ΕΕ: Σενάριο πολυετούς ενεργειακής κρίσης μετά το πλήγμα στο Κατάρ
- Η ΕΕ προετοιμάζεται για παρατεταμένη ενεργειακή κρίση
- Πλήγμα στο Κατάρ επηρεάζει το 17% των εξαγωγών LNG
- Πληθωρισμός έως 6,3% και κίνδυνος ύφεσης
- Πιέσεις για μέτρα στήριξης και αλλαγές στην ενεργειακή πολιτική
Σε τροχιά προετοιμασίας για μια ενδεχόμενη παρατεταμένη ενεργειακή κρίση βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά το πλήγμα του Ιράν σε κομβικές εγκαταστάσεις φυσικού αερίου στο Κατάρ.
Κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής στις Βρυξέλλες, οι Ευρωπαίοι ηγέτες εξέφρασαν έντονη ανησυχία για τις εξελίξεις, ζητώντας ακόμη και «μορατόριουμ» στις επιθέσεις κατά ενεργειακών υποδομών.
Η Τζόρτζια Μελόνι έκανε λόγο για ιδιαίτερα κρίσιμη κατάσταση, ενώ ο Ρομπ Γέτεν προειδοποίησε για σοβαρό παγκόσμιο αντίκτυπο εάν συνεχιστούν οι επιθέσεις.
Εκτίναξη τιμών και πληθωριστικές πιέσεις
Οι επιπτώσεις έχουν ήδη αρχίσει να αποτυπώνονται στην οικονομία:
- οι τιμές φυσικού αερίου εκτινάχθηκαν σε υψηλά τριετίας
- +7 δισ. ευρώ στους λογαριασμούς ενέργειας μέσα σε δύο εβδομάδες
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προειδοποιεί ότι μια παρατεταμένη διακοπή στην προσφορά θα μπορούσε:
- να εκτοξεύσει τον πληθωρισμό στο 6,3%
- να οδηγήσει την ευρωζώνη σε ύφεση
Το πλήγμα στο Κατάρ και οι επιπτώσεις
Η κρίση πυροδοτήθηκε από την επίθεση στο συγκρότημα Ras Laffan, τη μεγαλύτερη εγκατάσταση LNG στον κόσμο.
Οι ζημιές:
- επηρεάζουν περίπου το 17% των εξαγωγών LNG του Κατάρ
- αφορούν ~13 εκατ. τόνους ετησίως
- απαιτούν 3 έως 5 χρόνια για πλήρη αποκατάσταση
Ο Εμανουέλ Μακρόν τόνισε ότι η καταστροφή παραγωγικών δυνατοτήτων μπορεί να έχει μακροχρόνιες συνέπειες πέρα από τον ίδιο τον πόλεμο.
Τα δύσκολα διλήμματα της ΕΕ
Οι ηγέτες της ΕΕ ζήτησαν άμεσα μέτρα, ωστόσο οι διαθέσιμες επιλογές συνοδεύονται από κόστος:
- μείωση φόρων στην ενέργεια → δημοσιονομική επιβάρυνση
- χαλάρωση του συστήματος εκπομπών (ETS) → πλήγμα στην πράσινη μετάβαση
Μια ομάδα 10 κρατών-μελών, μεταξύ αυτών Ιταλία και Πολωνία, εισηγείται αλλαγές στο ETS για να στηριχθεί η βιομηχανία, με τον κίνδυνο όμως απώλειας εσόδων και επενδύσεων σε ΑΠΕ.
Κίνδυνοι για εμπόριο και ανάπτυξη
Η σχεδόν πλήρης διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ επιβαρύνει τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου προειδοποιεί ότι:
- οι ροές εμπορίου θα επιβραδυνθούν περαιτέρω
- το παγκόσμιο εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών θα δεχθεί ισχυρό πλήγμα
Παράλληλα, ο Βάλντις Ντομπρόβσκις εκτιμά ότι η ανάπτυξη της ΕΕ το 2026 μπορεί να μειωθεί κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες.
Η επικεφαλής της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, κάλεσε τις κυβερνήσεις να κινηθούν με προσοχή:
«Οι δημοσιονομικές παρεμβάσεις πρέπει να είναι προσωρινές, στοχευμένες και προσαρμοσμένες».
