερκάλυψης και ισχυρού ανταγωνισμού για την κατανομή των τίτλων.

Ιδιαίτερα εντυπωσιακή ήταν η συμμετοχή των ιδιωτών επενδυτών, οι οποίοι υπέβαλαν εντολές που ξεπέρασαν τα 100 δισ. δολάρια. Παρά την τεράστια ζήτηση, η κατανομή προς αυτούς θα περιοριστεί περίπου στο 20% έως 25% των μετοχών που διατέθηκαν, γεγονός που αναδεικνύει τη σπανιότητα της προσφοράς και την έντονη πίεση στη διαδικασία allocation. Τη διαχείριση του συγκεκριμένου σκέλους της έκδοσης ανέλαβε η Bank of America, η οποία συντόνισε τη συμμετοχή των Αμερικανών ιδιωτών επενδυτών.

Η δημόσια εγγραφή της SpaceX δεν αποτελεί απλώς μια χρηματοδοτική επιτυχία, αλλά ένα σημείο καμπής για τον ίδιο τον κλάδο της τεχνολογίας και της διαστημικής οικονομίας. Ο όμιλος έχει εξελιχθεί από μια εταιρεία εκτοξεύσεων σε έναν πολυσύνθετο τεχνολογικό οργανισμό που δραστηριοποιείται στο διάστημα, στις δορυφορικές επικοινωνίες μέσω του Starlink και στις υποδομές τεχνητής νοημοσύνης. Η IPO αποτυπώνει αυτή τη μετάβαση και επιβεβαιώνει τη στρατηγική θέση της SpaceX στο κέντρο της σύγκλισης AI και space economy.

Η επιτυχία της προσφοράς αναμένεται να έχει ευρύτερες επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές, καθώς ενισχύει τη δυναμική των mega-cap τεχνολογικών εταιρειών και αναδεικνύει τη συνεχιζόμενη όρεξη των επενδυτών για εταιρείες υψηλής ανάπτυξης με μακροπρόθεσμο τεχνολογικό αφήγημα. Η SpaceX, με αυτή την IPO, δεν εντάσσεται απλώς στο χρηματιστήριο, αλλά επαναπροσδιορίζει το μέγεθος και τις προσδοκίες για το τι μπορεί να σημαίνει μια δημόσια τεχνολογική εταιρεία στη νέα εποχή.

Όσοι πίστεψαν

Επί σχεδόν δύο δεκαετίες, μερικοί από τους πιο γνωστούς επενδυτές στον κόσμο συγκέντρωναν αθόρυβα μερίδια στη SpaceX, ενώ η εταιρεία παρέμενε σε μεγάλο βαθμό εκτός των δημόσιων αγορών.

Τώρα, με την εταιρεία του Elon Musk να επιδιώκει αποτίμηση περίπου 1,8 τρισ. δολαρίων στην αρχική δημόσια προσφορά της (IPO), αυτά τα πρώιμα στοιχήματα αναμένεται να γράψουν μερικά από τα μεγαλύτερα «λογιστικά» κέρδη στην ιστορία του venture capital.

Μεταξύ των μεγαλύτερων κερδισμένων είναι ο βετεράνος επενδυτής μετοχών Ron Baron, η Ark Invest της Cathie Wood και ο κολοσσός αμοιβαίων κεφαλαίων Fidelity Investments. Στους κερδισμένους συγκαταλέγονται επίσης venture funds όπως οι Founders Fund, Sequoia Capital και Andreessen Horowitz, καθώς και hedge funds όπως οι D1 Capital Partners και Coatue Management. Επιλεγμένα συνταξιοδοτικά ταμεία και πανεπιστημιακά endowments αναμένεται επίσης να επωφεληθούν.

Τα κέρδη είναι εντυπωσιακά για επενδυτές που στήριξαν τη SpaceX πριν η επιτυχία της γίνει προφανής. Ο Baron επένδυσε για πρώτη φορά το 2017 μέσω employee tender offers, όταν η εταιρεία αποτιμούνταν σε λιγότερα από 22 δισ. δολάρια, και έκτοτε έχει συμμετάσχει σε 27 γύρους χρηματοδότησης.

