ΔΝΤ: Οι 2+1 εστίες κινδύνου πίσω από την άνοδο των αποδόσεων των ομολόγων

• Χρέος και πληθωρισμός αυξάνουν την ευπάθεια των αγορών σε νέες αναταράξεις.
• Οι μεγάλοι πάροχοι υπολογιστικών υποδομών αντιπροσωπεύουν πλέον το 10% των παγκόσμιων εκδόσεων ομολόγων επενδυτικής βαθμίδας, από λιγότερο από 1% το 2024.
• Οι συμφωνίες χρηματοδότησης στην AI συνδέονται με δεσμεύσεις μελλοντικών εσόδων 1,4 τρισ. δολαρίων, δημιουργώντας κινδύνους εάν οι προσδοκίες δεν επιβεβαιωθούν.

Η επενδυτική έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης αποκτά ολοένα μεγαλύτερο αποτύπωμα στις αγορές χρέους, την ώρα που τα κράτη χρειάζονται περισσότερα κεφάλαια για να χρηματοδοτηθούν. Αυτός ο συνδυασμός, μαζί με τον επίμονο πληθωρισμό, βρίσκεται στο επίκεντρο της νέας προειδοποίησης του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Στην έκθεσή του, το Ταμείο επισημαίνει ότι οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων θα μπορούσαν να αυξηθούν απότομα, προκαλώντας ευρύτερες αναταράξεις. Το ενεργειακό κόστος λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και οι προσδοκίες αυστηρότερης νομισματικής πολιτικής έχουν ήδη ωθήσει τις αποδόσεις αρκετών ανεπτυγμένων οικονομιών σε υψηλά πολλών δεκαετιών.

Γιατί τα κρατικά ομόλογα γίνονται πιο ευάλωτα

Το υψηλό δημόσιο χρέος και οι αυξημένες ανάγκες αναχρηματοδότησης περιορίζουν τις αντοχές των αγορών απέναντι σε δημοσιονομικούς και πληθωριστικούς κραδασμούς.

Μια απότομη άνοδος των αποδόσεων δεν θα σήμαινε μόνο ακριβότερο δανεισμό για τις κυβερνήσεις. Θα μπορούσε να συμπιέσει τις αποτιμήσεις άλλων επενδύσεων και να μειώσει την αξία των ομολόγων που χρησιμοποιούνται ως εξασφαλίσεις σε χρηματοπιστωτικές συναλλαγές.

Στην εξίσωση προστίθεται ο δανεισμός για τις υποδομές AI. Το μερίδιο των μεγάλων παρόχων υπολογιστικών υποδομών και cloud στις παγκόσμιες εκδόσεις ομολόγων επενδυτικής βαθμίδας έχει φτάσει στο 10%, από λιγότερο από 1% το 2024.

Οι εταιρείες αυτές ανταγωνίζονται πλέον τα κράτη για τα διαθέσιμα επενδυτικά κεφάλαια. Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο Μαρκ Σάιντνερ της PIMCO, ο συγκεκριμένος παράγοντας δεν φαίνεται να αποτελεί την κυρίαρχη αιτία της ανόδου των αποδόσεων.

Τα hedge funds και ο κίνδυνος ταυτόχρονων πωλήσεων

Ένα δεύτερο σημείο ανησυχίας είναι η αυξανόμενη παρουσία των hedge funds στην αγορά αμερικανικών κρατικών ομολόγων. Σύμφωνα με στοιχεία της Fed που επικαλείται το ΔΝΤ, το μερίδιό τους αυξήθηκε σε περίπου 9% το 2025, από 4% το 2022.

Πολλές από τις συναλλαγές τους βασίζονται σε υψηλό δανεισμό για την αξιοποίηση μικρών διαφορών τιμών. Όταν αρκετά κεφάλαια διατηρούν παρόμοιες θέσεις, μια ανατροπή των συνθηκών μπορεί να οδηγήσει σε ταυτόχρονες αναγκαστικές πωλήσεις, εντείνοντας τη μεταβλητότητα και τις πιέσεις στη ρευστότητα.

Προς το παρόν, πάντως, η ρευστότητα στις αγορές των ΗΠΑ, της Ευρώπης και της Βρετανίας παραμένει ικανοποιητική. Το Ταμείο συνιστά μεγαλύτερη διάρκεια στις εκδόσεις κρατικού χρέους, ώστε να περιοριστεί η εξάρτηση από συνεχείς αναχρηματοδοτήσεις.

Το τριπλό ρίσκο της χρηματοδότησης της AI

Ιδιαίτερο βάρος δίνει το ΔΝΤ στις συμφωνίες «κυκλικής χρηματοδότησης»: εταιρείες επενδύουν σε επιχειρήσεις AI, οι οποίες δεσμεύονται στη συνέχεια να αγοράσουν υπηρεσίες ή εξοπλισμό από τους χρηματοδότες τους.

Από το 2023 έχουν δημοσιοποιηθεί 14 τέτοιες συμφωνίες, με περίπου 300 δισ. δολάρια μετοχικών κεφαλαίων και 650 δισ. δολάρια δανειακής χρηματοδότησης. Οι δεσμεύσεις για μελλοντικά έσοδα ανέρχονται σε 1,4 τρισ. δολάρια.

Εάν η εμπορική αξιοποίηση της AI αποδώσει λιγότερα από τα αναμενόμενα, το πλήγμα μπορεί να είναι τριπλό: πτώση της αξίας των μετοχικών επενδύσεων, δυσκολότερη εξυπηρέτηση του χρέους και αδυναμία υλοποίησης των συμφωνημένων μελλοντικών αγορών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ελλάδα και Κύπρος χτίζουν ένα δυναμικό επιχειρηματικό οικοσύστημα:
• Το «καμπανάκι» του ΔΝΤ για την ελληνική οικονομία
• Ενεργειακή εκεχειρία υπό… βομβαρδισμό: Τα νέα πλήγματα στην Ουκρανία δοκιμάζουν τις εξαγγελίες Τραμπ