Αποδείξεις με… κρυφές παγίδες: Τι αναζητά η ΑΑΔΕ και πώς μπορούν να ελέγχουν οι καταναλωτές

• Τρεις βασικές πρακτικές απόκρυψης πωλήσεων είναι η έκδοση πλαστών αποδείξεων, η καταχρηστική χρήση νόμιμων φορολογικών μηχανισμών και η αλλοίωση δεδομένων με παράνομο λογισμικό.
• Οι ασυνήθιστες ακυρώσεις, οι μεγάλες εκπτώσεις και οι αποκλίσεις στα ψηφιακά αρχεία αποτελούν ενδείξεις προς διερεύνηση, όχι αυτόματη απόδειξη φοροδιαφυγής.
• Μέσω του Appodixi, οι καταναλωτές μπορούν να σαρώνουν το QR code της απόδειξης και να υποβάλλουν επώνυμη ή ανώνυμη αναφορά όταν διαπιστώνουν προβλήματα.

Μια απόδειξη στο χέρι του καταναλωτή δεν εξασφαλίζει πάντοτε ότι η συναλλαγή έχει καταγραφεί σωστά και ότι τα αντίστοιχα έσοδα θα δηλωθούν στην Εφορία. Πίσω από ένα φαινομενικά κανονικό παραστατικό μπορεί να βρίσκεται ένας μηχανισμός που αποκρύπτει πωλήσεις ή εμφανίζει μικρότερες εισπράξεις.

Η ψηφιοποίηση των συναλλαγών έχει διευρύνει τις δυνατότητες ελέγχου της ΑΑΔΕ, αλλά έχει μεταφέρει και μέρος της φοροδιαφυγής στο λογισμικό που διαχειρίζεται τις παραγγελίες και τις πωλήσεις. Το κρίσιμο ερώτημα για τους ελεγκτές είναι πλέον αν συμφωνούν μεταξύ τους όσα πληρώνει ο πελάτης, όσα καταγράφει η επιχείρηση και όσα φτάνουν στη φορολογική διοίκηση.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η έρευνα που αφορά την Pizza Fan. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί για την υπόθεση, εξετάζεται φερόμενη μη απόδοση ΦΠΑ ύψους περίπου 25 εκατ. ευρώ από το 2022, με χρήση ειδικού λογισμικού για την απόκρυψη πραγματικών εισπράξεων. Η διερεύνηση βρίσκεται σε εξέλιξη.

Πρώτη μέθοδος: Η απόδειξη που μοιάζει νόμιμη

Η απλούστερη μορφή παραπλάνησης στηρίζεται στην εκτύπωση εγγράφων που θυμίζουν αποδείξεις λιανικής, χωρίς να έχουν εκδοθεί με τον προβλεπόμενο φορολογικό τρόπο.

Με τη χρήση υπολογιστή και κατάλληλου λογισμικού, ο πελάτης μπορεί να παραλάβει ένα χαρτί που περιγράφει τα προϊόντα και το ποσό που πλήρωσε, αλλά δεν αποτελεί έγκυρη φορολογική απόδειξη.

Έτσι, η συναλλαγή μπορεί να παραμένει εκτός της επίσημης καταγραφής εσόδων. Ο καταναλωτής θεωρεί ότι η αγορά του ολοκληρώθηκε κανονικά, ενώ το Δημόσιο χάνει τον φόρο που αντιστοιχεί στην αποκρυπτόμενη δραστηριότητα.

Δεύτερη μέθοδος: Πραγματικές πωλήσεις, εικονικές ακυρώσεις

Η χρήση νόμιμου φορολογικού μηχανισμού δεν αποκλείει την καταχρηστική αξιοποίησή του.

Σε αυτή την κατηγορία εντάσσονται περιπτώσεις στις οποίες εκδίδονται δελτία παραγγελίας χωρίς να ακολουθούν οι αντίστοιχες αποδείξεις, καθώς και συναλλαγές που εμφανίζονται ως ακυρωμένες ή επιβαρύνονται με εκπτώσεις που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.

Οι μαζικές ακυρώσεις στο τέλος της ημέρας και οι ασυνήθιστα υψηλές εκπτώσεις μπορούν να οδηγήσουν σε περαιτέρω έλεγχο. Δεν αρκούν, όμως, από μόνες τους για να στοιχειοθετήσουν παράβαση, καθώς ακυρώσεις και εκπτώσεις αποτελούν και νόμιμες εμπορικές πρακτικές.