Μέχρι τα τέλη Μαρτίου, η SpaceX αντιστοιχούσε στο 33% των περιουσιακών στοιχείων του Baron Partners Fund των 10,4 δισ. δολαρίων και στο 25,5% του Baron Asset Fund, καθιστώντας την μία από τις πιο καθοριστικές επενδύσεις του ομίλου.

«Πιστεύουμε ότι η SpaceX θα γίνει η μεγαλύτερη και πιο κερδοφόρα εταιρεία στον πλανήτη», δήλωσε ο Baron σε διαδικτυακή παρουσίαση επενδυτών αυτή την εβδομάδα. Η εταιρεία του έχει επενδύσει περίπου 2 δισ. δολάρια στη SpaceX τα τελευταία χρόνια, με τη συμμετοχή να έχει αυξηθεί σε περίπου 12 δισ. δολάρια, όπως είπε.

Ακόμη νωρίς στη δημιουργία αξίας

Το Ark Venture Fund της Wood έχει επίσης ωφεληθεί σημαντικά από την ταχεία άνοδο της SpaceX. Η εταιρεία πυραύλων αντιστοιχούσε στο 11,4% των καθαρών περιουσιακών στοιχείων του fund στις 31 Μαρτίου, αποτελώντας τη μεγαλύτερη θέση του χαρτοφυλακίου.

Η Wood δήλωσε ότι η Ark βλέπει τη SpaceX ως πολύ περισσότερα από έναν πάροχο εκτοξεύσεων. «Μέσω του Starship, του Starlink και της εξαγοράς της xAI, πιστεύουμε ότι η SpaceX χτίζει κάθετα ολοκληρωμένες υποδομές τεχνητής νοημοσύνης για μια πολύ μεγαλύτερη διαστημική οικονομία», είπε στο CNBC.

Η επένδυση αντικατοπτρίζει επίσης τη γενικότερη επενδυτική φιλοσοφία της Ark γύρω από τη σύγκλιση τεχνολογιών. Η SpaceX βρίσκεται στο σημείο τομής βασικών θεματικών όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η ρομποτική και η αποθήκευση ενέργειας. Η Wood πιστεύει ότι η επόμενη φάση ανάπτυξης θα προέλθει όχι μόνο από τους υπάρχοντες πυραύλους Falcon 9 και το δίκτυο δορυφόρων Starlink, αλλά και από το Starship, το νέο σύστημα πυραύλων που θα μπορούσε να ανοίξει νέες εμπορικές δυνατότητες στο διάστημα.

«Για τους μακροπρόθεσμους μετόχους, ένα IPO θα έδινε ευρύτερη πρόσβαση σε μια εταιρεία που πιστεύουμε ότι βρίσκεται ακόμη νωρίς στη δημιουργία αξίας», είπε η Wood.

Καμία παραδοσιακή εταιρεία διαχείρισης κεφαλαίων ίσως δεν έχει ωφεληθεί περισσότερο από την άνοδο της SpaceX όσο η Fidelity Investments. Η εταιρεία με έδρα τη Βοστώνη μπήκε νωρίς μέσω του πρώην portfolio manager Gavin Baker, ο οποίος άρχισε να αγοράζει μετοχές το 2015, όταν η SpaceX αποτιμούνταν περίπου στα 10 δισ. δολάρια.

Μέχρι τις 31 Μαρτίου, η SpaceX αντιστοιχούσε στο 4,7% του Fidelity Contrafund των 177 δισ. δολαρίων, ενός από τα μεγαλύτερα ενεργά διαχειριζόμενα αμοιβαία κεφάλαια στον κόσμο. Η εταιρεία αποτελούσε επίσης το 3,3% του Fidelity Blue Chip Growth Fund των 103 δισ. δολαρίων και το 2,6% του Fidelity Growth Company Fund των σχεδόν 99 δισ. δολαρίων.

Η Fidelity αρνήθηκε να σχολιάσει.

Μεγάλα κέρδη

Οι εξαιρετικές αποδόσεις αντανακλούν όχι μόνο την ανάπτυξη της εταιρείας, αλλά και τη σπανιότητα πρόσβασης.

