Ελληνική κρουαζιέρα: Ρεκόρ αφίξεων αλλά και προειδοποιήσεις για στρεβλώσεις
Η ελληνική κρουαζιέρα σημείωσε ρεκόρ αφίξεων το 2025, ωστόσο τα τέλη επιβατών και η απουσία στρατηγικού σχεδιασμού εγείρουν προειδοποιήσεις για πιθανές στρεβλώσεις στον κλάδο. Ο πρόεδρος της Ένωσης Εφοπλιστών Κρουαζιεροπλοίων, Γεώργιος Κουμπενάς, υπογραμμίζει ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να στερείται συνεκτικού εθνικού σχεδιασμού και θεσμικού πλαισίου που να διασφαλίζει ότι μέρος των εσόδων από τα τέλη κρουαζιέρας επιστρέφει στον ίδιο τον κλάδο μέσω στοχευμένων επενδύσεων σε λιμενικές και χερσαίες υποδομές.
Η εφαρμογή του τέλους ξεκίνησε στις 21 Ιουλίου 2025 και σύμφωνα με απόφαση του Υπουργείου Εσωτερικών, εγκρίθηκε η επιχορήγηση 9.775.519,24 ευρώ σε 64 δήμους της χώρας, ποσό που αντιστοιχεί στο 1/3 των συνολικών εισπράξεων. Το υπόλοιπο κατανέμεται ισομερώς μεταξύ του Υπουργείου Ναυτιλίας και του Υπουργείου Τουρισμού.
Ο κ. Κουμπενάς επισημαίνει σοβαρές στρεβλώσεις στη διάθεση των εσόδων, καθώς τα μεγαλύτερα λιμάνια που ανήκουν σε ιδιωτικές εταιρείες δεν λαμβάνουν κανένα μερίδιο, με αποτέλεσμα να μην έχουν κίνητρο να επενδύσουν σε αναγκαίες υποδομές και να αυξάνουν τα τιμολόγιά τους για να χρηματοδοτήσουν έργα αναβάθμισης. Παράλληλα, τα δημοτικά λιμενικά ταμεία αδυνατούν να προγραμματίσουν και να ολοκληρώσουν σημαντικά έργα, ενώ η συνεχής εναλλαγή δημοτικών αρχών υπονομεύει τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη.
Μόλις λίγα έργα πραγματοποιήθηκαν τα τελευταία 20 χρόνια, με εξαίρεση το νέο σταθμό επιβίβασης στη Θεσσαλονίκη και την προέκταση της προβλήτας κρουαζιέρας στον Πειραιά, που όμως συνοδεύτηκαν από λάθη σχεδιασμού, καθυστερήσεις και αντιδράσεις της τοπικής κοινωνίας. Επιπλέον, το ισχύον σύστημα ενισχύει κυρίως τους δημοφιλείς προορισμούς, όπως τη Μύκονο και τη Σαντορίνη, ενώ αγνοεί την ανάπτυξη νέων λιμένων και προορισμών.
Ο επίτιμος πρόεδρος της Ένωσης, Θεόδωρος Κόντες, επισημαίνει ότι η αιφνίδια επιβολή των τελών δημιούργησε πρόσθετο κόστος για τις εταιρείες και τους tour operators, ειδικά στις υψηλές χρεώσεις των 20 ευρώ για τη Σαντορίνη και τη Μύκονο. Η εφαρμογή του μέτρου χωρίς σταδιακή προσαρμογή οδήγησε σε αλλαγές προορισμών από πλοία και αρνητικές αντιδράσεις επιβατών. Ο ίδιος υπογραμμίζει την ανάγκη αναθεώρησης των τελών, με πιο ισορροπημένο σύστημα που να λαμβάνει υπόψη τη δυναμική κάθε λιμένα.
Παρά τα προβλήματα, η ελληνική κρουαζιέρα κατέγραψε ανοδική πορεία το 2025, με αύξηση 5%-6% στις επιβατοαφίξεις, από 7,9 εκατ. το 2024 σε περίπου 8,35 εκατ. το 2025, ενώ οι αφίξεις πλοίων ανήλθαν στις 5.600. Ο Πειραιάς παραμένει πρώτος με πάνω από 1,85 εκατ. επιβάτες, ενώ Σαντορίνη και Μύκονος ακολουθούν με περίπου 1,38-1,5 εκατ. επιβάτες η καθεμία. Σημαντική είναι η δυναμική των Χανίων, Κεφαλονιάς, Ζακύνθου, Ιθάκης και Κατάκολου, ενώ η Κέρκυρα ξεχωρίζει για homeporting και συνολική κίνηση 990.000 επιβατών.
Για το 2026, οι εκτιμήσεις δείχνουν συνέχιση της ανόδου κατά 4%-5%, με 8,73 εκατ. επιβατοαφίξεις και περίπου 5.880 αφίξεις πλοίων, καλύπτοντας και τους 48 προορισμούς κρουαζιέρας της χώρας. Ο κ. Κουμπενάς καταλήγει ότι το τέλος κρουαζιέρας πρέπει να αντιμετωπιστεί ως εργαλείο στρατηγικής διαχείρισης του τουρισμού, ώστε να στηριχθεί η βιώσιμη ανάπτυξη του κλάδου και να μεγιστοποιηθεί η συνεισφορά του στην εθνική οικονομία.
