Δημόσιο χρέος: Οι τρεις παράγοντες που μειώνουν τον λογαριασμό των επόμενων ετών
- 21/11/2026, 10:40
- SHARE
Χαμηλότερα από τις προβλέψεις που είχαν διατυπωθεί πριν από έναν χρόνο αναμένεται να διαμορφωθεί το ελληνικό δημόσιο χρέος, σύμφωνα με τις νέες εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του προϋπολογισμού του 2027.
Οι δύο πλευρές συμφωνούν στην κατεύθυνση της αποκλιμάκωσης, διατηρώντας διαφορετικές εκτιμήσεις για την ταχύτητά της. Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προβλέπει χρέος 135,8% του ΑΕΠ το 2026 και 128,5% το 2027, ενώ η Κομισιόν τοποθετεί τα αντίστοιχα ποσοστά στο 135,7% και στο 130,7%.
Στο επίκεντρο της στρατηγικής βρίσκεται και το πρόγραμμα πρόωρων αποπληρωμών, το οποίο προβλέπεται να φτάσει συνολικά τα 12,84 δισ. ευρώ μέσα στο 2026, με εκτιμώμενη εξοικονόμηση τόκων περίπου 370 εκατ. ευρώ ετησίως.
Πόσο βελτιώθηκαν οι προβλέψεις
Πριν από έναν χρόνο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμούσε ότι ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ θα διαμορφωνόταν στο 142,1% για το 2026 και στο 138% για το 2027. Οι νέες προβλέψεις είναι χαμηλότερες κατά 6,4 και 7,3 ποσοστιαίες μονάδες, αντίστοιχα.
Ανάλογη αναθεώρηση καταγράφεται στον ελληνικό προϋπολογισμό. Οι προηγούμενες εκτιμήσεις για χρέος 138,2% του ΑΕΠ το 2026 και 131,7% το 2027 αντικαθίστανται από τις προβλέψεις για 135,8% και 128,5%.
Η μεταβολή αφορά τον λόγο του χρέους προς το ΑΕΠ. Συνεπώς, επηρεάζεται τόσο από την εξέλιξη του ίδιου του χρέους όσο και από την αύξηση του ονομαστικού μεγέθους της οικονομίας.
Οι τρεις παράγοντες της αποκλιμάκωσης
Το οικονομικό επιτελείο αποδίδει τη βελτίωση σε τρεις βασικούς παράγοντες: την ανάπτυξη, τα δημοσιονομικά πλεονάσματα και τις αυξημένες πρόωρες αποπληρωμές.
Ο νέος προϋπολογισμός προβλέπει ανάπτυξη 2% το 2026 και 2,3% το 2027, έναντι εκτιμώμενου ρυθμού 1,2% στην Ευρωζώνη την επόμενη χρονιά. Η διεύρυνση της οικονομικής δραστηριότητας ενισχύει τα έσοδα και συμβάλλει στη μείωση του χρέους ως ποσοστού του ΑΕΠ.
Παράλληλα, το πρωτογενές πλεόνασμα εκτιμάται σε 3,6% του ΑΕΠ για το 2026 και 3,2% για το 2027. Σύμφωνα με το υπουργείο, η επίδοση στηρίζεται τόσο στην ανάπτυξη όσο και στη βελτίωση της είσπραξης φόρων μέσω της αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής.
Ο τρίτος παράγοντας είναι η εξόφληση υποχρεώσεων πριν από τη λήξη τους, η οποία μειώνει το ανεξόφλητο χρέος και περιορίζει τις μελλοντικές ανάγκες εξυπηρέτησής του.
Ποιες αποπληρωμές έγιναν και ποιες ακολουθούν
Το πρόγραμμα του 2026 περιλαμβάνει διαφορετικές κινήσεις, ορισμένες από τις οποίες έχουν ήδη ολοκληρωθεί:
- Τον Ιούνιο αποπληρώθηκαν πρόωρα διμερή δάνεια του πρώτου Μνημονίου ύψους 6,94 δισ. ευρώ, με αρχικές λήξεις το 2029 και την περίοδο 2033–2035.
- Τον Οκτώβριο εξοφλήθηκαν πρόωρα δάνεια του EFSF ύψους 2,5 δισ. ευρώ, που αφορούσαν δόσεις του 2027 και του 2028.
- Στα μέσα Δεκεμβρίου προγραμματίζεται η πρόωρη εξόφληση ομολόγου περίπου 2,2 δισ. ευρώ, το οποίο κανονικά λήγει τον Δεκέμβριο του 2027.
Στο συνολικό ποσό συνυπολογίζεται και η μείωση του υπολοίπου των εντόκων γραμματίων κατά 1,2 δισ. ευρώ. Έτσι, το πρόγραμμα διαμορφώνεται περίπου 4 δισ. ευρώ πάνω από τον αρχικό στόχο των 8,8 δισ. ευρώ, εφόσον ολοκληρωθούν και οι προγραμματισμένες κινήσεις.
Το όφελος στους τόκους και οι επόμενοι στόχοι
Σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομικών, οι παρεμβάσεις αυτές αναμένεται να περιορίσουν τις δαπάνες τόκων κατά περίπου 370 εκατ. ευρώ τον χρόνο, με συνολικό όφελος τουλάχιστον 2,6 δισ. ευρώ σε ορίζοντα επταετίας. Για τις αποπληρωμές αξιοποιούνται πλεονάζοντα ταμειακά διαθέσιμα, των οποίων οι αποδόσεις είναι χαμηλότερες από το κόστος εξυπηρέτησης των σχετικών υποχρεώσεων.
Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, το οικονομικό επιτελείο θέτει στόχο το χρέος να υποχωρήσει κάτω από το 120% του ΑΕΠ το 2029 και χαμηλότερα από το 110% το 2030. Η επίτευξή τους προϋποθέτει τη συνέχιση της ανάπτυξης, τη διατήρηση των δημοσιονομικών επιδόσεων και την υλοποίηση του σχεδιασμού διαχείρισης του χρέους.