«Ρίσκαραν με τον Elon και τους βγήκε σε τεράστιο κέρδος», δήλωσε ο Greg Martin, συνιδρυτής και managing director της Rainmaker Securities. «Αφού πήραν αυτό το ρίσκο, η θέση στο cap table αποδείχθηκε εξαιρετικά σπάνια, επειδή η δομή μετοχών της εταιρείας διαχειρίζεται πολύ αυστηρά».

Το cap table (capitalization table) αναφέρεται στην κατανομή της μετοχικής ιδιοκτησίας μιας εταιρείας.

Σε αντίθεση με πολλές venture-backed εταιρείες που διευρύνουν τακτικά τη βάση επενδυτών τους, η SpaceX διατήρησε αυστηρό έλεγχο για το ποιος μπορεί να επενδύσει. Ως αποτέλεσμα, οι πρώιμοι επενδυτές συχνά είχαν τη δυνατότητα να συμμετέχουν και σε επόμενους γύρους χρηματοδότησης που δεν ήταν διαθέσιμοι σε περισσότερους θεσμικούς επενδυτές.

«Το αρχικό τους στοίχημα στον Elon δεν απέδωσε μόνο την πρώτη επένδυση, αλλά τους επέτρεψε να τοποθετήσουν πολύ περισσότερο κεφάλαιο καθώς η επιτυχία γινόταν όλο και πιο προφανής», είπε ο Martin.

Αυτή η δυναμική βοήθησε να μετατραπούν σχετικά μικρές αρχικές επενδύσεις σε θέσεις αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων. Το venture fund Founders Fund ξεκίνησε να επενδύει στη SpaceX το 2008, ενώ hedge funds όπως τα Coatue και D1 απέκτησαν έκθεση μέσω μεταγενέστερων ιδιωτικών γύρων.

«Η επιτυχία μας είναι σχεδόν το να σκεφτόμαστε όλα τα πράγματα που οι άλλοι θεωρούν ότι δεν βγάζουν νόημα, και απλώς να τα κάνουμε—και αυτό είναι περίπου το 75% της δουλειάς», είπε ο Philippe Laffont, ιδρυτής της Coatue Management.

Συνταξιοδοτικά ταμεία και καταπιστεύματα

Τα συνταξιοδοτικά ταμεία και τα πανεπιστημιακά καταπιστεύματα αναμένεται επίσης να επωφεληθούν σημαντικά από το ντεμπούτο της SpaceX, υπογραμμίζοντας πώς η άνοδος της εταιρείας έχει ανταμείψει θεσμούς που χρηματοδοτούν συντάξεις, υποτροφίες και ακαδημαϊκή έρευνα.

Το Ontario Teachers’ Pension Plan επένδυσε πάνω από 200 εκατ. δολάρια στη SpaceX το 2019 μέσω ενός νεοσύστατου επενδυτικού οχήματος τεχνολογίας. Τότε, το ταμείο χαρακτήρισε τη SpaceX ως «ελκυστική επενδυτική ευκαιρία» λόγω του αποδεδειγμένου ιστορικού τεχνολογικής καινοτομίας στις εκτοξεύσεις και των σημαντικών προοπτικών ανάπτυξης στη δορυφορική ευρυζωνικότητα.

Το Washington University in St. Louis επένδυσε περίπου 50 εκατ. δολάρια σχεδόν μια δεκαετία πριν, μια θέση που έχει αυξηθεί σημαντικά καθώς η εταιρεία πλησίαζε την αποτίμηση IPO. Η συμμετοχή αυτή πλέον αντιστοιχεί σε πάνω από 10% του endowment των περίπου 17 δισ. δολαρίων του πανεπιστημίου, σύμφωνα με το Bloomberg News.

Το πανεπιστήμιο αρνήθηκε να σχολιάσει, ενώ το Ontario Teachers’ Pension Plan δεν απάντησε σε αίτημα σχολιασμού από το CNBC.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Κλιμακώνεται η ένταση γύρω από τα πυρηνικά του Ιράν – «Θα τους χτυπήσουμε πολύ σκληρά» διαμηνύει ο Τραμπ
• Τι γνωρίζουμε για το σχέδιο να δοθεί στους Αμερικανούς μερίδιο από την τεχνητή νοημοσύνη
• Μπάρον Τραμπ: Φοιτητής και επιχειρηματίας – Το brand που ίδρυσε με φίλους και το premium ρόφημα των 39 δολαρίων