ΕΚΤ: Πρόωρη αποχώρηση Λαγκάρντ για να μπλοκαριστεί η ακροδεξιά;
- Σενάρια πρόωρης αποχώρησης της Λαγκάρντ από την ΕΚΤ
- Στόχος, σύμφωνα με αναλύσεις, ο αποκλεισμός της επιρροής της γαλλικής ακροδεξιάς
- Ανησυχίες για πλήγμα στην ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας
- Διχασμός οικονομολόγων για το αν ο ελιγμός είναι θεσμικά αποδεκτός
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες ενδέχεται να αποκτήσουν νωρίτερα από το αναμενόμενο την ευκαιρία να αποφασίσουν για μία από τις πλέον επιδραστικές θέσεις της ηπείρου: την προεδρία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Πρόκειται για μια συγκυρία με δυνητικά μεγάλα οφέλη, αλλά και με υψηλό πολιτικό ρίσκο.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, η Κριστίν Λαγκάρντ φέρεται να εξετάζει το ενδεχόμενο αποχώρησής της πριν από τη λήξη της θητείας της, τον Οκτώβριο του 2027. Ένα τέτοιο σενάριο θα επέτρεπε στον Γάλλο πρόεδρο Emmanuel Macron και στον Γερμανό καγκελάριο Friedrich Merz να έχουν καθοριστικό ρόλο στην επιλογή του διαδόχου της.
Ο χρονισμός μόνο τυχαίος δεν θεωρείται. Ο ελιγμός ερμηνεύεται ως προσπάθεια να αποτραπεί ενδεχόμενη επιρροή της γαλλικής ακροδεξιάς, η οποία εμφανίζεται φαβορί για τις προεδρικές εκλογές του 2027. Ο Εθνικός Συναγερμός της Marine Le Pen έχει καταστήσει σαφές ότι θα επιδιώξει αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας της ΕΚΤ, γεγονός που προκαλεί έντονη ανησυχία στις Βρυξέλλες και τη Φρανκφούρτη.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει το Bloomberg, μια τέτοια προληπτική κίνηση ενδέχεται να στείλει λανθασμένα μηνύματα. «Οι Ευρωπαίοι πολιτικοί μπαίνουν στον πειρασμό να λυγίσουν τους κανόνες ώστε να διασφαλίσουν τον προτιμώμενο υποψήφιο στην κορυφή της κεντρικής τράπεζας», σχολίασε ο Andrew Kenningham, προσθέτοντας ότι αυτό υπονομεύει την εικόνα της ΕΚΤ ως μιας από τις πιο ανεξάρτητες κεντρικές τράπεζες παγκοσμίως.
Οι ανησυχίες για πολιτικές παρεμβάσεις στη νομισματική πολιτική έχουν ενταθεί διεθνώς, ιδίως μετά τις εξελίξεις στις ΗΠΑ, όπου ο Τραμπ έχει επιτεθεί επανειλημμένα στον επικεφαλής της Fed, Jerome Powell, ζητώντας επιθετικές μειώσεις επιτοκίων.
Στη Γαλλία, ο Jordan Bardella έχει δηλώσει ότι ο Εθνικός Συναγερμός θα ασκήσει πίεση στην ΕΚΤ για επανεκκίνηση της ποσοτικής χαλάρωσης, με στόχο τη βελτίωση των δημοσιονομικών της χώρας. Υπό αυτό το πρίσμα, δεν προκαλεί έκπληξη ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες επιχειρούν να «θωρακίσουν» την κεντρική τράπεζα, ιδίως αν ληφθεί υπόψη ότι η Γαλλία, ως δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης, διατηρεί ισχυρή επιρροή στη διαδικασία επιλογής προέδρου.
Υπέρ ή κατά της πρόωρης αποχώρησης
Ορισμένοι οικονομολόγοι θεωρούν ότι μια πρόωρη αποχώρηση της Lagarde δεν θα αποτελούσε θεσμικό πρόβλημα. Ο Holger Schmieding σημειώνει ότι οι επιλογές επικεφαλής κεντρικών τραπεζών είναι εκ των πραγμάτων πολιτικές, αλλά το κρίσιμο ερώτημα είναι αν οι κεντρικοί τραπεζίτες μπορούν να λειτουργούν αμερόληπτα αφού αναλάβουν τα καθήκοντά τους – κάτι που, όπως λέει, στην ΕΚΤ είναι ευκολότερο από οπουδήποτε αλλού.
Οι φήμες για το μέλλον της Lagarde εντάθηκαν όταν το όνομά της ακούστηκε για την προεδρία του Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ και επανήλθαν αυτόν τον μήνα, μετά την ανακοίνωση του Γάλλου κεντρικού τραπεζίτη François Villeroy de Galhau ότι θα αποχωρήσει πρόωρα, ανοίγοντας τον δρόμο στον Macron να τον αντικαταστήσει πριν από τις εκλογές.
Μετά το δημοσίευμα των Financial Times, εκπρόσωπος της ΕΚΤ ανέφερε ότι η Λαγκάρντ «δεν έχει λάβει καμία απόφαση» σχετικά με τη θητεία της. Η διατύπωση αυτή, αν και δεν επιβεβαιώνει αποχώρηση, απέχει από την ξεκάθαρη δέσμευση που είχε εκφράσει η ίδια το περασμένο καλοκαίρι.
Η Λαγκάρντ έχει επανειλημμένα υπερασπιστεί την ανεξαρτησία των κεντρικών τραπεζών, τονίζοντας ότι χωρίς αυτήν οι θεσμοί δυσλειτουργούν. Μάλιστα, τον Ιανουάριο συντάχθηκε με ομάδα αξιωματούχων που στήριξαν δημόσια τον Powell, όταν δέχθηκε απειλή για ποινική δίωξη από το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης.
«Η ανεξαρτησία των κεντρικών τραπεζών αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της σταθερότητας των τιμών και της οικονομικής ασφάλειας», αναφέρεται στη σχετική δήλωση. Ωστόσο, όπως σημειώνει το Bloomberg, μια πρόωρη αποχώρηση της Λαγκάρντ θα μπορούσε να εκληφθεί ως αντίφαση σε αυτές ακριβώς τις αρχές – ή ακόμη και ως πλήγμα στη δημοκρατική νομιμοποίηση των ευρωπαϊκών θεσμών.