Γι’ αυτό οι ελεγκτές εξετάζουν τη συχνότητα, την αξία και τον χρόνο έκδοσης των σχετικών παραστατικών, αναζητώντας αν η εικόνα που προκύπτει δικαιολογείται από την πραγματική λειτουργία της επιχείρησης.

Τρίτη μέθοδος: Το λογισμικό που αλλάζει την εικόνα των εισπράξεων

Πιο σύνθετες είναι οι περιπτώσεις παρέμβασης στα ηλεκτρονικά δεδομένα των συναλλαγών.

Παράνομα λογισμικά μπορούν να αλλοιώνουν καταχωρίσεις, μεταβάλλοντας αξίες, ποσότητες ή άλλα στοιχεία, ώστε οι καταγεγραμμένες πωλήσεις να εμφανίζονται χαμηλότερες από τις πραγματικές.

Η παρέμβαση μπορεί να γίνεται σε στάδιο που δεν είναι ορατό στον καταναλωτή. Ακόμη και αν έχει εκτυπωθεί απόδειξη, το χαρτί που κρατά ο πελάτης δεν αποκαλύπτει απαραίτητα τι έχει συμβεί στα ηλεκτρονικά αρχεία.

Για τη διερεύνηση τέτοιων υποθέσεων απαιτείται έλεγχος των ψηφιακών δεδομένων και αντιπαραβολή των διαφορετικών αρχείων, ώστε να εντοπιστούν μεταβολές και να ανασυντεθεί η πραγματική εικόνα των πωλήσεων.

Πώς αναζητά τις αποκλίσεις η ΑΑΔΕ

Οι ηλεκτρονικές διασταυρώσεις και η ανάλυση δεδομένων συμπληρώνουν τους επιτόπιους ελέγχους, επιτρέποντας πιο στοχευμένη διερεύνηση ύποπτων συναλλαγών.

Τα στοιχεία των φορολογικών μηχανισμών και τα δεδομένα που διαβιβάζονται στην ΑΑΔΕ, μεταξύ άλλων μέσω του myDATA, μπορούν να αξιοποιηθούν για τον εντοπισμό ασυμφωνιών.

Το ζητούμενο είναι να διαπιστωθεί εάν η δηλωμένη δραστηριότητα συμβαδίζει με τις πραγματικές εισπράξεις. Η ύπαρξη ψηφιακών αρχείων προσφέρει περισσότερα ίχνη προς εξέταση, χωρίς να καταργεί την ανάγκη επιτόπιας έρευνας και τεκμηρίωσης κάθε παράβασης.

Ο έλεγχος της απόδειξης από το κινητό

Στη διαδικασία ελέγχου μπορούν να συμβάλουν και οι καταναλωτές μέσω της επίσημης εφαρμογής Appodixi.

Με τη σάρωση του QR code, ο χρήστης ελέγχει τα διαθέσιμα στοιχεία της απόδειξης και μπορεί να διαπιστώσει αν έχει διαβιβαστεί στην ΑΑΔΕ ή αν εμφανίζεται απόκλιση.

Για παράδειγμα, εάν η έντυπη απόδειξη αναγράφει 50 ευρώ, αλλά τα στοιχεία που εμφανίζει η εφαρμογή δείχνουν διαφορετική αξία, ο καταναλωτής μπορεί να υποβάλει αναφορά για περαιτέρω έλεγχο.

Χρειάζεται προσοχή στην ένδειξη «δεν έχει ακόμη διαβιβαστεί»: η εφαρμογή εμφανίζει και τον χρόνο μέχρι τον οποίο θα έπρεπε να έχει γίνει η διαβίβαση. Συνεπώς, η συγκεκριμένη ένδειξη δεν σημαίνει αυτομάτως ότι έχει διαπιστωθεί φοροδιαφυγή.

Η αναφορά μπορεί να υποβληθεί επώνυμα ή ανώνυμα, με φωτογραφία της απόδειξης και περιγραφή του προβλήματος. Η αξιολόγηση των στοιχείων και η διαπίστωση τυχόν παράβασης παραμένουν αρμοδιότητα των ελεγκτικών αρχών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Power of Innovation Summit 2026: Το «εγχειρίδιο» για να περάσει η τεχνολογία στο πεδίο της πράξης
• Θανάσης Σοφιανός στο Drive Your Legacy #TheAllies: «Εμπιστεύομαι τα δεδομένα, αλλά στο τέλος αποφασίζει το ένστικτο»
• Στημένα παιχνίδια στο μπάσκετ: Οι μαρτυρίες-κλειδιά και οι ισχυρισμοί των κατηγορουμένων – Πάγωμα επιχορηγήσεων στην ΕΟΚ