Δημογραφικό: Στο 1,24 τα παιδιά ανά γυναίκα στην Ελλάδα – Σε ιστορικό χαμηλό η γονιμότητα στην ΕΕ

• Στο 1,24 παιδιά ανά γυναίκα υποχώρησε ο δείκτης γονιμότητας στην Ελλάδα το 2024, από 1,43 το 2021, με τη χώρα να βρίσκεται στην 20ή θέση της ΕΕ.
• Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο δείκτης διαμορφώθηκε στο 1,34, στο χαμηλότερο επίπεδο από την έναρξη της διαθέσιμης χρονοσειράς το 2001.
• Μεγάλες αποκλίσεις καταγράφονται μεταξύ των ελληνικών περιοχών: 0,92 παιδιά ανά γυναίκα στον Κεντρικό Τομέα Αθηνών, έναντι 1,95 στις Κυκλάδες.

Νέα επιδείνωση παρουσιάζει το δημογραφικό πρόβλημα στην Ελλάδα, καθώς ο δείκτης γονιμότητας συνεχίζει να υποχωρεί, πλησιάζοντας πλέον το ένα παιδί ανά γυναίκα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το 2024.

Η χώρα μας καταγράφει δείκτη 1,24 παιδιά ανά γυναίκα, έναντι 1,43 το 2021, επιβεβαιώνοντας τη σταθερά πτωτική πορεία των τελευταίων ετών.

Η εικόνα είναι εξίσου ανησυχητική σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση κατέγραψε τον χαμηλότερο συνολικό δείκτη γονιμότητας από το 2001, οπότε ξεκίνησε η διαθέσιμη συγκρίσιμη χρονοσειρά.

Συγκεκριμένα, ο μέσος όρος της ΕΕ υποχώρησε στο 1,34 παιδιά ανά γυναίκα το 2024, από 1,38 το 2023, παραμένοντας σημαντικά χαμηλότερα από το επίπεδο των 2,1 παιδιών ανά γυναίκα, που θεωρείται απαραίτητο για τη μακροπρόθεσμη αναπλήρωση του πληθυσμού χωρίς τη συμβολή της μετανάστευσης.

Ελλάδα: Συνεχής υποχώρηση της γονιμότητας από το 2021

Τα στοιχεία της Eurostat αποτυπώνουν τη σταδιακή μείωση του δείκτη γονιμότητας στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια.

Από τα 1,43 παιδιά ανά γυναίκα το 2021, ο δείκτης περιορίστηκε στα 1,32 το 2022, υποχώρησε περαιτέρω στα 1,26 το 2023 και διαμορφώθηκε στο 1,24 το 2024.

Η επίδοση αυτή τοποθετεί την Ελλάδα στην 20ή θέση μεταξύ των 27 χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναδεικνύοντας το μέγεθος της δημογραφικής πρόκλησης.

Η πτωτική πορεία δεν αφορά μόνο τον αριθμό των γεννήσεων, αλλά και τον συνολικό δείκτη γονιμότητας, ο οποίος αποτυπώνει τον εκτιμώμενο αριθμό παιδιών που θα αποκτούσε μια γυναίκα στη διάρκεια της αναπαραγωγικής της ζωής, εφόσον διατηρούνταν τα ηλικιακά πρότυπα γονιμότητας του συγκεκριμένου έτους.

Η απόσταση από το επίπεδο φυσικής αναπλήρωσης του πληθυσμού αναδεικνύει τη μακροπρόθεσμη δημογραφική πίεση, με πιθανές επιπτώσεις στην αγορά εργασίας, στο ασφαλιστικό σύστημα και στην οικονομική ανάπτυξη.

Μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ των ελληνικών περιοχών

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα περιφερειακά στοιχεία της Eurostat, τα οποία αποκαλύπτουν σημαντικές διαφορές στη γονιμότητα μεταξύ αστικών κέντρων και νησιωτικών περιοχών.

Η χαμηλότερη επίδοση καταγράφεται στον Κεντρικό Τομέα Αθηνών, όπου ο δείκτης περιορίζεται στα 0,92 παιδιά ανά γυναίκα, επίπεδο χαμηλότερο ακόμη και από τον ήδη περιορισμένο εθνικό μέσο όρο.

Στο σύνολο της Αττικής, ο αντίστοιχος δείκτης διαμορφώνεται στο 1,13.

Αντίθετα, σαφώς υψηλότερες επιδόσεις εμφανίζονται σε ορισμένες νησιωτικές περιοχές, με τις Κυκλάδες να καταγράφουν 1,95 παιδιά ανά γυναίκα και τη Ζάκυνθο 1,71.

Δείκτης γονιμότητας ανά περιοχή (2024)

Περιφερειακά στοιχεία για το 2024, όπως παρατίθενται στην παρουσίαση της έκθεσης της Eurostat.

Οι σημαντικές αυτές αποκλίσεις δείχνουν ότι το δημογραφικό πρόβλημα δεν εκδηλώνεται με την ίδια ένταση σε όλες τις περιοχές της χώρας.

Σύμφωνα με την περιφερειακή ανάλυση της Eurostat, στην Ελλάδα καταγράφονται τρεις περιοχές με δείκτη κάτω από ένα παιδί ανά γυναίκα, ενώ μία περιοχή εμφανίζει δείκτη τουλάχιστον 1,75.

Σε ιστορικό χαμηλό η γονιμότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Η μείωση της γονιμότητας δεν αποτελεί αποκλειστικά ελληνικό φαινόμενο, καθώς αντίστοιχη τάση καταγράφεται στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το 2024, ο συνολικός δείκτης γονιμότητας διαμορφώθηκε στα 1,34 παιδιά ανά γυναίκα, έναντι 1,38 το 2023.

Πρόκειται για τη χαμηλότερη τιμή από το 2001, ενώ τις τελευταίες δύο δεκαετίες ο δείκτης κυμαινόταν μεταξύ 1,34 και 1,57.

Παράλληλα, σύμφωνα με τα στοιχεία της ευρωπαϊκής στατιστικής υπηρεσίας, το 2024 γεννήθηκαν περίπου 3,55 εκατομμύρια παιδιά στην ΕΕ, αριθμός μειωμένος κατά 3,3% σε σχέση με τα 3,67 εκατομμύρια του 2023.

Η εξέλιξη επιβεβαιώνει τη δημογραφική επιβράδυνση που καταγράφεται σε πολλές ευρωπαϊκές οικονομίες, με τη γήρανση του πληθυσμού να αποτελεί μία από τις σημαντικότερες μακροπρόθεσμες προκλήσεις.

Ποιες ευρωπαϊκές περιοχές εμφανίζουν τη μεγαλύτερη και τη μικρότερη γονιμότητα

Σε επίπεδο περιφερειών, η Eurostat ανέλυσε στοιχεία από 1.165 περιοχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποκαλύπτοντας έντονες διαφοροποιήσεις.

Δείκτες γονιμότητας τουλάχιστον 1,75 παιδιά ανά γυναίκα καταγράφηκαν σε 14 περιφέρειες της Βουλγαρίας και 14 της Γαλλίας, έξι της Γερμανίας και τρεις της Σλοβενίας.

Αντίστοιχες επιδόσεις σημειώθηκαν σε δύο περιφέρειες της Ουγγαρίας, της Ολλανδίας και της Ρουμανίας, καθώς και σε μεμονωμένες περιοχές της Ελλάδας, της Ιρλανδίας, της Κροατίας και της Σλοβακίας.

Στον αντίποδα, ιδιαίτερα χαμηλοί δείκτες παρατηρούνται στην Ισπανία, κυρίως στις βορειοδυτικές και ορισμένες νησιωτικές περιοχές, καθώς και σε μεγάλο μέρος της Ιταλίας, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη Σαρδηνία.

Συνολικά, δείκτες κάτω από ένα παιδί ανά γυναίκα καταγράφηκαν σε 16 ισπανικές περιφέρειες, επτά πολωνικές, πέντε ιταλικές και τρεις ελληνικές, καθώς και σε δύο περιοχές της Γερμανίας και της Λιθουανίας.

Η δημογραφική πρόκληση για την ελληνική οικονομία

Η συνεχιζόμενη υποχώρηση της γονιμότητας αποτελεί σημαντική πρόκληση για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της ελληνικής οικονομίας.

Ένας μικρότερος αριθμός γεννήσεων, σε συνδυασμό με τη γήρανση του πληθυσμού, μπορεί να επηρεάσει σταδιακά τη διαθεσιμότητα εργατικού δυναμικού, την παραγωγικότητα και τη χρηματοδότηση του ασφαλιστικού συστήματος.

Η εξέλιξη αυτή καθιστά ιδιαίτερα σημαντικές τις πολιτικές που σχετίζονται με τη στήριξη της οικογένειας, την πρόσβαση στη στέγαση, τη συμφιλίωση επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής και την οικονομική ασφάλεια των νέων.

Παράλληλα, η διαφοροποίηση των δεικτών ανάμεσα σε περιοχές της χώρας υπογραμμίζει την ανάγκη για παρεμβάσεις που λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαίτερες κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες κάθε περιφέρειας.

Με τον δείκτη γονιμότητας στην Ελλάδα να διαμορφώνεται πλέον στο 1,24 παιδιά ανά γυναίκα, τα στοιχεία της Eurostat αναδεικνύουν τη σοβαρότητα της δημογραφικής πρόκλησης και τις μακροπρόθεσμες συνέπειές της για την ελληνική κοινωνία και οικονομία.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Οι 10 μήνες που θα αλλάξουν για πάντα το Ελληνικό
• Ποιος θα «φάει» το κομμάτι της Pizza Fan – Η μάχη των μνηστήρων
• Φρενάρουν οι αυξήσεις στις τιμές κατοικιών – Οι ακριβότερες και φθηνότερες περιοχές
• Νέο hedge fund κοιτάζει την Ελλάδα – Η Capula εξετάζει γραφείο στην Αθήνα
• Τουρισμός: Η Ελλάδα διεκδικεί το 6% των διεθνών διανυκτερεύσεων στην Ευρώπη το 2036